II OZ 652/09

Naczelny Sąd Administracyjny2009-08-25
NSAbudowlaneŚredniansa
przywrócenie terminuzażaleniepostanowienieprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiterminy procesowebrak winystarannośćsąd administracyjnybudownictwopozwolenie na budowę

Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia i oddalił samo zażalenie, uznając, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Sprawa dotyczy wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie WSA odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. NSA odrzucił wniosek o przywrócenie terminu, uznając, że nie doszło do uchybienia terminu, ponieważ zażalenie zostało złożone w terminie przez pełnomocnika. Następnie NSA oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA, że strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie, mimo pouczeń i możliwości uzyskania informacji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie I.U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, które odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. WSA uznał, że skarżąca, osoba starsza i schorowana, nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, mimo że była obecna na rozprawie i została pouczona o terminach. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że należy stosować obiektywny miernik staranności. Pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie WSA, argumentując, że wiek i stan zdrowia skarżącej powinny być uwzględnione. NSA odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, stwierdzając, że nie doszło do uchybienia terminu, gdyż zażalenie zostało złożone w terminie przez pełnomocnika. Następnie NSA oddalił samo zażalenie, podzielając stanowisko WSA co do braku winy w uchybieniu terminu. Sąd podkreślił, że strona była dwukrotnie pouczona o sposobie i trybie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, a także miała możliwość uzyskania dodatkowych informacji, co stanowiło wystarczający poziom staranności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że strona była dwukrotnie pouczona o sposobie i terminie złożenia wniosku o uzasadnienie, a także miała możliwość uzyskania dodatkowych informacji, co stanowiło wystarczający poziom staranności. Obiektywny miernik staranności należy stosować nawet w przypadku osób starszych i schorowanych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 88

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 86 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd stosuje obiektywny miernik staranności, który należy oczekiwać od przeciętnego człowieka dbającego o swoje sprawy. Strona była dwukrotnie pouczona o sposobie i terminie złożenia wniosku o uzasadnienie. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia był bezprzedmiotowy, gdyż zażalenie zostało złożone w terminie.

Odrzucone argumenty

Wiek i stan zdrowia skarżącej powinny być podstawą do zastosowania indywidualnego miernika staranności przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu.

Godne uwagi sformułowania

staranność strony należy oceniać przy użyciu miernika staranności, jakiej można oczekiwać od przeciętnego człowieka należycie dbającego o swoje sprawy ustawodawca nie wymaga od osoby wnioskującej o przywrócenie terminu udowodnienia braku winy, a jedynie jego uprawdopodobnienia intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć.

Skład orzekający

Jerzy Bujko

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności ocena staranności strony i stosowanie obiektywnego miernika staranności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku i zażalenia na postanowienie odmawiające przywrócenia tego terminu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje rygorystyczne podejście sądów do terminów procesowych i oceny staranności, nawet w przypadku osób starszych i schorowanych, co może być pouczające dla praktyków.

Czy wiek i choroba usprawiedliwiają uchybienie terminowi w sądzie? NSA odpowiada.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 652/09 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2009-08-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-07-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Bujko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II SA/Łd 851/08 - Wyrok WSA w Łodzi z 2009-02-27
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Odrzucono wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 88 art. 86 par. 1, art. 184 w związku z art. 197 par. 1 i par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Dnia 25 sierpnia 2009 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I.U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 kwietnia 2009 roku, sygn. akt II SA/Łd 851/08 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz wniosku I.U. o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 22 kwietnia 2009 roku w sprawie ze skargi I.U. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania tarasu widokowego postanawia: 1. odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia; 2. oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2009 roku odmówił I.U. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] sierpnia 2008 r. w przedmiocie sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania tarasu widokowego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, że uzupełniając wniosek o przywrócenie terminu poprzez uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu skarżąca wyjaśniła, iż jest osobą starszą, która nie zna się na procedurach prawnych. Oświadczyła, iż złożyła odwołanie do organu nadzoru budowlanego, gdzie dowiedziała się, że należy złożyć do Sądu, co niezwłocznie uczyniła.
Sąd wyjaśnił, że staranność strony należy oceniać przy użyciu miernika staranności, jakiej można oczekiwać od przeciętego człowieka należycie dbającego o swoje sprawy. Ustawodawca nie wymaga od osoby wnioskującej o przywrócenie terminu udowodnienia braku winy, a jedynie jego uprawdopodobnienia. Skarżąca była obecna na rozprawie poprzedzającej ogłoszenie wyroku, została również pouczona o sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej oraz o konieczności złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w terminie 7 dni od dnia jego ogłoszenia.
Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie.
W dniu 8 maja 2009 roku skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 20 maja 2009 roku przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata oraz oddalono wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w związku z wcześniejszym przyznaniem skarżącej prawa pomocy w tym zakresie.
W dniu 2 lipca 2009 roku wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 22 kwietnia 2009 roku. Jednocześnie pełnomocnik złożył zażalenie wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podniósł, że skarżącą jest osobą starszą i bardzo schorowaną. Skarżąca podejmowała czynności zmierzające do terminowego złożenia wniosku, jednakże z uwagi na wiek, schorzenia i błędne zrozumienie pouczenia skierowała pismo do organu administracji, a nie do sądu. W ocenie pełnomocnika, miernikiem staranności w takim przypadku nie może być staranność jakiej oczekuje się od przeciętnego człowieka, lecz konieczne jest wzięcie pod uwagę indywidualnych cech wnioskodawcy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie zaś z treścią art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Skarżąca złożyła zażalenie w terminie. W tej sytuacji, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 22 kwietnia 2009 roku, złożony w imieniu skarżącej przez wyznaczonego w sprawie pełnomocnika, musiał zostać odrzucony, bowiem w istocie nie doszło do uchybienia terminu do dokonania tejże czynności procesowej. Nie ma przeszkód, by ustanowiony pełnomocnik uzupełnił argumenty podnoszone wcześniej przez mocodawcę i tak też zostało potraktowane złożone przez pełnomocnika skarżącego zażalenie.
Przechodząc do rozpatrzenia zażalenia wyjaśnić należy, że intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy.
Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego swoje interesy. Podkreślenia przy tym wymaga, że skarżąca została dwukrotnie pouczona o sposobie i trybie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku - po raz pierwszy w zawiadomieniu o rozprawie, a następnie ustnie podczas rozprawy przez przewodniczącego składu orzekającego. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, skarżąca miała również możliwość uzyskania dodatkowych informacji zarówno bezpośrednio w wydziale informacji sądowej, jak i telefonicznie. Jest to niewątpliwie poziom staranności jakiego można wymagać od strony. W tej sytuacji wniosek nie mógł zostać uwzględniony.
Z powyższych względów, na podstawie art. 88 oraz art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI