II OZ 65/05

II OZ 65/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-04-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-01-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6053 Obywatelstwo
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Cudzoziemcy
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone zażaleniem postanowienie Sądu
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA A. Gliniecki (spr.), Sędziowie NSA, Protokolant, po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września, sygn. akt 2 V SA 4080/03 o umorzeniu postępowania i o zwrocie połowy wpisu sądowego oraz kosztów zastępstwa adwokackiego w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia 19 września 2003 r., nr DRO.II.751/3-(1)/02 w przedmiocie odmowy stwierdzenia poświadczenia obywatelstwa polskiego p o s t a n a w i a uchylić postanowienie w zaskarżonej części dotyczącej zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego i umorzyć postępowanie w tej części
Uzasadnienie
Pismem z dnia 7 października 2003 r. B. K., pełnomocnik A. K. wniósł skargę na postanowienie Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie z dnia 19 września 2003 r., nr DRO.II.7512/3-1/02 o utrzymaniu w mocy postanowienia Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2003 r., nr DRO.II.7512/3/02 o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego przez A. K..
W dniu 20 listopada 2003 r. skarżący A. K. udzielił pełnomocnictwa procesowego radcy prawnemu N. K. który wezwany pismem Sądu z dnia 25 listopada 2003 r., przedłożył podpisaną przez siebie skargę, w dniu 16 grudnia 2003 r.(data stempla pocztowego).
W dniu 28 stycznia 2004 r. do Sądu wpłynęła odpowiedź Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie na skargę, w której wniesiono o oddalenie skargi A. K..
Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2004 r., nr DRO.II.7510/3-(2)/02-PW, Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie podjął z urzędu zawieszone postępowanie w sprawie poświadczenia posiadania obywatelstwa polskiego przez A. K..
Pismem z dnia 30 sierpnia 2004 r., w związku z postanowieniem Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia 12 sierpnia 2004 r. o podjęciu zawieszonego postępowania, radca prawny N. K. został wezwany przez Przewodniczącą Wydziału II w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie do udzielenia informacji, czy skarżący podtrzymuje skargę na postanowienie z dnia 19 września 2003 r. o zawieszeniu postępowania.
W dniu 16 września 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek skarżącego o umorzenie postępowania skargowego i zasądzenie od Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców zwrotu kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego.
Postanowieniem z dnia 30 września 2004 r., sygn. akt 2 V SA 4081/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie z dnia 19 września 2003 r. i zasądził na rzecz skarżącego zwrot poniesionych kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł i zwrot połowy wpisu sądowego od skargi, w wysokości 5 zł.
W dniu 23 listopada 2004 r. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w części dotyczącej zasądzenia kwoty 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego. W zażaleniu tym podniesiono, że podjęcie zawieszonego postępowania nastąpiło z urzędu, a nie w wyniku uwzględnienia skargi; co wyklucza możliwość zastosowania powołanego przez Sąd w uzasadnieniu postanowienia art. 201 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270); powołanej dalej jako p.p.s.a., który to przepis stanowi o zwrocie kosztów na rzecz strony skarżącej w przypadku umorzenia postępowania w wyniku uwzględnienia przez organ skargi w całości do dnia rozprawy (art. 54 § 3 p.p.s.a.).
We wniesionej w dniu 10 stycznia 2005 r. (data stempla pocztowego) odpowiedzi skarżącego na zażalenie, pełnomocnik skarżącego N. K. podniósł, że strona nie cofnęła skargi, tylko złożyła wniosek o umorzenie postępowania a zwrot kosztów postępowania następuje w razie uwzględnienia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem administracyjnym.
Pełnomocnik podniósł także, że w podobnej sprawie (2 V SA 4130/03) Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie zgodził się z zasądzonymi kosztami zastępstwa procesowego. W załączeniu pełnomocnik przedstawił kopię dowodu wpłaty na jego konto kwoty 490 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w wyżej wymienionej sprawie. Radca prawny N. K. stwierdził także, że niejednolite stanowisko Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie powoduje naruszenie zasady zaufania obywateli do organów administracji publicznej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest zasadne. Stosownie do art. 201 § 1 w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu w razie uwzględnienia przez organ skargi w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Z przepisu tego wynika, że zwrot ten nastąpi wyłącznie w przypadku uznania zasadności skargi przez organ i zmiany bądź uchylenia zaskarżonego aktu w ramach swojej właściwości. W niniejszej sprawie skarga nie została przez organ uwzględniona. Podjęcie zawieszonego postępowania wynikało z ustania przyczyn jego zawieszenia i nastąpiło z urzędu na podstawie art. 97 § 2 Kpa. Zaskarżone postanowienie Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców nie zostało uchylone ani zmienione w wyniku wniesionej skargi, zatem brak jest podstaw do uznania, że organ skargę uwzględnił i z tej przyczyny umorzono postępowanie. Umorzenie postępowania nastąpiło na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Uwzględnienie skargi w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. jest przypadkiem szczególnym zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego podobnie jak i konsekwencje tego, określone w art. 201 § 1 p.p.s.a., dlatego też nie można interpretować tych przepisów w drodze wykładni rozszerzającej, rozciągając ich działanie na inne przypadki umorzenia postępowania. zgodnie z powyższym,
Sygn. akt II OZ 65/05
jeżeli do sądu administracyjnego została wniesiona skarga na postanowienie zawieszające postępowanie administracyjne (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.), to wydanie postanowienia na podstawie art. 97 § 2 k.p.a. o podjęciu zawieszonego postepowania, przed rozpoznaniem skargi przez Sąd, nie może być traktowane jako uwzględnienie skargi w całości w rozumieniu przepisu art. 54 § 3 p.p.s.a.
Zwrot kosztów przysługuje natomiast w przypadku stwierdzenia wadliwości decyzji, czy to przez sam organ czy też w postępowaniu sądowym. W tym przypadku organ nie stwierdził wadliwości decyzji, ale podjął postępowanie z urzędu, co wyklucza uznanie, że skargę uwzględnił. Zasadność
skargi nie podlegała także badaniu przez Sąd wobec wniesienia wniosku o umorzenie postępowania. Zważywszy, że nie umorzono postępowania z powodu
określonego w art. 54 § 3 p.p.s.a., przyznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu 30 września 2004 r. zwrot kosztów zastępstwa procesowego jest bezpodstawny.
Przepis art. 60 p.p.s.a. daje skarżącemu prawo cofnięcia skargi, co w zasadzie wiąże sąd, jednak o skuteczności tego cofnięcia decyduje Sąd. Środki prawne, w tym możliwość składania wniosków, jakie przysługują skarżącemu, określa omawiana ustawa (np. art. 55 § 1, 61 § 3, 63, 86 § 1, 115 § 1), nie przewiduje jednak wprost możliwości złożenia wniosku o umorzenie postępowania. Z czego można wnosić, że przepisy art. 161 § 1 p.p.s.a. określające przyczyny umorzenia postępowania, są adresowane do sądu, a nie do skarżącego. Umorzenie postępowania może nastąpić na sutek cofnięcia skargi lub z urzędu, gdy zachodzą inne przesłanki bezprzedmiotowości postępowania (art. 161 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a.). Cofnięcie skargi przez skarżącego jest jedną z przyczyn umorzenia postępowania. Złożenie przez skarżącego wniosku o umorzenie postępowania, w praktyce odnosi takie same skutki, jak cofnięcie skargi, chociaż brzmi inaczej. Jednak w rozpoznawanej sprawie, nie
Sygn. akt II OZ 65/05
ma to żadnego znaczenia, jeśli chodzi o zwrot kosztów postępowania, bowiem w jednym i drugim przypadku nie ma zastosowania przepis art. 201 § 1 p.p.s.a.
Z powyższych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 189 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.