II OZ 655/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-06-28
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo administracyjnesądy administracyjneprawo pomocyzwolnienie od kosztówformularz wnioskuorganizacja pożytku publicznegoKonwencja z Aarhuswarunki zabudowy

NSA oddalił zażalenie Stowarzyszenia na postanowienie WSA o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy z powodu niezłożenia go na urzędowym formularzu.

Stowarzyszenie wniosło zażalenie na postanowienie WSA, które pozostawiło bez rozpoznania jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Powodem było niezłożenie wniosku na wymaganym urzędowym formularzu. Stowarzyszenie argumentowało, że powinno korzystać ze zwolnienia na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego i Konwencji z Aarhus. NSA uznał jednak, że przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują takiego zwolnienia dla organizacji pożytku publicznego, a wniosek o prawo pomocy musiał być złożony na urzędowym formularzu, co nie nastąpiło.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie Stowarzyszenia "[...]" na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które pozostawiło bez rozpoznania wniosek Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd pierwszej instancji wezwał Stowarzyszenie do złożenia wniosku na urzędowym formularzu dla osoby prawnej, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Stowarzyszenie nie zastosowało się do wezwania, co skutkowało zaskarżonym postanowieniem. W zażaleniu Stowarzyszenie powołało się na wcześniejsze orzeczenie NSA oraz na przepisy ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, a także na Konwencję z Aarhus, argumentując, że powinno być zwolnione z kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 252 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu, a jego brak lub nieuzupełnienie skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania (art. 257 p.p.s.a.). NSA wyjaśnił, że przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują zwolnienia organizacji pożytku publicznego od opłat sądowych z mocy ustawy. Zamknięty katalog podmiotów zwolnionych z mocy ustawy (art. 239 p.p.s.a.) nie obejmuje takich organizacji. Choć istnieje możliwość zwolnienia w drodze rozporządzenia Rady Ministrów (art. 240 p.p.s.a.), takie rozporządzenie nie zostało wydane. Stowarzyszenie mogło ubiegać się o zwolnienie na zasadach ogólnych, ale wymagało to złożenia wniosku na urzędowym formularzu i wykazania przesłanek z art. 246 § 2 p.p.s.a. Ponieważ wniosek nie został złożony w wymaganej formie, postanowienie WSA było zasadne. W związku z tym NSA oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organizacja pożytku publicznego nie może być zwolniona z kosztów postępowania sądowo-administracyjnego na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie lub Konwencji z Aarhus, jeśli przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi takiego zwolnienia nie przewidują.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawierają postanowień o zwolnieniu organizacji pożytku publicznego od opłat sądowych. Zamknięty katalog podmiotów zwolnionych z mocy ustawy nie obejmuje takich organizacji, a rozporządzenie wykonawcze nie zostało wydane. Zwolnienie z kosztów wymaga złożenia wniosku na urzędowym formularzu i wykazania przesłanek ogólnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 252 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 257

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 239

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 240

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 246 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.p.p.w. art. 24 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony na urzędowym formularzu, co jest wymogiem formalnym. Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują zwolnienia organizacji pożytku publicznego od kosztów sądowych z mocy ustawy ani na podstawie innych przepisów.

Odrzucone argumenty

Stowarzyszenie powinno być zwolnione z kosztów na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Konwencja z Aarhus gwarantuje dostęp do wymiaru sprawiedliwości i likwidację barier finansowych.

Godne uwagi sformułowania

przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości zwolnienia organizacji pożytku publicznego od opłat sądowych przepis art. 239 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który określa zamknięty katalog uprawnionych do zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania sądowego z mocy ustawy, nie wymienia organizacji pożytku publicznego jako podmiotu zwolnionego od kosztów sądowych

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności wymogów formalnych wniosku oraz braku szczególnych zwolnień dla organizacji pożytku publicznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku złożenia wniosku na urzędowym formularzu. Nie rozstrzyga o możliwości przyznania prawa pomocy na zasadach ogólnych, jeśli wniosek byłby prawidłowo złożony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy, co jest istotne dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 655/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-06-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 456/06 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2006-11-02
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
gn. akt II OZ 654/06 POSTANOWIENIE Dnia 28 czerwca 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia "[...]" na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 325/06 pozostawiające bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek Stowarzyszenia "[...]" o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd wskazał, że pismem z dnia 28 marca 2006 r. wezwał Stowarzyszenie do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Ponieważ Stowarzyszenie nie złożyło ww. formularza w zakreślonym terminie, postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2006 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy pozostawiono bez rozpoznania.
Stowarzyszenie wniosło zażalenie na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu zażalenia powołano się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2005 r. (sygn. akt II OZ 825/05), w którym Sąd ten uchylając zaskarżone postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego stwierdził, że wymaga wyjaśnienia, czy skarżące Stowarzyszenie jest organizacją pożytku publicznego i jako takie może korzystać ze zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi. W oparciu o powołane orzeczenie w zażaleniu wywiedziono, że art. 24 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz. U. z 2003 r. Nr 96, poz. 873 ze zm.), nie wskazuje na stan majątkowy organizacji, jako warunek zwolnienia od kosztów postępowania. Zdaniem Stowarzyszenia, skoro przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie regulują zwolnień organizacji pożytku publicznego od kosztów postępowania to pierwszeństwo powinien mieć przepis art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Ponadto, w zażaleniu powołano się na Konwencję z Aarhus normującą dostęp do dochodzenia sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska i likwidowanie barier finansowych w społecznej kontroli nad ochroną środowiska.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw. Stosownie do art. 252 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Zgodnie natomiast z art. 257 powołanej ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W niniejszej sprawie, pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie urzędowego formularza, skarżące Stowarzyszenie formularza takiego nie złożyło. Wobec tego, stosownie do powołanych przepisów zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Dodać należy, że strona skarżąca błędnie wywodzi swoje uprawnienie do zwolnienia od kosztów sądowych z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. W myśl bowiem powołanego przepisu zwolnienie takie przysługuje organizacjom pożytku publicznego tylko wówczas, gdy przepisy odrębne dotyczące postępowań, w których opłaty sądowe są pobierane, takie zwolnienie przewidują. Natomiast przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości zwolnienia organizacji pożytku publicznego od opłat sądowych. Przepis art. 239 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który określa zamknięty katalog uprawnionych do zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania sądowego z mocy ustawy, nie wymienia organizacji pożytku publicznego jako podmiotu zwolnionego od kosztów sądowych. Przepis art. 240 ustawy przewiduje wprawdzie możliwość zwolnienia, w drodze rozporządzenia Rady Ministrów, organizacji społecznych z obowiązku uiszczenia wpisu w sprawach związanych z działalnością naukową, oświatową, kulturalną, dobroczynną oraz z zakresu pomocy i opieki społecznej, jednak dotychczas rozporządzenie takie nie zostało wydane.
W związku z powyższym Stowarzyszenie może ubiegać się w postępowaniu przed sądami administracyjnymi o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów na zasadach ogólnych. Zaś warunkiem przyznania prawa pomocy w przypadku osoby prawnej jest wykazanie we wniosku złożonym na urzędowym formularzu sytuacji wypełniającej przesłanki określone w art. 246 § 2 ustawy. Mając zatem na uwadze, że Stowarzyszenie nie złożyło wniosku w wymaganej przepisami formie, zasadne było pozostawienie go bez rozpoznania.
Z tego względu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI