II OZ 645/08

Naczelny Sąd Administracyjny2008-06-24
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądoweplan miejscowyinwestycje budowlanesytuacja materialnaNSAWSAzażalenie

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący, mimo deklarowanego niskiego dochodu, realizuje liczne inwestycje budowlane, co świadczy o jego zdolności do ponoszenia kosztów postępowania.

Skarżący S.S. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Kielcach, które oddaliło jego wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów i ustanowienie radcy prawnego). WSA uznał, że mimo niskich dochodów, skarżący realizuje liczne inwestycje budowlane (oczko wodne, bar, stacja gazowa, hotel), co świadczy o jego zdolności finansowej. NSA oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA i podkreślając, że ciężar wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy, a realizowane inwestycje przeczą jego twierdzeniom o braku środków.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie S.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, które oddaliło wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Sprawa dotyczyła skargi S.S. na uchwałę Rady Gminy M. w przedmiocie planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swojego postanowienia wskazał, że skarżący, mimo deklarowanego niskiego dochodu i korzystania z pomocy MOPS, realizuje znaczące inwestycje budowlane. Wśród nich wymieniono budowę oczka wodnego, baru szybkiej obsługi, stacji tankowania gazem oraz plany budowy hotelu. Sąd pierwszej instancji ustalił również, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z synem, który współdziała przy inwestycjach. W ocenie WSA, te okoliczności świadczą o tym, że skarżącego nie można uznać za osobę, której pomoc powinien udzielić Skarb Państwa, i nie zachodzą przesłanki z art. 246 § 1 P.p.s.a. Skarżący w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 246 P.p.s.a., twierdząc, że inwestycje są finansowane z pożyczek od syna i darowizn, a syn nie jest zainteresowany pokrywaniem kosztów sądowych. Zaprzeczył, by był na utrzymaniu syna. Podkreślił, że wstrzymanie inwestycji doprowadziło go do biedy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a., ciężar wykazania sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. NSA uznał, że Sąd pierwszej instancji był uprawniony do oceny stanu majątkowego skarżącego nie tylko na podstawie jego oświadczeń, ale także faktów znanych z urzędu. Realizowane inwestycje, takie jak budowa oczka wodnego, baru, stacji gazowej, czy plany budowy hotelu, przeczą twierdzeniom skarżącego o braku środków finansowych. NSA stwierdził, że skarżący nie wykazał okoliczności pozwalających na zakwestionowanie oceny Sądu pierwszej instancji i oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, realizacja znaczących inwestycji budowlanych świadczy o zdolności finansowej i wyklucza przyznanie prawa pomocy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ciężar wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy. Faktyczne realizowanie przez skarżącego inwestycji budowlanych (oczko wodne, bar, stacja gazowa, plany hotelu) przeczą jego twierdzeniom o braku środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba wnioskująca wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W zakresie częściowym – gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Realizacja licznych inwestycji budowlanych przez skarżącego świadczy o jego zdolności finansowej i wyklucza przyznanie prawa pomocy. Ciężar wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy. Sąd może brać pod uwagę fakty znane mu z urzędu przy ocenie sytuacji materialnej.

Odrzucone argumenty

Inwestycje finansowane z pożyczek od syna i darowizn. Syn nie jest zainteresowany pokrywaniem kosztów sądowych. Obecnie skarżący nie posiada środków na pokrycie kosztów. Wstrzymanie inwestycji doprowadziło skarżącego do biedy.

Godne uwagi sformułowania

skarżący posiadając dochód w wysokości [...] złotych i korzystając z pomocy MOPS w formie posiłków, utrzymując się także z pomocy syna jednocześnie realizuje inwestycje wymagające znacznych nakładów pieniężnych. fakt realizacji przedstawionych wyżej inwestycji świadczy o tym, że skarżącego nie można uznać za osobę, której pomocy winien udzielić Skarb Państwa. to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. stan majątkowy skarżącego nie spełnia przytoczonej na wstępie dyspozycji art. 246 § 1 p.p.s.a.

Skład orzekający

Maria Czapska - Górnikiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w kontekście aktywności inwestycyjnej wnioskodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji materialnej wnioskodawcy i oceny jego zdolności finansowej na podstawie realizowanych inwestycji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak sąd ocenia sytuację materialną wnioskodawcy o prawo pomocy, biorąc pod uwagę nie tylko deklarowane dochody, ale także faktyczną aktywność inwestycyjną.

Czy budujesz dom? Sąd może odmówić Ci prawa do darmowego prawnika!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 645/08 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2008-06-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-06-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maria Czapska -Górnikiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SA/Ke 15/08 - Postanowienie WSA w Kielcach z 2009-01-26
II OZ 1126/08 - Postanowienie NSA z 2008-10-31
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246  par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
II OZ 645 / 08 POSTANOWIENIE Dnia 24 czerwca 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Ke 15/08 w zakresie oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. S. na uchwałę Rady Gminy M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił wniosek S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. S. na uchwałę Rady Gminy M. z dnia [...] w przedmiocie planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wydanego na skutek wniesionego przez skarżącego sprzeciwu wobec wydanego uprzednio postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 lutego 2008 r. stwierdził, że skarżący posiadając dochód w wysokości [...] złotych i korzystając z pomocy MOPS w formie posiłków, utrzymując się także z pomocy syna jednocześnie realizuje inwestycje wymagające znacznych nakładów pieniężnych. Sąd pierwszej instancji wskazał na treść akt innych spraw, gdzie skarżący jest również stroną postępowania. I tak w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 636/07 organy nadzoru budowlanego nałożyły na S. S. obowiązek dokonania rozbiórki oczka wodnego o średnicy 15 m. wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na działce nr [...] i [...] we wsi W. Gm. C.. Skarżący jako inwestor prowadził ponadto budowę na działkach [...], [...] i [...] we wsi W. Gm. C. baru szybkiej obsługi z zapleczem dla miejsca obsługi podróżnych. Z kolei z akt sprawy o sygn. II SA/Ke 450/07 wynika, że skarżący jest również inwestorem stacji tankowania gazem na działce nr [...] we wsi W. Gm. C. W innej sprawie (II SA/Ke 450/07) skarżący występuje jako inwestor przy utwardzaniu powierzchni działki nr [...] we wsi B. Gm. M., ponadto jak oświadczył jest również posiadaczem prawnym tej nieruchomości. Ze skargi w sprawie II SA/Ke 15/08 wynika także, że S. S. zamierza na przedmiotowej działce wybudować hotel i jego zaplecze. Sąd pierwszej instancji ustalił, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem z synem. Obaj mają ten sam adres zamieszkania i obaj współdziałają przy prowadzeniu inwestycji budowlanych na nieruchomości stanowiącej własność D. S..
Zdaniem Sądu fakt realizacji przedstawionych wyżej inwestycji świadczy o tym, że skarżącego nie można uznać za osobę, której pomocy winien udzielić Skarb Państwa. Mając przytoczone wyżej okoliczności na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach nie znajdując przesłanek o jakich mowa art. 246 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył S. S. zarzucając mu naruszenie art. 246 p.p.s.a. i wniósł o jego uchylenie. Skarżący wywiódł, że wskazane inwestycje realizowane są z pożyczek i darowizn od jego syna - D. S., a pożyczki te zostały zaciągnięte z myślą o przyszłym zysku z realizowanych inwestycji. Nie jest intencją pożyczkodawcy, tj. syna skarżącego przeznaczenie swoich oszczędności na poczet opłat sądowych w prowadzonych przez skarżącego postępowaniach. Obecnie jak oświadczył skarżący, jego syn nie jest zainteresowany i nie posiada środków na udzielenie kolejnej pożyczki na pokrycie kosztów sądowych. Skarżący zaprzeczył ponadto, iż jest na utrzymaniu syna. Korzysta jedynie czasami z jego gościnności. Zdaniem skarżącego Sąd nie wziął pod uwagę okresu w jakim rozpoczęto inwestycje. Wstrzymane inwestycje pociągnęły za sobą brak zdolności finansowej i doprowadziły skarżącego do "biedy".
Skarżący wyjaśnił również, że jego syn nie współuczestniczy w prowadzeniu inwestycji budowlanych, ponieważ jako pracownik państwowy, nie jest zainteresowany prowadzeniem jakiejkolwiek działalności gospodarczej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Jak wynika z art. 246 § 1 p.p.s.a. - przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w sytuacji gdy osoba składająca wniosek wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny (pkt 2). Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
We wniesionym zażaleniu skarżący nie wskazał na istnienie takich okoliczności, które pozwalałyby na skuteczne zakwestionowanie oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, co do sytuacji materialnej strony skarżącej. Dokonując oceny wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy Sąd pierwszej instancji był w pełni uprawniony do oceny stanu majątkowego skarżącego nie tylko w oparciu o oświadczenie przez skarżącego złożone, ale i w oparciu o fakty znane temuż Sądowi z urzędu. Trzeba podzielić stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu co do tego, że przedstawiona przez skarżącego sytuacja materialne w zestawieniu z takimi faktami, jak budowa przez skarżącego oczka wodnego o średnicy 15 m., budowa baru szybkiej obsługi z zapleczem, zrealizowanie stacji tankowania gazem, utwardzenie powierzchni działki nr [...] we wsi B. Gm. M. wskazują na to że stan majątkowy skarżącego nie spełnia przytoczonej na wstępie dyspozycji art. 246 § 1 p.p.s.a. Nie można też jak wywodzi to skarżący przyjąć, że ten stan majątkowy uległ obecnie zmianie na tyle, aby przyjąć, że skarżący jest uprawniony do przyznania mu prawa pomocy, bowiem należy mieć na uwadze stwierdzenia samego skarżącego, iż zamierza wybudować hotel wraz z zapleczem. Skarżący ponosząc konsekwencje własnych oświadczeń musi się liczyć z tym, że jego pisma są analizowane i to niezależnie od wniosków skarżącego w związku, z którym konkretne oświadczenie jest składane.
Powyższe względy nie pozwalają na skuteczne zakwestionowanie ustaleń, jak i oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, co do sytuacji materialnej strony skarżącej.
Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesione zażalenie na mocy art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., jako pozbawione uzasadnionych podstaw.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI