II OZ 668/08

Naczelny Sąd Administracyjny2008-06-27
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowepostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjnezażaleniezwolnienie z opłattrudna sytuacja finansowa

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA w przedmiocie prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazali wystarczająco trudnej sytuacji finansowej.

NSA rozpatrzył zażalenie D.W. i M.W. na postanowienie WSA, które przyznało im prawo pomocy jedynie w części dotyczącej zwolnienia z opłat sądowych przekraczających 50 zł, odmawiając go w pozostałym zakresie. Skarżący argumentowali, że nie są w stanie ponieść wszystkich kosztów sądowych ze względu na liczne postępowania. NSA uznał jednak, że skarżący nie wykazali wystarczająco swojej trudnej sytuacji finansowej, a ich przekonanie o słuszności zarzutów wobec organów administracji nie jest wystarczającym argumentem do przyznania pełnego prawa pomocy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie D.W. i M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które przyznało im prawo pomocy jedynie w zakresie częściowego zwolnienia z opłat sądowych (powyżej 50 zł), odmawiając go w pozostałym zakresie. Skarżący twierdzili, że nie są w stanie ponieść wszystkich kosztów sądowych ze względu na dużą liczbę toczących się postępowań. Sąd pierwszej instancji uzasadnił swoją decyzję, wskazując na miesięczny dochód skarżących w wysokości [...] zł oraz posiadanie nieruchomości, co według sądu nie uzasadniało pełnego zwolnienia. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując sprawę, stwierdził, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów i wymaga wykazania przez stronę trudnej sytuacji finansowej. NSA podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a skarżący nie przedstawili wystarczających dowodów na brak możliwości pokrycia kosztów, zwłaszcza że posiadają stały dochód i nieruchomość. Sąd uznał, że przekonanie o słuszności zarzutów wobec organów administracji czy liczba wniesionych skarg nie są wystarczającymi przesłankami do przyznania prawa pomocy. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie jako niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazali wystarczająco trudnej sytuacji finansowej uzasadniającej pełne prawo pomocy.

Uzasadnienie

Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy. Posiadanie stałego dochodu i nieruchomości, przy braku szczegółowych danych o wydatkach, nie uzasadnia pełnego zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza gdy sąd pierwszej instancji przyznał częściowe zwolnienie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

PPSA art. 246 § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Pomocnicze

PPSA art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 197 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazali wystarczająco trudnej sytuacji finansowej uzasadniającej pełne prawo pomocy. Posiadanie stałego dochodu i nieruchomości, przy braku szczegółowych danych o wydatkach, nie uzasadnia pełnego zwolnienia od kosztów sądowych. Przekonanie o słuszności zarzutów wobec organów administracji lub liczba wniesionych skarg nie są wystarczającymi przesłankami do przyznania prawa pomocy.

Odrzucone argumenty

Skarżący nie są w stanie opłacić wszystkich spraw. Skarżący przytoczyli szereg zarzutów nie dotyczących wprost zaskarżonego postanowienia.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Wykładnia ustawowego określenia "gdy osoba ta wykaże" prowadzi do wniosku, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Skład orzekający

Jacek Chlebny

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ciężar dowodu spoczywający na wnioskodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji finansowej stron i specyfiki postępowania w sprawie prawa pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy, choć zawiera ważne przypomnienie o ciężarze dowodu dla stron ubiegających się o zwolnienie z kosztów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 668/08 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2008-06-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-06-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Chlebny /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SA/Wr 362/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2009-10-21
II OZ 1101/12 - Postanowienie NSA z 2012-12-13
II OZ 108/13 - Postanowienie NSA z 2013-02-26
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.W. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Wr 362/05 w zakresie przyznania prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej 50 zł oraz odmowy przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi D. W., M. W., J. W. i M. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki zbiornika bezodpływowego na ścieki postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyznał D. W. i M. W. prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący uzyskują miesięcznie dochód w wysokości łącznie [...] zł, nie posiadają żadnych zasobów pieniężnych, czy przedmiotów wartościowych. Zdaniem Sądu nie jest wystarczające dla uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy samo stwierdzenie, że skarżący znajdują się w trudnej sytuacji. Natomiast argumenty skarżących dotyczące znacznej liczby postępowań toczących się przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi i związany z tym obowiązek ponoszenia kosztów sądowych nie może przemawiać za przyznaniem skarżącym zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
W zażaleniu na to postanowienie skarżący podnieśli, że nie są w stanie opłacić wszystkich spraw. Skarżący przytoczyli także szereg zarzutów nie dotyczących wprost zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W rozpoznawanej sprawie uznać należy, że skarżący nie wykazali dostatecznie, że nie dysponuje wystarczającymi środkami na poniesienie kosztów sądowych. Trafnie więc Sąd pierwszej instancji przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł. Z analiza tych okoliczności dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wynika, iż wykazane przez skarżących dochody wynoszą [...] zł miesięcznie oraz, że posiadają nieruchomość o powierzchni [...]m2. Skarżący nie wskazali, w jakiej wysokości ponoszą wydatki związane ze swoim utrzymaniem. Zatem należy przyjąć, iż słusznie Sąd pierwszej instancji, mając na uwadze stałe dochody w wysokości [...] zł miesięcznie, uznał, że skarżący są w stanie ponosić koszty każdorazowej opłaty do 50 zł. Natomiast powyżej tej kwoty Sąd zwolnił skarżących od obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Należy zwrócić uwagę, iż wykładnia ustawowego określenia "gdy osoba ta wykaże" prowadzi do wniosku, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Orzeczenie sądu w tej kwestii zależy zatem od tego, czy strona wykaże przesłanki, o których mowa w przepisie art. 246 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przekonanie skarżących o słuszności ich zarzutów wobec organów administracji nie może być argumentem przemawiającym za uwzględnieniem wniosku o przyznanie prawa pomocy. Także okoliczność, iż w skarżący wnieśli szereg skarg do wojewódzkich sądów administracyjnych nie może samo przez się przemawiać za zwolnieniem skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w tej sprawie.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI