II OZ 648/24

II OZ 648/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-11-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II SA/Rz 599/24 - Postanowienie WSA w Rzeszowie z 2024-12-18
II OZ 1426/25 - Postanowienie NSA z 2025-09-24
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 86 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 20 listopada 2024 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 599/24 oddalające wniosek E.H. o przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi w sprawie ze skargi E.H. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego w Rzeszowie z dnia 19 marca 2024 r. nr OA.7722.1.3.2024 w przedmiocie wstrzymania budowy postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Rzeszowie postanowieniem z 8 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 599/24 oddalił wniosek E.H. (skarżący) o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi.
W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału II WSA w Rzeszowie z 16 i 14 maja 2024 r. wezwano skarżącego odpowiednio do uiszczenia wpisu od skargi na opisane w sentencji niniejszego postanowienia postanowienie w kwocie 100 zł oraz do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie nr PESEL w terminie 7 dni licząc od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie skierowano do skarżącego na adres podany w skardze. Przesyłkę po dwukrotnym awizowaniu (w dniu 17 maja 2024 r. i 27 maja 2024 r.) zwrócono do sądu. Skutek doręczenia wezwania nastąpił 31 maja 2024 r. (art. 73 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. 2023, poz. 1634 ze zm., Ppsa). Wpis nie został uiszczony, braki formalne skargi nie zostały również uzupełnione.
Sąd pierwszej instancji ustalił, że 19 czerwca 2024 r. do WSA w Rzeszowie wpłynął wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, nadany za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 17 czerwca 2024 r. We wniosku skarżący zwrócił się na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 1-2 i 4 Ppsa o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz wskazania nr PESEL. Nadmienił, że uzupełnił braki formalne skargi poprzez podanie nr PESEL oraz uiścił wpis sądowy od skargi. Skarżący podał, że w okresie od 25 kwietnia do 14 czerwca 2024 r. pozostawał poza wskazanym miejscem zamieszkania, gdyż swoją sezonową działalność gospodarczą prowadzi pod adresem: [...] (dowód prowadzenia działalności pod wskazanym adresem w załączeniu - wydruk z CEIDG). Z uwagi na odmienne miejsce zamieszkania od miejsca wykonywania swojej działalności gospodarczej zdecydował się na podanie miejsce zamieszkania w treści skargi do sądu. Niestety, z uwagi na napływ nowych rezerwacji zmuszony został do nagłego czasowego wyjazdu do R. W momencie próby dostarczenia wezwania sądowego do uzupełnienia braków skargi w mieszkaniu nikt nie przebywał. Dopiero po powrocie z miejsca wykonywania działalności gospodarczej zorientował się o nieudanej próbie doręczenia pisma oraz powtórnej awizacji, a tym samym o upływie terminu. Nadmienił, że okresowy, czasowy wynajem domów jest jedynym jego źródłem utrzymania. W Bieszczadach przebywa średnio od połowy kwietnia do połowy listopada, przyjeżdżając do R. zaledwie kilka razy w sezonie (2-4 razy). Średnio na pół roku miejscem jego interesów życiowych stają się Bieszczady. Zdając sobie sprawę że toczy się postępowanie nie chciał podawać adresu w Bieszczadach, gdyż obawiał się że korespondencja zaginie lub nigdy nie zostanie dostarczona, dlatego podał adres w R.
Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji w pierwszej kolejności stwierdził, że skarżący dochował 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W ocenie tegoż sądu podanie w skardze adresu zamieszkania, jako jedynego korespondencyjnego adresu, w sytuacji, gdy pod tym adresem strona okresowo nie przebywa, a jedynie przyjeżdża średnio co ok. 9 lub co 4,5 tygodnia przy uwzględnieniu okoliczności, że skarga została złożona 2 maja 2024 r., a zatem w okresie niemal ciągłego przebywania poza miejscem zamieszkania, świadczy o tym, że skarżący nie zabezpieczył należycie swoich sądowych spraw. Argument skarżącego, że obawiał się, że korespondencja kierowana na adres prowadzenia przezeń działalności zaginie, również nie przemawia na korzyść w kontekście oceny przesłanek zachowania należytej staranności w dbałości o swoje interesy, zważywszy na fakt, że placówki/urzędy pocztowe działają tak w dużych miastach, jak i w małych miejscowościach.
Zdaniem sądu wojewódzkiego przedstawione argumenty, nie tylko nie wykazały braku winy skarżącego w uchybieniu terminu, ale potwierdziły zawiniony charakter tego stanu rzeczy, a to uzasadniało odmowe przywrócenia terminu.
Zażalenie od ww. postanowienia WSA w Rzeszowie wniósł E.H., zarzucając mu naruszenie art. 87 § 2 Ppsa (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm.) i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zdaniem skarżącego zarzucanie mu braku staranności, a tym samym winy, poprzez wskazanie adresu do doręczeń w R., a nie tego w R., jest co najmniej przedwczesne. Co więcej, z uwagi na charakter wykonywanej pracy, a dokładniej zaś jej zmienność podyktowaną w głównej mierze pogodą, nie sposób jest w 100% przewidzieć czy w danym okresie na pewno będzie on przebywał w R. lub też w R.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 85 Ppsa czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jest instytucja przywrócenia terminu. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 Ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i § 2 Ppsa). Ponadto, stosownie do art. 87 § 4 Ppsa, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Z przywołanych wyżej regulacji wynika, że zasadnicze znaczenie dla uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu ma uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu.
Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie NSA z 8 lipca 2008 r., II OZ 712/08, LEX nr 493641). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny - wymagający od strony należytej staranności.
Mając powyższe na względzie należy podzielić wyrażone w zaskarżonym postanowieniu stanowisko sądu pierwszej instancji o braku podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi. Trafne było stanowisko tegoż sądu w zakresie podniesionych przez skarżącego okoliczności faktycznego niezamieszkiwania pod adresem do korespondencji wskazanym w skardze, w czasie toczącego się postępowania sądowego. Fakt przebywania skarżącego pod adresem wykonywania działalności gospodarczej nie uzasadniał bowiem uznania, że nie ponosił on winy w uchybieniu terminowi. Trafnie sąd wojewódzki zauważył, że skarżący należycie dbając o swoje interesy mógł podać adres wykonywania działalności gospodarczej, jako adres do korespondencji w skardze. Mógł również zwrócić się do sądu z wnioskiem o niedoręczanie mu korespondencji w okresie jego nieobecności pod oznaczonym adresem zamieszkiwania, a doręczenie go pod adresem miejsca wykonywania działalności. Skarżący w toku postępowania nie informował, stosownie do art. 70 § 1 Ppsa, o zmianie adresu do doręczeń. Tym samym wskazany w skardze adres należało uznać, jak słusznie poczynił to sąd pierwszej instancji, za aktualny adres do doręczeń. Prawidłowości tej oceny tym bardziej nie podważa podniesione w uzasadnieniu zażalenia stanowisko strony, z którego wynikało, iż z uwagi na charakter wykonywanej pracy, nie sposób jest przewidzieć czy w danym okresie na pewno skarżący będzie przebywał w R. lub też w R. Założenie takie jest ze swej natury błędne i cechuje się niedochowaniem należytej staranności w dbałości o swoje interesy.
Okoliczność faktycznego zamieszkiwania przez skarżącego pod innym adresem okresie, w aspekcie podnoszonych przesłanek braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi, nie miała znaczenia, gdyż świadome wskazanie adresu do doręczeń jest działaniem strony, konsekwencje którego ponosić będzie wyłącznie ona.
Reasumując, sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił skarżącemu przywrócenia uchybionego terminu uznając, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w tym uchybieniu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.