II OZ 692/15

Naczelny Sąd Administracyjny2015-07-17
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowepełnomocnikstrona postępowaniasądy administracyjnezażaleniebudownictwo

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o odmowie przyznania prawa pomocy osobie niebędącej stroną postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek J.K. o przyznanie prawa pomocy, uznając, że może być ono przyznane jedynie stronie postępowania, a nie jej pełnomocnikowi. J.K. wniosła zażalenie, argumentując, że sprawa dotyczy jej domu i to ona nie stać ją na adwokata. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, potwierdzając, że prawo pomocy przysługuje wyłącznie stronie postępowania, a J.K. nie posiadała takiego statusu.

Sprawa dotyczyła zażalenia J.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które oddaliło jej wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata). Sąd pierwszej instancji uznał, że prawo pomocy może być przyznane jedynie stronie postępowania, a J.K. była jedynie pełnomocnikiem strony (L.K.), a nie stroną w rozumieniu przepisów. J.K. argumentowała, że sprawa dotyczy jej domu i jej sytuacji materialnej. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko WSA, podkreślając, że zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy przysługuje wyłącznie stronie postępowania. NSA wskazał, że J.K. nie była stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż skargę wniósł L.K., a ona nie brała udziału w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją. Sąd zaznaczył, że J.K. mogłaby zgłosić swój udział w sprawie na podstawie art. 32 § 2 P.p.s.a., jeśli uważa, że sprawa dotyczy jej interesu prawnego. Ponieważ taki wniosek nie został złożony, jej wniosek o prawo pomocy jako niepochodzący od strony postępowania został zasadnie oddalony. NSA orzekł o oddaleniu zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo pomocy może być przyznane wyłącznie stronie postępowania.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane jedynie stronie postępowania. Pełnomocnik, nawet jeśli jest członkiem rodziny strony, nie staje się stroną postępowania, chyba że formalnie zgłosi swój udział w sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 243 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy może być przyznane jedynie stronie postępowania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 35 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa kto może być pełnomocnikiem strony.

p.p.s.a. art. 32 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 32 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość zgłoszenia udziału w sprawie przez osobę niebędącą stroną, jeśli sprawa dotyczy jej interesu prawnego.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 32 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 32 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość zgłoszenia udziału w sprawie przez osobę niebędącą stroną, jeśli sprawa dotyczy jej interesu prawnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo pomocy przysługuje wyłącznie stronie postępowania. J.K. nie była stroną postępowania sądowoadministracyjnego.

Odrzucone argumenty

J.K. wniosła zażalenie, argumentując, że sprawa dotyczy jej domu i jej sytuacji materialnej, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy. J.K. wskazała, że była wielokrotnie wzywana do składania pism przez sąd.

Godne uwagi sformułowania

prawo pomocy może być przyznane jedynie stronie postępowania J.K. nie posiadała w dacie orzekania przez Sąd pierwszej instancji przymiotu strony w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wskazująca na konieczność posiadania statusu strony."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy osoba niebędąca stroną ubiega się o prawo pomocy, a nie bezpośrednio o przyznanie prawa pomocy stronie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą prawa pomocy i statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co jest istotne dla praktyków.

Czy pełnomocnik może dostać prawo pomocy? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 692/15 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2015-07-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-07-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Miron /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SA/Kr 585/14 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2015-02-13
II OZ 1647/17 - Postanowienie NSA z 2018-01-16
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 243 par. 1, art. 35 par. 1, art. 32 par. 1 i 2, art. 184 w zw z art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 585/14 oddalające wniosek J.K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi L.K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2014 r., [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 585/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek J.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L.K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji.
Sąd pierwszej instancji wskazał, iż referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015 r. oddalił wniosek J.K., uznając, że prawo pomocy może być przyznane jedynie stronie postępowania sądowego, a nie pełnomocnikowi strony. J.K. złożyła sprzeciw (zatytułowany zażalenie) od powyższego postanowienia, podkreślając, że niniejsza sprawa dotyczy domu, w którym mieszka oraz wskazując, że nie stać ją na adwokata.
Sąd pierwszej instancji oddalając wniosek, przytoczył treść art. 243 § 1 i art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."). W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie skarga została wniesiona przez L.K., działającego przez pełnomocnika w osobie J.K. Zatem jedynie L.K. jest zobowiązany do uiszczenia kosztów sądowych i jemu przyznane może być prawo pomocy. Sąd wyjaśnił też, że pisma procesowe w niniejszej sprawie były kierowane do J.K. tylko z tego powodu, że jest ona pełnomocnikiem L.K.. To zaś nie sprawia, że J.K. stała się stroną postępowania sądowego. W konsekwencji Sąd przyjął, że J.K. nie może być w niniejszej sprawie podmiotem ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy. Natomiast sytuacja materialna J.K. mogłaby być rozpatrywana jedynie w kontekście wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego przez samego skarżącego, przy założeniu, że L.K. i J.K. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła J.K., wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o rozstrzygnięcie o zwolnieniu jej z kosztów i przydzieleniu jej adwokata z urzędu. W uzasadnieniu zażalenia J.K. podniosła, iż Sąd nie miał prawa oddalić wniosku, gdyż w sprawie tej wielokrotnie wzywał ją, a nie jej syna do składania pism i odpowiedzi. Podniosła, iż sprawa dotyczy jej domu, w którym mieszka, a nie domu syna i to jej nie stać na adwokata.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przytoczone unormowanie nie pozostawia wątpliwości, że prawo pomocy może być przyznane jedynie stronie postępowania.
Natomiast stosownie do treści art. 35 § 1 p.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być poza adwokatem i radcą prawnym inny skarżący lub uczestnik postępowania oraz rodzice, małżonek rodzeństwo, zstępni strony, osoby pozostające w stosunku przysposobienia osoby oraz inne o ile przepisy szczególne to przewidują. Ustawodawca dopuszcza w cytowanym przepisie występowanie w charakterze pełnomocników procesowych strony członków rodziny oraz osoby z nią spokrewnione a w konsekwencji wykonywanie przez te osoby w imieniu strony reprezentowanej czynności procesowych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu przez Sąd pierwszej instancji, iż J.K. nie posiadała w dacie orzekania przez Sąd pierwszej instancji przymiotu strony w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2014 r., w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Starosty Krakowskiego z dnia września 2011 r. udzielającej pozwolenia na budowę i zatwierdzającej projekt budowlany złożył L.K., zaś J.K. nie brała udziału w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją. A zatem, wnioskodawczyni nie była uczestnikiem postępowania na prawach strony, o jakim mowa w art. 32 § 1 p.p.s.a.
Jeżeli zdaniem J.K. wynik niniejszego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, to może ona zgłosić (w każdym czasie) swój udział wnosząc o dopuszczenie przez Sąd do udziału w sprawie, w oparciu o art. 32 § 2 p.p.s.a. A skoro tego rodzaju wniosek nie został dotychczas złożony, to wniosek J.K. o przyznanie prawa pomocy, jako niepochodzący od strony postępowania został zasadnie oddalony przez Sąd pierwszej instancji. Z wyraźnej regulacji zawartej w art. 243 § 1 p.p.s.a. wynika bowiem, że prawo pomocy może być przyznane jedynie stronie postępowania.
Nadto podkreślić należy, iż pisma procesowe były kierowane przez Sąd pierwszej instancji do J.K., jedynie z tego powodu, że jest ona pełnomocnikiem L.K., co bezsprzecznie wynika z treści pełnomocnictwa znajdującego się w aktach sprawy (k. – 11).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI