II OZ 666/24

II OZ 666/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-11-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II SA/Bk 368/24 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2025-05-06
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 368/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 25 kwietnia 2024 r., znak WOP.7721.33.2024.TN w przedmiocie nakazu rozbiórki reklamy wolnostojącej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z 18 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 368/24 odmówił G. sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: skarżąca, Spółka) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z 25 kwietnia 2024 r., znak WOP.7721.33.2024.TN utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] [...] w B. z 16 lutego 2024 r., znak NB.I.5160.53.2022.BR nakazującą skarżącej rozbiórkę reklamy wolnostojącej znajdującej się na działce nr [...], obręb [...] [...] przy ul. C. w B..
Sąd wskazał, że zawarty w skardze wniosek Spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżąca nie uprawdopodobniła przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej: "p.p.s.a.". Nie przedstawiła bowiem żadnych konkretnych relacji między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń wskazanych w powyższym przepisie w postaci wystąpienia znacznej szkody czy też powstania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd zauważył, że przedmiotem rozbiórki w niniejszej sprawie ma być reklama wolnostojąca, która jest obiektem o stosunkowo prostej konstrukcji składającym się z tablicy (6 m x 3 m), słupa i fundamentu czyli betonowej podstawy (1,5 m x 2,5 m). Spółka nie wykazała natomiast aby rozbiórka tego obiektu mogła spowodować jego zniszczenie, a jedynie zasygnalizowano (bez głębszej argumentacji), że nieodwracalne skutki będą polegały na usunięciu aktualnie istniejących jego elementów. Skarżąca nie wyjaśniła również ani nawet nie wskazała, z jak dużymi nakładami finansowymi wiązałoby się usunięcie reklamy, powołując się jedynie na "znaczące szkody". Nie wskazała też, że usunięte elementy nie będą się nadawały do dalszego użytku i ponownego wykorzystania do postawienia w innym miejscu. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że trudno przyjąć, aby ewentualna rozbiórka spornego urządzenia mogła się wiązać z powstaniem niebezpieczeństwa wyrządzenia trudnych do odwrócenia skutków.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Spółka zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy z okoliczności sprawy wynika, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji grozi wyrządzeniem Spółce znacznej szkody w postaci kosztów rozbiórki oraz spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, w postaci usunięcia aktualnie istniejących urządzeń należących do Spółki. Zdaniem skarżącej rozbiórka urządzeń będzie powodowała istotne i trwałe zmiany w rzeczywistości, a ich przywrócenie do stanu poprzedniego wywoła stosunkowo wysokie koszty i nakłady pracy po jej stronie. Ponadto, jak wskazała Spółka, poza samym kosztem rozbiórki i ewentualnego przywrócenia obiektów, sięgającym kilkunastu tysięcy złotych, należy wziąć także pod uwagę koszty, których skarżąca nigdy nie odzyska. Wiążą się one z utratą kontraktów zawartych na wynajem tablic, z utratą zaufania klientów z uwagi na niewykonanie umów, co z kolei przełoży się na utratę dochodu przez Spółkę. Jednocześnie wykonanie decyzji spowoduje utratę prominentnych miejsc reklamowych, utratę obecności na rynku lokalnym i ograniczenie możliwości marketingowych Spółki, co niewątpliwie będzie miało wpływ na przyszłe dochody Spółki. Wykonanie decyzji spowoduje zatem stratę, której Spółka nawet w przypadku powodzenia skargi i umożliwienia rekonstrukcji reklam nie będzie w stanie odzyskać. Dlatego też skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji, bowiem w jej ocenie w sposób zupełny uprawdopodobniła istnienie w niniejszej sprawie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Powyższy przepis zobowiązuje zatem stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, a wymagając ich uprawdopodobnienia, przy czym nie może z reguły ono opierać się na samych twierdzeniach strony. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Z kolei Sąd na etapie rozpoznawania wniosku powinien wziąć pod uwagę wszystkie te okoliczności, które zostały powołane przez skarżącego oraz takie, które wynikają z akt sprawy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesione w niniejszej sprawie zażalenie nie mogło podważyć zaskarżonego postanowienia. Należy bowiem zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym skarżąca Spółka nie wykazała konkretnych, istotnych okoliczności w świetle przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., dających podstawę do uznania, że w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] [...] w B. z 16 lutego 2024 r., znak NB.I.5160.53.2022.BR nakazującą skarżącej rozbiórkę reklamy wolnostojącej znajdującej się na działce nr [...], obręb [...] [...] przy ul. C. w B..
A zatem wykonanie powyższej decyzji poprzez demontaż przedmiotowego obiektu składającego się z tablicy (6 m x 3 m), słupa i fundamentu czyli betonowej podstawy (1,5 m x 2,5 m) niewątpliwie spowoduje poniesienie przez Spółkę określonych kosztów. Skarżąca nie wykazała jednak, poza ogólnikowymi twierdzeniami, jakie konkretnie koszty finansowe niesie za sobą wykonanie tej decyzji, co uniemożliwia dokonanie oceny, czy działanie takie istotnie wyrządzi stronie znaczną szkodę. Tymczasem jeśli skarżąca powołuje się na konieczne a zbędne w jej ocenie koszty wykonania zaskarżonej decyzji, to powinna wskazać te koszty w sposób możliwie konkretny, ewentualnie przybliżony, a także odnieść je do swojej sytuacji finansowej, możliwości wykonania decyzji i powrotu do stanu poprzedniego w kontekście własnej kondycji ekonomicznej. Skarżąca nie przedstawiła natomiast jakichkolwiek dokumentów finansowych, które odzwierciedlałyby kondycję finansową Spółki. Ponadto za okoliczność wyrządzenia znacznej szkody nie można uznać, podnoszonej przez Spółkę ewentualnej utraty kontrahentów, czy niewykonywanie umów, co może przełożyć się na utratę dochodu przez skarżącą, gdyż nie są to bezpośrednie następstwa kwestionowanej decyzji nakazującej rozbiórkę reklamy wolnostojącej. Wskazane przez skarżącą Spółkę okoliczności wynikają raczej z prowadzonej działalności gospodarczej, a wręcz osiągania ewentualnych dochodów i strat, co jest ryzykiem przedsiębiorcy i nie stanowi przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne następstwa, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z 10 czerwca 2020 r., sygn. akt II OZ 346/20). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, jak się przyjmuje, nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonywania decyzji przez jej adresata, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego, by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z 12 lutego 2020 r. sygn. akt I OZ 5/20). Mając powyższe na uwadze zauważyć należy, że skutki wykonania zaskarżonej decyzji nie mogą być zakwalifikowane, jako trudne do odwrócenia, skoro owo "odwrócenie" miałoby polegać na ponownym posadowieniu reklamy wolnostojącej. We wniosku ani w zażaleniu nie wykazano bowiem, aby rozbiórka mogła spowodować zniszczenie albo uszkodzenie elementów konstrukcji reklamy wolnostojącej. Ponadto skarżąca Spółka w razie ewentualnego uchylenia kwestionowanych decyzji może dochodzić zwrotu poniesionych w związku z tym kosztów (wydatków).
Dodatkowo wskazać należy, że ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji nie może być zastąpiona merytoryczną oceną wydanych w sprawie decyzji z punktu widzenia ich legalności. W ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej sąd nie ocenia prawidłowości wydanych decyzji w aspekcie ich zgodności z prawem, ale to, czy wykonanie tych decyzji – jeszcze przed prawomocnym ich skontrolowaniem – może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom strony skarżącej. Nie chodzi tutaj o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację taką, w której powrót do stanu poprzedniego będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił oraz środków, czego w niniejszej sprawie nie wykazano.
Tym samym nie zostały spełnione przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zasadnie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.