II OZ 660/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-06-28
NSAnieruchomościŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowenieruchomościplan zagospodarowania przestrzennegoNSAWSAzażaleniesytuacja materialnadochodywydatki

NSA oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy, uznając, że sytuacja materialna skarżących nie uzasadnia zwolnienia od kosztów sądowych.

Skarżący K. i B. J. domagali się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że dochody skarżących są wystarczające do pokrycia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania. NSA podzielił to stanowisko, oddalając zażalenie i wskazując, że obowiązek wykazania niedostatku spoczywa na wnioskodawcy, a prawo pomocy ma charakter wyjątkowy.

Sprawa dotyczyła zażalenia K. i B. małżonków J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wnieśli skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Bieruniu dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując na swoje dochody, posiadane nieruchomości oraz opiekę nad ubezwłasnowolnioną osobą. WSA odmówił przyznania prawa pomocy, argumentując, że skarżący posiadają wystarczające dochody i nieruchomości, a ich pełnoletnie dzieci powinny partycypować w kosztach utrzymania. NSA, rozpatrując zażalenie, przypomniał, że przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i wymaga od wnioskodawcy udowodnienia braku możliwości poniesienia kosztów. Sąd uznał, że łączny dochód gospodarstwa domowego skarżących, uwzględniając rentę podopiecznej, wynosił 4.100 zł, co w połączeniu z posiadanymi nieruchomościami nie uzasadniało przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W konsekwencji NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sytuacja materialna skarżących nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Uzasadnienie

Skarżący posiadają dochody i nieruchomości, które pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Obowiązek wykazania niedostatku spoczywa na wnioskodawcy, a prawo pomocy ma charakter wyjątkowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, lub w zakresie częściowym, gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpatruje zażalenia na postanowienia WSA.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 197

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sytuacja materialna skarżących nie uzasadnia przyznania prawa pomocy ze względu na posiadane dochody i nieruchomości. Obowiązek wykazania niedostatku spoczywa na wnioskodawcy. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w przypadkach skrajnego niedostatku.

Odrzucone argumenty

Skarżący argumentowali, że ich wydatki (na utrzymanie, leki, naprawy) przekraczają możliwości finansowe, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy.

Godne uwagi sformułowania

instytucja udzielenia prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i oceny dowodów przedstawionych przez skarżących. Może być mniej miarodajne w sprawach o innej specyfice finansowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o prawie pomocy, co jest istotne dla prawników procesowych. Pokazuje, jak sąd ocenia sytuację materialną wnioskodawców.

Czy wysokie dochody i posiadane nieruchomości zawsze oznaczają brak prawa do pomocy sądowej?

Dane finansowe

WPS: 300 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 660/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-06-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. i B. małżonków J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Gl 871/05 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi K. i B. małżonków J. na uchwałę Rady Miejskiej w Bieruniu z dnia 31 maja 2005 r. [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia oddalić zażalenie
Uzasadnienie
K. J. i B. J. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Bieruniu z dnia 31 maja 2005 r. Nr VI/2/2005 w przedmiocie zagospodarowania przestrzennego.
Skarżący wezwani do uiszczenia wpisu sądowego należnego od złożonej skargi w kwocie 300 zł, uiścili opłatę sądową w kwocie 100 zł. i zwrócili się do Sądu o zwolnienie od kosztów w całości lub w części. Następnie, na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Uzasadniając powyższy wniosek wskazali, że zajmują dom o powierzchni 150 m² (uszkodzony w wyniku działalności kopalni), są właścicielami nieruchomości rolnej o powierzchni 6,9 ha, uzyskują łączny dochód w kwocie 3.320zł brutto. Z dodatkowych dokumentów nadesłanych przez skarżących wynika, iż są opiekunami prawnymi ubezwłasnowolnionej H. S., która otrzymuje rentę w wysokości 1.420 zł. Ponadto, K. J. jest współwłaścicielem budynku mieszkalnego o powierzchni 90 m², w którym zamieszkuje H. S.. Skarżący mieszkają wraz z dwójką dorosłych dzieci, które pracują, jednak nie partycypują w ponoszeniu kosztów związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Wydatki ponoszone z tytułu nieruchomości należących do skarżących wynoszą 800 zł miesięcznie, natomiast wydatki ponoszone na zakup leków wynoszą 460 zł miesięcznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w osobie referendarza sądowego postanowieniem z dnia 23 grudnia 2005 r. odmówił K. i B.J. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów, co zostało zakwestionowane wniesieniem przez w/w sprzeciwu od tego postanowienia , a ten spowodował utratę jego mocy.
Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zdaniem Sądu, z posiadanych dochodów skarżący są w stanie zgromadzić środki niezbędne do poniesienia wydatków w niniejszej sprawie bez uszczerbku koniecznego dla ich utrzymania. Sąd zauważył ponadto, że pełnoletnie dzieci skarżących również powinny przyczyniać się do utrzymania wspólnego gospodarstwa w ramach wzajemnej pomocy między rodzicami a dziećmi. W konsekwencji Sąd uznał, że w sytuacji, gdy skarżący posiadają nieruchomości oraz stały dochód w postaci świadczeń emerytalno-rentowych, nie można uznać, aby pozostawali w niedostatku, który uzasadniałby przyznanie im prawa pomocy.
W związku z powyższym Sąd I instancji mając na względzie przedstawione okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Skarżący złożyli zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wskazując, że nie przedstawili wszystkich ponoszonych przez nich wydatków. W uzasadnieniu wyjaśnili, że łączne koszty utrzymania i modernizacji budynku, w którym mieszka pozostająca pod ich opieką H. S. wynoszą 1.190zł, ponadto koszty utrzymania skarżących i ich podopiecznej wynoszą miesięcznie 1.300 zł. Dodatkowo, skarżący ponoszą koszty naprawy budynku, w którym mieszkają w kwocie około 230 zł miesięcznie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym, gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Z konstrukcji tego przepisu wynika, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę .
Ponadto, instytucja udzielenia prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej , czyli takich , które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
W świetle powołanych przepisów oraz okoliczności sprawy, w pełni należy podzielić stanowisko Sądu I instancji zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, że wykazana przez skarżących sytuacja materialna w żaden sposób nie uzasadnia przyznania im prawa pomocy w zakresie zwolnienia ich od kosztów sądowych. Uwzględniając bowiem dochody gospodarstwa domowego skarżących, które łącznie z rentą H. S., której są opiekunami prawnymi, wynoszą 4.100 zł , jak również przedstawione przez nich wydatki, w okolicznościach tej nie można przyjąć, by poniesienie przez nich kosztów sądowych groziło im uszczerbkiem koniecznego dla nich utrzymania.
W takiej sytuacji należy uznać, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawidłowo postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2006 r. oddalił wniosek Krystyny Jagody i Bernarda Jagody o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 z związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI