II OZ 678/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-11-26
NSAbudowlaneWysokansa
inwestycja drogowatrasa tramwajowawstrzymanie wykonaniabezpieczeństwo pożarowesłużby ratowniczeprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNSAWSAzażalenie

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, uznając, że podnoszone obawy dotyczące bezpieczeństwa przeciwpożarowego nie uzasadniają wstrzymania inwestycji o znaczeniu publicznym.

Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (budowa trasy tramwajowej). Argumentowała, że realizacja inwestycji stworzy zagrożenie pożarowe dla budynków mieszkalnych ze względu na utrudniony dostęp dla służb ratowniczych i konieczność wyłączania trakcji tramwajowej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, uznając, że podnoszone obawy mają charakter przejściowy i nie uzasadniają wstrzymania inwestycji o znaczeniu publicznym, która służy poprawie komunikacji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie B. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Wielkopolskiego zezwalającej na realizację inwestycji drogowej – budowę trasy tramwajowej w Poznaniu. Skarżąca podnosiła, że realizacja inwestycji spowoduje zagrożenie bezpieczeństwa przeciwpożarowego dla budynków mieszkalnych, ponieważ wąska ulica śródmiejska i planowana dwutorowa trasa tramwajowa z trakcją napowietrzną utrudnią lub uniemożliwią prowadzenie akcji ratowniczych przez Straż Pożarną bez wcześniejszego wyłączenia napięcia. Wskazywała również na opinię rzeczoznawcy dotyczącą wpływu inwestycji na bezpieczeństwo pożarowe budynku Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że wstrzymanie wykonania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej jest instytucją wyjątkową i wymaga uprawdopodobnienia wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Stwierdził, że podnoszone przez skarżącą obawy dotyczące wydłużenia czasu akcji ratowniczych z powodu konieczności wyłączenia trakcji tramwajowej mają charakter przejściowy i nie uzasadniają wstrzymania inwestycji o znaczeniu publicznym, która służy poprawie komunikacji. Sąd zaznaczył, że inwestycja musi spełniać wymogi bezpieczeństwa przeciwpożarowego, a ewentualne braki w dokumentacji projektowej nie mogą być przesądzane na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania. Uznał, że nawet w przypadku utrudnień w dostępie do hydrantów czy konieczności użycia drabin, inwestycja nie stwarza realnego zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców, a budynki Sądu posiadają własne instalacje gaśnicze.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, obawy dotyczące potencjalnego wydłużenia czasu akcji ratowniczych z powodu konieczności wyłączenia trakcji tramwajowej mają charakter przejściowy i nie uzasadniają wstrzymania inwestycji o znaczeniu publicznym, która służy poprawie komunikacji, pod warunkiem, że inwestycja spełnia wymogi bezpieczeństwa przeciwpożarowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obawy skarżącej dotyczące bezpieczeństwa przeciwpożarowego i utrudnień dla służb ratowniczych mają charakter przejściowy i nie stanowią wystarczającej podstawy do wstrzymania wykonania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej o znaczeniu publicznym. Podkreślono, że inwestycja musi spełniać wymogi bezpieczeństwa, a ewentualne braki w dokumentacji nie mogą być przesądzane na etapie wniosku o wstrzymanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki wstrzymania wykonania aktu lub czynności, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Ustawa mająca na celu zapewnienie szybkiego przebiegu inwestycji drogowej, co wpływa na restrykcyjną ocenę wniosków o wstrzymanie wykonania.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych art. 12 § ust. 2

Dotyczy zapewnienia swobodnego dostępu do elewacji budynku za pomocą podnośników i drabin mechanicznych.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 sierpnia 2023 r. w sprawie uzgadniania projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego, projektu technicznego oraz projektu urządzenia przeciwpożarowego pod względem zgodności z wymogami ochrony przeciwpożarowej art. 3 § ust. 1 pkt 2

Dotyczy uzgodnień pod względem ochrony przeciwpożarowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Inwestycje drogowe mają na celu zapewnienie szybkiego przebiegu i służą dobru publicznemu, co uzasadnia restrykcyjną ocenę wniosków o wstrzymanie. Obawy dotyczące bezpieczeństwa przeciwpożarowego i utrudnień dla służb ratowniczych mają charakter przejściowy i nie uzasadniają wstrzymania inwestycji o znaczeniu publicznym. Braki w dokumentacji projektowej nie mogą być przedmiotem oceny na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania.

Odrzucone argumenty

Realizacja inwestycji spowoduje zagrożenie bezpieczeństwa przeciwpożarowego dla budynków mieszkalnych ze względu na utrudniony dostęp dla służb ratowniczych i konieczność wyłączania trakcji tramwajowej. Projekt budowlany nie zawiera uzgodnień z zakresu ochrony przeciwpożarowej, co rodzi wątpliwości co do zapewnienia bezpieczeństwa.

Godne uwagi sformułowania

rozwiązania prawne przyjęte w powołanej ustawie mają na celu zapewnienie szybkiego przebiegu inwestycji drogowej mechanizmy przewidziane w tej ustawie w celu szybkiej i skutecznej realizacji inwestycji drogowej w sposób istotny ograniczają także możliwość udzielenia ochrony tymczasowej poprzez bardziej restrykcyjną ocenę sytuacji strony wnoszącej o wstrzymanie omawianego rozstrzygnięcia tylko utrata obiektów podlegających szczególnej ochronie prawnej (zabytki czy tereny o szczególnej wartości dla środowiska) mogą uzasadniać wstrzymanie inwestycji drogowej potrzeba zapewnienia sprawnej komunikacji w mieście uzasadnia realizację linii tramwajowej nawet gdyby wiązało się to z czasowym ograniczeniem bezpieczeństwa podczas akcji ratowniczej z uwagi na czas potrzebny do odłączenia zasilania trakcji braki w dokumentacji projektowej linii tramwajowej odnośnie do zapewnienia bezpieczeństwa przeciwpożarowego na czas realizacji inwestycji nie mogą być przedmiotem oceny na etapie rozpatrywania wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji bowiem kompletność dokumentacji jest oceną z zakresu legalności decyzji

Skład orzekający

Grzegorz Czerwiński

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawach inwestycji drogowych, zwłaszcza w kontekście bezpieczeństwa przeciwpożarowego i interesu publicznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki inwestycji drogowych i przepisów P.p.s.a. dotyczących wstrzymania wykonania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między interesem publicznym (rozwój infrastruktury komunikacyjnej) a obawami o bezpieczeństwo mieszkańców (zagrożenie pożarowe). Pokazuje, jak sądy ważą te interesy w kontekście wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji.

Czy budowa tramwaju zagraża bezpieczeństwu pożarowemu? NSA rozstrzyga.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 678/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II OSK 2003/25 - Wyrok NSA z 2025-12-09
II SA/Go 334/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2025-02-19
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3, art. 184, art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Go 334/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. R. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 30 listopada 2023 r., nr IR-III.7821.9.2022.13 w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej i umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 29 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Go 334/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "P.p.s.a."), oddalił wniosek B. R. (dalej jako skarżąca) o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia 30 listopada 2023 r., nr IR-III.7821.9.2022.13, którą w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej uchylono we wskazanej w rozstrzygnięciu tej decyzji części decyzję Prezydenta Miasta Poznania nr 101/2022 z 3 lutego 2022 r. (znak: UA-IV.6740.218.2021) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie trasy tramwajowej w [...] (droga powiatowa) na odcinku od ul. [...] do ul. [...] wraz ze skrzyżowaniem z ul. [...] i [...], realizowanej w ramach projektu pn. "Program Centrum - etap II - budowa trasy tramwajowej wraz z uspokojeniem ruchu samochodowego w [...]" i w części tej orzeczono co do istoty, w pozostałej zaś części zaskarżoną decyzję utrzymano w mocy. Ponadto zaskarżoną decyzją Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze w zakresie odwołań wniesionych przez Ł. O., M. M. i T. M..
Na wstępie Sąd I instancji przytoczył treść art. 61 § 3 P.p.s.a. określającego przesłanki wstrzymania wykonania aktu lub czynności kontrolowanego przez sąd administracyjny. Zwrócił uwagę na obowiązek wnoszącego wniosek o wstrzymanie wykonania właściwego uzasadnienia tegoż wniosku poprzez przedstawienie takich twierdzeń oraz dokumentów na ich poparcie, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku.
Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja jest decyzją wydaną na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych Sąd wskazał na ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, iż wydanie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie wyłącza co do zasady możliwości wstrzymania jej wykonania, gdyż brak jest w tym zakresie szczególnych przepisów. Niemniej jednak rozwiązania prawne przyjęte w powołanej ustawie mają na celu zapewnienie szybkiego przebiegu inwestycji drogowej. Realizuje się to m.in. poprzez uproszczenie procedur administracyjnych, możliwość nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, obowiązek rozpatrzenia odwołania w terminie do 14 dni, a skargi do sądu administracyjnego w terminie 2 miesięcy. Sąd podkreślił, że mechanizmy przewidziane w tej ustawie w celu szybkiej i skutecznej realizacji inwestycji drogowej w sposób istotny ograniczają także możliwość udzielenia ochrony tymczasowej poprzez bardziej restrykcyjną ocenę sytuacji strony wnoszącej o wstrzymanie omawianego rozstrzygnięcia (por. postanowienia NSA z 18 grudnia 2014 r., II OZ 1356/14; z 31 stycznia 2013 r., II OZ 42/13).
Sąd wskazał, że rozstrzygnięcia dotyczące realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ze swej natury zmieniają stan rzeczy i mogą spowodować powstanie trudnych do odwrócenia skutków, jednakże skutki te należy szczegółowo uzasadnić oraz wykazać wystąpienie ich w stosunku do składającego dany wniosek.
Istotną kwestią jest również to, że zarówno pojęcie "znacznej szkody" jak i pojęcie "trudnych do odwrócenia skutków" nie odnosi się jedynie do strony wnioskującej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, ale również do interesu innych uczestników postępowania oraz interesu publicznego. Sąd powinien wyważyć interesy stron oraz interes publiczny, oceniając, który z tych interesów jest ważniejszy i bardziej zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z 12 czerwca 2008 r., II OZ 588/08). Zbyt pochopne wstrzymywanie tego rodzaju decyzji byłoby istotnym zaburzeniem procesu inwestycyjnego i jednocześnie w sposób rażący naruszałoby interes społeczny i gospodarczy (por. postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 1 czerwca 2022 r., II SA/Go 174/22 i przywołane tam orzecznictwo).
Sąd I instancji zauważył, że skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej wskazała, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem szeregu przepisów, a brak wstrzymania jej wykonania może doprowadzić do sytuacji, że inwestor rozpocznie prace budowlane, czym spowoduje bezpośrednie zagrożenie dla podmiotów znajdujących się w strefie oddziaływania realizowanej inwestycji, w tym w szczególności budynków mieszkalnych oraz ich użytkowników.
Zdaniem Sądu, skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, jakie konkretnie skutki miałaby wywołać realizacja zaskarżonej decyzji w odniesieniu do niej samej; nie wykazała okoliczności grożących jej niebezpieczeństwem doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków wiążących się z wykonaniem zaskarżonej decyzji, ani też ich nie uprawdopodobniła. Na podstawie akt sprawy brak było także podstaw do przyjęcia, iż spełnione zostały ustawowe przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Zdaniem Sądu, tylko utrata obiektów podlegających szczególnej ochronie prawnej (zabytki czy tereny o szczególnej wartości dla środowiska) mogą uzasadniać wstrzymanie inwestycji drogowej. Za wstrzymaniem może przemawiać również zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz dla majątku, który nie będzie mógł być wynagrodzony późniejszym zwrotem jego wartości (por. postanowienie NSA z dnia 12 marca 2024 r., II OZ 122/24). We wniosku o wstrzymanie trzeba więc było wskazać szczególnego rodzaju okoliczności, które z uwagi na swoją doniosłość uzasadniać będą postawienie interesu publicznego i gospodarczego poniżej interesu prywatnego. W ocenie Sądu, skarżąca takich okoliczności we wniosku nie przedstawiła.
Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z artykułu prasowego ze strony internetowej epoznan.pl na okoliczność wykazania zagrożenia bezpieczeństwa pożarowego budynków mieszkalnych przy których zlokalizowana jest sieć trakcji tramwajowej, w wąskich ulicach śródmiejskich, poprzez konieczność jej odłączania od napięcia przed rozpoczęciem akcji ratunkowych.
W uzasadnieniu skarżąca kwestionuje ocenę Sądu jakoby nie wykazała okoliczności grożących niebezpieczeństwem doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków związanych z wykonaniem zaskarżonej decyzji.
W jej ocenie w skardze wskazała szereg argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania w/w decyzji. Jednym z nich jest to, że realizacja inwestycji objętej zaskarżoną decyzja Wojewody Wielkopolskiego (budowa nowej dwutorowej trasy tramwajowej w [...]) spowoduje zagrożenie bezpieczeństwa przeciwpożarowego dla wielorodzinnych budynków mieszkalnych (ok. 5 kondygnacyjnych) znajdujących się w sąsiedztwie planowanej inwestycji przy [...]. Aktualnie w [...] nie znajduje się torowisko tramwajowe, dostęp do budynków dla służb jest zapewniony i nieograniczony przez elektroenergetyczne czy trakcyjne sieci napowietrzne. Skarżąca podkreśla, że [...] jest stosunkowo wąską ulicą śródmiejską, niedostosowaną do wprowadzenia dwutorowego ruchu tramwajowego. Na fakt ten zwracała uwagę już w piśmie do organu Il instancji jednakże nie został on przeanalizowany przez organ.
Skarżąca jak wynika z akt postępowania administracyjnego jest właścicielką mieszkania przy ul,. [...] w P., które to mieszkanie położone jest bezpośrednio przy [...] w P., na której planowana jest realizacja 2 torowego torowiska wraz z trakcją napowietrzną. Torowisko oraz związana z nim trakcja napowietrzna uniemożliwią prowadzenie akcji ratowniczej przez Straż Pożarną bez jej wcześniejszego wyłączenia spod napięcia.
Wykonanie decyzji powodować będzie zatem niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody i zagrożenia.
Z dołączonego do zażalenia artykułu prasowego z 31 maja 2024 r. "Z kamienicy posypał się tynk, trzeba było wstrzymać ruch tramwajów. Właścicielka poniesie konsekwencje" zamieszczonego na portalu epoznan.pl (https://epoznan.pl/news-news-151353- z kamienicy posypał się tynk trzeba było wstrzymać ruch tramwajów właścicielka poniesie konsekwencje), jednoznacznie wynika, że dla prowadzenia działań straży pożarnej niezbędne było wyłączenie napięcia sieci trakcyjnej co wymagało upływu czasu.
Problemem jest zatem brak możliwości prowadzenia akcji ratunkowych przez straż pożarną do momentu wyłączenia trakcji elektrycznej, który dotyczy sytuacji analogicznej jaka na [...] powstanie przy budynku w którym skarżąca zamieszkuje, w przypadku realizacji inwestycji objętej decyzją Wojewody Wielkopolskiego.
Bezspornie planowane prace budowlane przy przebudowie drogi publicznej, w żadnej mierze nie powinny prowadzić do pogorszenia dostępu służb, w tym służb straży pożarnej, do budynków mieszkalnych przy tej ulicy położnych.
W piśmie procesowym z 19 września 2024 r. uczestnik postępowania Prezes [...] w P., którego siedziba znajduje się przy [...] wskazał na zagrożenia w sytuacji wystąpienia pożaru dla siedziby Sądu i pracujących lub przebywających tam ludzi w związku z realizacją ww. inwestycji budowy linii tramwajowej tak na etapie jej budowy jak i po jej zakończeniu. Do pisma tego została dołączona opinia rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych mgr inż. L. J. Nr upr. [...] z kwietnia 2024 r. dotycząca projektu linii tramwajowej w ulicy R. w P. i jej wpływu na bezpieczeństwo pożarowe budynku [...].
Prezes [...] w P. zauważa, po zapoznaniu się z aktami administracyjnymi sprawy oraz z przedłożoną opinią, że inwestycja nie podlegała uzgodnieniu pod kątem zgodności z wymogami ochrony przeciwpożarowej. W dokumentacji sprawy nie ma żadnej wzmianki o zapewnieniu zabezpieczenia przeciwpożarowego w trakcie realizacji inwestycji. Nie uwzględniono tego, że budynek Sądu w trakcie realizacji inwestycji może zostać pozbawiony dostępu do jedynej drogi pożarowej jaką jest [...]. Z opinii wynika, że inwestycja doprowadzi do zmiany zagospodarowania terenu w bezpośrednim sąsiedztwie budynku "A" Sądu (poprzez nasadzenie 3 drzew w obrębie chodnika przed budynkiem oraz poprowadzenie sieci trakcyjnej na ulicy). Może to utrudnić a nawet uniemożliwić wykorzystanie niektórych urządzeń i sposobów gaszenia pożaru w budynku "A". Organy w tej kwestii nie wypowiedziały się i nie było to przedmiotem żadnych uzgodnień.
Prezes zwraca uwagę, że podczas realizacji inwestycji ruch kołowy na ulicy Ratajczaka czasowo zostanie wyłączony gdy tymczasem jedyny wjazd umożliwiający pojazdom straży pożarnej dojazd na podwórze Sądu do budynków "B" i "C", gdzie zlokalizowane są pomieszczenia personelu orzeczniczego wraz z sekretariatami Sądu oraz sala konferencyjna i pokoje gościnne oraz pomieszczenia pracowników obsługi, znajduje się w bramie wjazdowej budynku przy [...]. W podwórzu brak jest hydrantów przeciwpożarowych co rodzi konieczność podłączenia się do hydrantów w [...] lub do pojazdów strażackich. Rodzi to poważne ryzyko, że przynajmniej na czas realizacji inwestycji nie zostanie zapewniona odpowiednia, przewidziana przez obowiązujące przepisy ochrona przeciwpożarowa. Inwestor tego nie rozważył, nie poddał żadnym uzgodnieniom, a organy kwestię tą pominęły w swoich decyzjach.
Zawarta w aktach administracyjnych "Informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia" nie zawiera żadnych wytycznych w zakresie działań ratowniczo-gaśniczych. Projekt budowlany został uzgodniony pod względem przeciwpożarowym wyłącznie w zakresie sieci wodociągowej (uzgodnienie 14 maja 2021 r.). Prezes [...] opierając się na opinii za prawdopodobne uznaje, że budynek "A" zlokalizowany w pierzei [...] utraci dostęp do sprzętu gaśniczego w razie prowadzenia akcji gaśniczej bowiem projekt budowlany zakłada nasadzenie 3 drzew przed tym budynkiem Sądu. Wskazuje na niezgodność takiego zagospodarowania z § 12 ust. 2 in fine rozporządzenia MSWiA z 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030). Zmiana zagospodarowania wymaga aby projekt budowlany zawierał projekt zmiany zagospodarowania terenu wraz z wynikającym z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z MSWiA z 5 sierpnia 2023 r. w sprawie uzgadniania projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego, projektu technicznego oraz projektu urządzenia przeciwpożarowego pod względem zgodności z wymogami ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. z 2023 r., poz. 1563) uzgodnieniem pod względem ochrony przeciwpożarowej.
Zasadniczo zatem realizacja inwestycji prawdopodobnie uniemożliwi dojazd pojazdów Straży Pożarnej do budynków Sądu oraz ograniczona zostanie dostępność wody z istniejącej instalacji wodociągowej, czyli ograniczone zostaną dotychczasowe możliwe do zastosowania środki ochrony przeciwpożarowej.
W oparciu o wydane decyzje [...] w P. nie jest w stanie zapewnić, że zachowane zostanie na czas realizacji inwestycji i po jej zakończeniu bezpieczeństwo przeciwpożarowe. W jego ocenie prawdopodobnym jest, że realizacja inwestycji utrudni lub wręcz uniemożliwi prowadzenie ewentualnej akcji ratowniczej w oparciu o środki i sposoby, które są do tego przewidziane w chwili obecnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Wstrzymanie wykonania aktu jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stanowiącą odstępstwo od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Konieczność uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności spoczywa przy tym na wnioskodawcy. To na nim ciąży obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą ocenić, czy w danej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione.
Sąd I instancji trafnie ocenił, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie zawierał argumentacji, która mogłaby przemawiać za wstrzymaniem wykonania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej – budowy torowiska tramwajowego w P. w ciągu [...] na odcinku pomiędzy ul. [...] a ul. [...]. Przede wszystkim Sąd zasadnie zwrócił uwagę na szczególny charakter zaskarżonej decyzji.
Rację ma Wojewódzki Sąd Administracyjny, że wstrzymanie wykonania tego rodzaju decyzji jest dopuszczalne w rzeczywiście wyjątkowych sytuacjach. Jednym z powodów wstrzymania jej wykonania mogłoby być zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz dla majątku, który nie będzie mógł być wynagrodzony późniejszym zwrotem jego wartości (por. postanowienie NSA z dnia 12 marca 2024 r., II OZ 122/24).
Zdaniem NSA, ani we wniosku zawartym w skardze ani w zażaleniu taka argumentacja nie została przez skarżącą przedstawiona.
Skarżąca odwołując się do informacji prasowych na temat prowadzenia przez straż pożarną w Poznaniu akcji zabezpieczającej na ulicy [...] gdzie przebiega linia tramwajowa, wywiodła, że okoliczność występowania trakcji tramwajowej w warunkach ścisłej zabudowy pierzejowej w centrum Poznania istotnie przedłuża działania ratownicze bowiem konieczne jest wówczas odłączenie od zasilania trakcji.
W ocenie NSA, okoliczność potrzeby wyłączenia zasilania trakcji tramwajowej z uwagi na konieczność bezpiecznego prowadzenia akcji ratowniczej np. straży pożarnej w istocie wydłuża czas prowadzenia akcji ratowniczej na terenie gdzie taka trakcja występuje jednak jest to przeszkoda mająca charakter krótkotrwały. Służby ratownicze podejmują działania na bieżąco i dostosowują je do zastanych uwarunkowań. Nie można oczekiwać, że realizacja linii tramwajowej służącej polepszeniu komunikacji w mieście i służącej dobru powszechnemu z uwagi na przedłużenie akcji ratowniczej nie będzie mogła w ogóle powstać na danym terenie. Taka inwestycja jest przecież uzgadniana pod kątem bezpieczeństwa pożarowego i skoro realizowane są linie tramwajowe w ścisłej zabudowie mieszkalnej, to muszą one spełniać określone prawem wymogi bezpieczeństwa. Przedstawiony materiał prasowy nie wskazuje na uniemożliwienie akcji ratowniczej w sąsiedztwie linii tramwajowej a jedynie na jej przedłużenie o czas potrzebny do odłączenia trakcji od zasilania. Zdarza się często, że zaparkowany prawidłowo samochód utrudnia prowadzenie akcji gaśniczej ale z tego powodu nie likwiduje się drogi.
Ważąc interes publiczny zapewnienia sprawnej i bezpiecznej komunikacji z interesem publicznym bezpieczeństwa mieszkańców budynków sąsiadujących z inwestycją trudno wskazać interes wyraźnie przeważający. Jednak w ocenie Sądu potrzeba zapewnienia sprawnej komunikacji w mieście uzasadnia realizację linii tramwajowej nawet gdyby wiązało się to z czasowym ograniczeniem bezpieczeństwa podczas akcji ratowniczej z uwagi na czas potrzebny do odłączenia zasilania trakcji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł w dokumentacji sprawy w aktach administracyjnych dokumentu potwierdzającego spełnienie przez inwestycję wymogów bezpieczeństwa przeciwpożarowego – "Informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia" nie zawiera wytycznych w zakresie działań – gaśniczych. W projekcie budowalnym brak rozstrzygnięć w zakresie ochrony przeciwpożarowej co jednak nie wyklucza sporządzenia niezbędnej dokumentacji przez inwestora. Inwestor powinien dysponować uzgodnieniem przeciwpożarowym, które przewiduje czy inwestycja pod wieloma aspektami zabezpieczenia przeciwpożarowego będzie mogła powstać i będzie bezpieczna.
Powstanie trasy tramwajowej na [...] uprawdopodabnia zagrożenie związane z wydłużeniem prowadzenia działań ratowniczych przez jednostki straży pożarnej kiedy prowadzenie akcji gaśniczej będzie wymagało np. użycia pożarniczej drabiny mechanicznej czy specjalistycznego podnośnika, jednak zagrożenie to ma charakter przejściowy. Po odłączeniu zasilania akcja będzie kontynuowana. Skarżąca mieszka w budynku wielorodzinnym przy [...] sześciopiętrowym. Prawdopodobne jest zatem, że prowadzenie akcji gaśniczej lub ratunkowej na wysokości przy istniejącej obok trasie tramwajowej będzie wymagało użycia np. drabin a to z kolei wymagać będzie wcześniejszego odłączenia napięcia w trakcji co wydłuży czas akcji. Jednak w pozwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji muszą znaleźć się uzgodnienia z zakresu ochrony przeciwpożarowej, które tego typu sytuację będą uwzględniać, w przeciwnym razie decyzja będzie miała wady kwalifikujące ją do uchylenia. Na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie tego jednak nie można przesądzić bowiem doszło by do niedopuszczalnego wstępnego przesądzenia tej kwestii.
W związku z powyższym NSA przyjął, że zagrożenia na jakie wskazuje skarżąca nie uzasadniają wstrzymania wykonania bowiem ich przejściowy charakter nie przesądza o tym, że inwestycja stwarza realne zagrożenie dla bezpieczeństwa życia i zdrowia mieszkańców.
Należy jednocześnie zauważyć, że Sąd oceniając wystąpienie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. nie bazuje wyłącznie na okolicznościach podnoszonych przez wnioskodawcę ale analizuje okoliczności wynikające z akt sprawy, które uzasadniałyby w realiach konkretnej sprawy wystąpienie zagrożeń dla stron o jakich mowa w tym przepisie.
Kierując się tą zasadą NSA odniósł się także do stanowiska Prezesa [...] w P. odnośnie do zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji zawartego w piśmie z 19 września 2024 r. oraz wniosków płynących z dołączonej do tego pisma opinii rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych mgr inż. L. J. Nr upr. [...] z kwietnia 2024 r. dotyczącej projektu linii tramwajowej w ulicy R. w P. i jej wpływu na bezpieczeństwo pożarowe budynku [...].
Wskazano tam szereg argumentów, które sprowadzają się do tego, że planowana inwestycja, zdaniem Prezesa Sądu, rodzi uzasadnione wątpliwości odnośnie do kwestii zapewnienia bezpieczeństwa przeciwpożarowego budynków tego Sądu tj. "A", "B" i "C" położonych w P. przy [...]. Wskazano tam na zagrożenie dla bezpieczeństwa pracowników tego Sądu jak i odwiedzających ten Sąd związane z niezapewnieniem rozwiązań, które zapewniałyby niezakłócone prowadzenie działań ratowniczych tak w trakcie realizacji inwestycji jak i po jej zakończeniu. Wskazuje się, że projekt zagospodarowania przewiduje nasadzenia 3 drzew przed budynkiem "A" Sądu stanowiącego pierzeję [...] gdy przepisy przeciwpożarowe wskazują na konieczność zapewnienia swobodnego dostępu do elewacji budynku za pomocą podnośników i drabin mechanicznych (§ 12 ust. 2 in fine rozporządzenia MSWiA z 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030). Ponadto wskazano na brak rozwiązań, które zapewnią dojazd pojazdów straży pożarnej w trakcie realizacji inwestycji na dziedziniec Sądu do budynków "B" i "C", do którego prowadzi jedyny wjazd przez bramę budynku przy [...]. Zwrócono uwagę, że hydranty przeciwpożarowe są zlokalizowane wyłącznie na [...] więc akcje gaśniczą prowadzi się korzystając z tych hydrantów lub wozów strażackich. Nie wiadomo jak miałoby to wyglądać w sytuacji realizacji inwestycji kiedy np. instalacje wodociągowe byłyby w przebudowie.
Prezes Sądu zauważa także, że w dokumentacji nie ma uzgodnień z zakresu ochrony pożarowej więc nie wiadomo czy w ogóle i jakie rozwiązania na wypadek pożaru przewiduje inwestor. W kontekście własnych ustaleń na podstawie akt sprawy i sporządzonej na jego zlecenie opinii Prezes Sądu stwierdza, że nie można wykluczyć, a wręcz należy przyjąć istnienie prawdopodobieństwa, że realizacja inwestycji utrudni lub wręcz uniemożliwi prowadzenie ewentualnej akcji ratowniczej w oparciu o środki i sposoby, które są do tego przeznaczone w chwili obecnej.
Odnosząc się do powyższej argumentacji, wskazać należy, że braki w dokumentacji projektowej linii tramwajowej odnośnie do zapewnienia bezpieczeństwa przeciwpożarowego na czas realizacji inwestycji nie mogą być przedmiotem oceny na etapie rozpatrywania wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji bowiem kompletność dokumentacji jest oceną z zakresu legalności decyzji.
Zdaniem NSA, podczas realizacji inwestycji, kiedy zostanie wyłączony ruch kołowy na ulicy [...] od ul. [...] do ul. [...], nie dojdzie do naruszenia bezpieczeństwa w zakresie ochrony przeciwpożarowej bowiem wozy gaśnicze straży pożarnej są to wyspecjalizowane pojazdy, które mogą pokonać nierówności terenu, wysokie krawężniki czy nieutwardzony grunt. Wobec tego wykopy na [...] w P. na potrzeby realizacji prac budowlanych nie spowodują, że ewentualna akcja gaśnicza w budynkach sądu nie będzie mogła być skutecznie prowadzona. Zauważyć należy, że jeśli dostęp do hydrantów w [...] nie będzie możliwy lub utrudniony możliwe jest podłączenie się wężami gaśniczymi o stosownej długości do najbliższego hydrantu. Ponadto budynki Sądu są wyposażone we własną instalację gaśniczą i także w ten sposób zapewnione jest bezpieczeństwo przeciwpożarowe tych budynków i znajdujących się w nich osób. Zatem okoliczność nieprzedstawienia w dokumentacji projektowej planowanej inwestycji rozwiązań z zakresu bezpieczeństwa przeciwpożarowego samo w sobie nie prowadzi do wniosku, że akcja gaśnicza będzie niemożliwa. Wobec powyższego NSA uznał, że nie wykazano okoliczności, które uprawdopodobniałyby twierdzenie o wystąpieniu zagrożenia znaczną szkodą czy trudnymi do odwrócenia skutkami w postaci sprowadzenia zagrożenia ochrony przeciwpożarowej w sytuacji zamknięcia ruchu na przebudowywanej [...].
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI