II OZ 696/22

II OZ 696/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 372/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-05-27
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 138, art. 157 § 1, art. 166, art. 184, art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2022 r., sygn. akt VII SPP/Wa 372/21 o odmowie uzupełnienia postanowienia z dnia 28 czerwca 2022 r. w sprawie ze skargi B. J. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 listopada 2020 r. znak: DOA.7210.92.2020.RKS (1) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
B. J. (dalej: skarżąca) w piśmie nadanym 22 grudnia 2020 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę m.in. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 listopada 2020 r. znak: DOA.7210.92.2020.RKS (1) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Pomorskiego z 7 czerwca 2013 r., znak: WI-I/PK/7111-84/02/10/11/12, odmawiającej uchylenia, po wznowieniu z urzędu postępowania, decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia 28 marca 2007 r. znak: WI-AB.I/MM/7111-84/02/07, utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Sopotu z 22 lipca 2002 r. nr UA-II/7353/272/02, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą M. S. pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego wraz z przyłączem gazowym na dz. nr [...] i [...] k.m. [...] i wewnętrzną instalacją gazową oraz przyłączem wodno-kanalizacyjnym i elektrycznym na dz. nr [...] k.m. [...] przy ul. [...] [...] w S.. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt VII SA/Wa 101/21.
Wnioskiem z 5 listopada 2021 r. skarżąca zwróciła się do Sądu o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie jej z kosztów oraz ustanowienie pełnomocnika do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z 11 sierpnia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 101/21. Akta prawa pomocy otrzymały sygn. VII SPP/Wa 372/21.
Postanowieniem z dnia 22 marca 2022 r. sygn. akt VII SPP/Wa 372/21 referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie w sprawie o sygn. VII SA/Wa 101/21, bowiem w sposób przekonywujący i bezsporny nie wykazała ona, że spełnia wymogi przyznania jej tej pomocy. Nie przedstawiła całościowo swojej sytuacji materialnej - kosztów bieżących potrzeb codziennego utrzymania. Nie wskazała jaka jest jej sytuacja rodzinna. Przedstawione we wniosku okoliczności nie obrazują całościowo jej sytuacji finansowej, życiowej i możliwości płatniczych. Dane są niepełne, budzą wątpliwości i dlatego są niewystarczające do przyznania prawa pomocy.
Skarżąca złożyła sprzeciw od ww. postanowienia oraz wniosek o jego uzupełnienie.
Postanowieniem z 13 czerwca 2022 r. referendarz sądowy po rozpoznaniu wniosku skarżącej odmówił uzupełnienia postanowienia z dnia 22 marca 2022 r. Odpis postanowienia doręczono skarżącej w dniu 6 lipca 2022 r.
Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 28 czerwca 2022 r., po rozpoznaniu sprzeciwu w zakresie prawa pomocy, utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 22 marca 2022 r. Odpis postanowienia został doręczony skarżącej 20 lipca 2022 r.
W dniu 27 lipca 2022 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) skarżąca zwróciła się o uzupełnienie postanowienia o sygn. VII SPP/Wa 372/21 o przedmiot postępowania GINB. Nie wskazała jednoznacznie, którego postanowienia domaga się uzupełnienia, jednak z uwagi na treść pisma i jego złożenie w terminie czternastu dni od doręczenia postanowienia z dnia 28 czerwca 2022 r. Sąd potraktował je jako wniosek o uzupełnienie postanowienia z dnia 28 czerwca 2022 r.
Postanowieniem z 11 października 2022 r., sygn. akt VII SPP/Wa 372/21 Sąd wojewódzki, na podstawie art. 157 § 1 P.p.s.a., odmówił uzupełnienia postanowienia z 28 czerwca 2022 r.
Sąd przywołał treść art. 157 § 1 P.p.s.a. określający tryb oraz podstawy uzupełnienia wyroku (postanowienia art. 166 P.p.s.a.) i wskazał, że skarżąca pismem z dnia 26 lipca 2022 r. zwróciła się o uzupełnienie sentencji postanowienia z dnia 28 czerwca 2022 r. o przedmiot sprawy. Wniosła również o uzupełnienie uzasadnienia postanowienia poprzez wskazanie, z jakich przepisów prawa wynika, że kwota jaka pozostaje jej z emerytury na przeżycie stanowi kwotę wystarczającą na opłacenie pełnomocnika do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej.
W ocenie Sądu, brak było podstaw do uzupełnienia postanowienia z dnia 28 czerwca 2022 r. sygn. akt VII SPP/Wa 372/21. Postanowienie to zawiera wszystkie elementy wymagane prawem, w tym zawiera także określenie przedmiotu sprawy. W tym zakresie Sąd wskazał, że przedmiotem zaskarżenia do Sądu jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 25 listopada 2020 r. znak: DOA.7210.92.2020.RKS (1) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. W sentencji postanowienia z dnia 28 czerwca 2022 r. objętego wnioskiem o uzupełnienie znajdują się wszystkie niezbędne elementy konkretyzujące sprawę ze skargi skarżącej, a więc oznaczenie organu, data zaskarżonego postanowienia, jego przedmiot i numer sprawy prowadzonej przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Ponadto Sąd zauważył, że na podstawie art. 157 ustawy nie można żądać uzupełnienia uzasadnienia postanowienia z 28 czerwca 2022 r. poprzez zamieszczenie w nim kwestii objętych żądaniem strony. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że wniosek złożony w trybie art. 157 § 1 ww. ustawy może dotyczyć jedynie uzupełnienia sentencji orzeczenia sądu, a nie jego uzasadnienia (por. postanowienia NSA z dnia 10 marca 2008 r. sygn. akt II OZ 1361/07 oraz z dnia 26 kwietnia 2017 r. sygn. I OSK 1706/16; B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, publ. LEX/el. 2021). Wniosek o uzupełnienie wyroku czy postanowienia nie może stanowić polemiki ze stanowiskiem, jakie Sąd zawarł w orzeczeniu, instytucja uzupełnienia orzeczenia nie jest bowiem środkiem służącym kwestionowaniu rozstrzygnięć wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Sąd uznał, że brak było podstaw do uzupełnienia postanowienia w zakresie określonym we wniosku.
Odnośnie do zawartego w piśmie wniosku o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego Sąd wskazał, że w tym zakresie wypowiedział się już w postanowieniu z dnia 28 czerwca 2022 r.
Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia. Skarżąca zarzuciła Sądowi zamierzone pozbawienie jej prawa do sądu, niekompletność orzeczenia (brak przedmiotu postępowania) i brak podania podstawy prawnej pozbawienia jej pomocy prawnej do wniesienia skargi kasacyjnej.
Skarżąca domaga się uzupełnienia przez Sąd I instancji postanowienia z 28 czerwca 2022 r. co do istoty sprawy, zgodnie z jej wnioskiem oraz uwzględnienia sprzeciwu w sprawie sygn. akt VII SPP/Wa 372/21 od postanowienia z 22 marca 2022 r. Podnosi, że wniosek o uzupełnienie postanowienia z 22 marca 2022 r. jest uzasadniony i konieczny dla zrozumienia w jakiej sprawie Sąd orzekał, w jakiej pozbawiona została prawa do sądu.
Zaskarżone postanowienie ma tę samą wadę formalno-prawną jak postanowienie z 22 marca 2022 r. sygn. akt VII SPP/Wa 372/21.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd miał problem jakiej sprawie przypisać zażalenie skarżącej i uczynił to na podstawie daty wniesionej opłat, co nie jest jednoznaczne z danymi przedmiotu postępowania, którego Sąd nie określa w zaskarżonych orzeczeniach.
Skarżąca wnioskuje o wskazanie podstawy prawnej, aktu prawnego, który stwierdza, że emerytura jaką ona otrzymuje wyklucza ją z prawa dostępu do pomocy prawnej a zatem prawa do sądu.
Skarżąca stwierdziła, że orzeczenia o pozbawieniu jej prawa do sądu oraz odnośnie istoty sprawy skarżąca zamierza zaskarżyć do ETPC w Strasburgu. Orzeczenia te są załącznikami do skargi i muszą być czytelne. Z treści orzeczenia Sądu musi wynikać w jasny sposób i czytelny, w jakiej sprawie Sąd pozbawia ją prawa do sądu, dlatego swój wniosek o uzupełnienie uważa za uzasadniony.
Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 157 § 1 P.p.s.a. strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. W myśl art. 166 P.p.s.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Podkreślić należy, że wniosek o uzupełnienie postanowienia nie może zmierzać do zmiany czy uzupełnienia treści merytorycznej jego uzasadnienia. Nie jest więc możliwe uzupełnienie postanowienia w zakresie dotyczącym uzasadnienia (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, wyd. C.H.BECK, Warszawa 2015, str. 642 oraz powołane tam orzecznictwo). Takie działanie zmierza w istocie do zmiany uzasadnienia poprzez zamieszczenie w nim wskazanych przez stronę okoliczności lub poprzez odniesienie się przez Sąd do stawianych w pismach procesowych żądań strony .
Zaskarżonym postanowieniem Sąd I instancji słusznie odmówił uzupełnienia swojego postanowienia z 28 czerwca 2022 r. sygn. akt VII SPP/Wa 372/21, którym oddalono sprzeciw skarżącej na postanowienie referendarza sądowego z 22 marca 2022 r., którym odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów i ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Wbrew twierdzeniom wniosku o uzupełnienie postanowienie z 28 czerwca 2022 r. zawierało wszystkie konieczne elementy jak: oznaczenie sądu, imię i nazwisko sędziego, datę i miejsce rozpoznania sprawy i wydania postanowienia, imię i nazwiska skarżącego, przedmiot zaskarżenia oraz rozstrzygnięcie sądu (art. 138 P.p.s.a.). Uzasadnienie postanowienia odpowiadało wymogom z art. 141 § 4 P.p.s.a. Przedmiot sprawy został wskazany w postanowieniu z 28 czerwca 2022 r. Przedmiotem sprawy jest akt, którego skarga dotyczy czyli w niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 listopada 2020 r. znak: DOA.7210.92.2020.RKS (1) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. Jest to opis skrócony przedmiotu sprawy, który ogranicza się do wskazania jego istoty, czyli zasadniczej podstawy prawnej jego wydania. W tym przypadku skarżony akt GINB dotyczył utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji o odmowie wszczęcia postępowania przez organ na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. Takie określenie jest wystarczające i nie ma potrzeby opisywania przedmiotu bardziej szczegółowo ze wskazaniem źródłowej decyzji, od której postępowanie się zaczęło. Ocenie Sądu poddawane jest postanowienie GINB o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Fakt, że u źródeł sprawy jest ostateczna decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę, której po wznowieniu postępowania odmówiono uchylenia decyzją Wojewody, a ta z kolei stała się przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności nie ma znaczenia dla określenia tego co obecnie stanowi przedmiot skargi. Jest nim ocena legalności postanowienia GINB o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego.
O rozstrzyganiu przez Sąd w zakresie prawa pomocy świadczy sygnatura sprawy oraz to, że Sąd rozpatrywał sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z 22 marca 2022 r., gdzie podstawą jego wniesienia jest art. 259 § 1 P.p.s.a.
Wbrew obawom skarżącej artykułowanym w zażaleniu i we wniosku o uzupełnienie postanowienia z 28 czerwca 2022 r. z sentencji postanowienia z 28 czerwca 2022 r. wynika, że postanowienie to dotyczy sprawy z zakresu prawa pomocy wynikłej w ramach postępowania ze skargi na postanowienie GINB o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Nie jest to wada formalno-prawna postanowienia i nie ma potrzeby jego uzupełniania. Uzupełnienie jest konieczne gdy Sąd nie orzekła o całości skargi, wniosku, zażalenia bądź nie zamieścił w orzeczeniu dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu np. o zwrocie kosztów postępowania, czy o umorzeniu postępowania.
Sąd I instancji miał problem z oznaczeniem zaskarżonego zażaleniem skarżącej postanowienia bowiem skarżąca w zażaleniu wskazała jedynie sygn. akt VII SPP/Wa 372/21 a w sprawie o tej sygnaturze wydano już kilka postanowień. Jednakże Sąd prawidłowo określił zaskarżone postanowienie odnosząc go terminu wniesienia zażalenia i treści podnoszonych zarzutów. Ogólne określenie przedmiotu sprawy nie miało żądnego znaczenia dla właściwego określenia przedmiotu zażalenia skarżącej.
Sąd nie mógł w ramach wniosku o uzupełnienie postanowienia z zakresu prawa pomocy ingerować w podstawy merytorycznego rozstrzygnięcia o prawie pomocy dlatego też należało odmownie rozpatrzyć żądanie strony wskazania podstawy prawnej, która jej zdaniem, z uwagi na emeryturę wyklucza ją z dostępu do pomocy prawnej. Należy wyjaśnić, że w uzasadnieniu postanowienia z 28 czerwca 2022 r. Sąd podał właściwe dla jego rozstrzygnięcia podstawy prawne i przedstawił stosowną argumentację. W ramach uzupełnienia orzeczenia Sąd nie może ingerować w prawidłowość wydanego orzeczenia. Służy temu wnoszenie stosownych środków odwoławczych - np. sprzeciwu w zakresie prawa pomocy. Skarżąca skorzystała z tego prawa jednak nadal nie zgadza się z zapadłym w jej sprawie rozstrzygnięciem odnośnie do prawa pomocy. To jednak nie powoduje, że postanowienie Sądu wymaga uzupełnienia.
Z treści sentencji i uzasadnienia postanowienia Sądu I instancji z 28 czerwca 2022 r. w sprawie sygn. akt VII SPP/Wa 372/21 jasno wynika jakie były podstawy rozstrzygnięcia i, że zawiera ono wszelkie konieczne elementy z art. 138 P.p.s.a.
W tej sytuacji także wniosek skarżącej o uzupełnienie postanowienia Sądu I instancji z 28 czerwca 2022 r. w sprawie sygn. VII SPP/Wa 372/21 słusznie został oddalony postanowieniem tego sądu z 11 października 2022 r. gdyż nie zasługiwał na uwzględnienie. Analiza wniosku prowadzi do stwierdzenia, że w istocie zmierza on do uzupełnienia jego uzasadnienia w zakresie podstaw odmowy przyznania prawa pomocy, co, jak już wyżej wskazano zostało przedstawione w uzasadnieniu postanowienia z 28 czerwca 2022 r.
Wskazać również należy, że ustalenie z jakich powodów odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy nie jest możliwe w drodze uzupełnia postanowienia.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 157 § 1 w zw. z art. 166, orzekł jak w sentencji.