II OZ 669/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-10-16
NSAAdministracyjneŚredniansa
wpis sądowykoszty postępowaniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiwspółuczestnictwo formalnewspółuczestnictwo materialnezażaleniepozwolenie na budowęnieruchomości

NSA oddalił zażalenie na zarządzenie WSA o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, uznając, że skarżący posiadający odrębne tytuły własności są współuczestnikami formalnymi i każdy z nich musi uiścić osobny wpis.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał K. L. i J. L. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący wnieśli zażalenie, twierdząc, że wpis został już uiszczony. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący są współuczestnikami formalnymi, a nie materialnymi, co oznacza, że każdy z nich powinien uiścić osobny wpis. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA.

Sprawa dotyczyła zażalenia K. L. i J. L. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału WSA we Wrocławiu, które wezwało ich do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący argumentowali, że wpis został już uiszczony przez nich wspólnie. Sąd pierwszej instancji uznał jednak, że skarżący są współuczestnikami formalnymi sporu, a nie materialnymi, co skutkuje obowiązkiem uiszczenia przez każdego z nich osobnego wpisu sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując zażalenie, odwołał się do art. 214 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie. Sąd podkreślił, że zasada jednej opłaty ma zastosowanie jedynie w przypadku współuczestnictwa materialnego, gdzie interesy stron są wspólne (np. współwłaściciele jednej nieruchomości). W niniejszej sprawie, ze względu na odrębne tytuły własności skarżących, sąd uznał zaistnienie współuczestnictwa formalnego i tym samym prawidłowość wezwania do uiszczenia osobnych wpisów. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, w przypadku współuczestnictwa formalnego, każdy ze skarżących jest zobowiązany do uiszczenia odrębnego wpisu sądowego.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił współuczestnictwo materialne (gdzie stosuje się jedną opłatę) od formalnego. W przypadku współuczestnictwa formalnego, gdzie skarżący wywodzą swoje interesy prawne z odrębnych tytułów własności, każdy z nich musi uiścić osobny wpis sądowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 214 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 220 § § 1 i 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 199

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

p.p.s.a. art. 211

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 212 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § ust. 3 pkt 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący są współuczestnikami formalnymi, a nie materialnymi, co uzasadnia wezwanie do uiszczenia odrębnych wpisów sądowych.

Odrzucone argumenty

Wpis sądowy został już uiszczony przez skarżących wspólnie, co powinno zwalniać ich z obowiązku ponownego uiszczenia opłaty.

Godne uwagi sformułowania

wspólność uprawnień lub obowiązków skarżących, w wyniku której wezwanie do uiszczenia kosztów sądowych następuje solidarnie, dotyczy sytuacji współuczestnictwa materialnego zasada rozdzielnego wezwania do uiszczenia kosztów sądowych ma zastosowanie w przypadku współuczestnictwa formalnego źródłem interesu prawnego skarżących są bowiem przysługujące im odrębne tytuły własności

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku uiszczania wpisu sądowego w przypadku współuczestnictwa formalnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współuczestnictwa formalnego opartego na odrębnych tytułach własności. Może nie mieć zastosowania w innych przypadkach współuczestnictwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z kosztami postępowania, która może być interesująca dla prawników procesowych. Rozróżnienie między współuczestnictwem formalnym a materialnym jest kluczowe w praktyce.

Współuczestnictwo formalne a wpis sądowy: Kiedy płacimy podwójnie?

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 669/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-10-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 214 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 16 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. L. i J. L. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Wr 426/24 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi [...] na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 3 kwietnia 2024 r. nr IF-O.7840.1.400.2022.MWD w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę czterech budynków mieszkalnych postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 6 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 426/24 Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wezwał K. L. i J. L. do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Jako podstawę wezwania wskazano art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. ze zm.; dalej "p.p.s.a.") oraz § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2021, poz. 535 ze zm.).
Od powyższego zarządzenia zażalenie wnieśli K. L. i J. L., domagając się uchylenia zaskarżonego zarządzenia, ponieważ strony składające skargę wspólnie w dniu 30 kwietnia 2024 r. uiściły należny wpis. Tymczasem Sąd uznał, że opłata powinna być wniesiona przez każdego przez skarżących osobno (8 opłat).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., "p.p.s.a."). Do kosztów sądowych należą m.in. opłaty sądowe, na które składają się wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 214 § 2 p.p.s.a., pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku.
Odnosząc się do argumentacji podniesionej w zażaleniu, wskazać należy, że wspólność uprawnień lub obowiązków skarżących, w wyniku której wezwanie do uiszczenia kosztów sądowych następuje solidarnie, dotyczy sytuacji współuczestnictwa materialnego, zaś zasada rozdzielnego wezwania do uiszczenia kosztów sądowych ma zastosowanie w przypadku współuczestnictwa formalnego.
W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że wnoszący skargę są współuczestnikami formalnymi sporu i w konsekwencji zasadnie wezwał oddzielnie każdego ze skarżących do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. Wskazać należy, iż zasada wynikająca z powołanego na wstępie art. 214 § 2 p.p.s.a., że pismo wnoszone przez kilka osób podlega jednej opłacie, ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, tj. wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, np. w przypadku wspólnych uprawnień i obowiązków współwłaścicieli nieruchomości, którzy z tego tytułu, a więc z praw do jednej nieruchomości, wywodzą swe uprawnienia do posiadania statusu strony postępowania. Opłata ta obciąża w takiej sytuacji te osoby solidarnie, co oznacza, że uiszczenie opłaty przez jedną z nich zwalnia pozostałe osoby od obowiązku jej uiszczenia. Powyższa sytuacja występuje w przypadku żalących i należy zauważyć, że zostali oni wezwani do solidarnego uiszczenia wpisu.
Co do pozostałych stron Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w sprawie zachodzi współuczestnictwo formalne i każdy skarżący musi uiścić osobny wpis sądowy. Źródłem interesu prawnego skarżących są bowiem przysługujące im odrębne tytuły własności, a nie posadowienie nieruchomości na działce pierwotnie należącej do inwestora czy współwłasność drogi dojazdowej.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI