II OZ 643/08

Naczelny Sąd Administracyjny2008-06-24
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowepostępowanie sądowoadministracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikryteria przyznania prawa pomocysytuacja majątkowanieruchomościemerytura

NSA oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżąca posiada majątek i dochody wystarczające na pokrycie kosztów postępowania.

Skarżąca W. L. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej nałożenia obowiązku przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd pierwszej instancji odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na posiadanie przez skarżącą oszczędności, nieruchomości i emerytury. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, potwierdzając, że skarżąca posiada wystarczający majątek i dochody, aby samodzielnie pokryć koszty postępowania, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Sprawa dotyczyła zażalenia W. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 kwietnia 2008 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sprawa wywodziła się ze skargi W. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) oddalił zażalenie. Sąd pierwszej instancji odmówił przyznania prawa pomocy, argumentując, że sytuacja majątkowa skarżącej (posiadanie oszczędności, nieruchomości i emerytury) nie uzasadnia zwolnienia od kosztów, a strona powinna czynić oszczędności na poczet przyszłych postępowań. NSA, rozpatrując zażalenie, podkreślił, że jedyną podstawą do przyznania prawa pomocy są przesłanki wskazane w art. 246 P.p.s.a. Choć NSA uznał, że uzasadnienie sądu pierwszej instancji mogło być błędne w kwestii obowiązku oszczędzania, to jednak sam wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów uznał za nieuzasadniony. Stwierdzono, że skarżąca posiada majątek (nieruchomości, oszczędności) oraz stały dochód (emerytura), co wyklucza przyznanie pomocy państwa w pokryciu kosztów sądowych. NSA przypomniał również, że wniosek o przyznanie adwokata został oddalony wcześniej, a przedmiotem zaskarżonego postanowienia było jedynie zwolnienie od kosztów sądowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, posiadanie majątku w postaci nieruchomości i oszczędności oraz stałego dochodu z emerytury wyklucza przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli te środki pozwalają na pokrycie kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., strona musi wykazać brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Posiadanie przez skarżącą nieruchomości, oszczędności i emerytury świadczy o tym, że nie zachodzi ta przesłanka.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Warunek braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 243

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 244

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 245 § § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca posiada majątek (nieruchomości, oszczędności) i stały dochód (emerytura), co wyklucza przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącej, że nie stać ją na adwokata i jest osobą samotną bez dochodu poza emeryturą, nie był przedmiotem tego postanowienia (dotyczył zwolnienia od kosztów), a nawet gdyby był, posiadany majątek i dochód nie uzasadniały przyznania pomocy.

Godne uwagi sformułowania

strona winna czynić oszczędności na poczet przyszłego postępowania sądowego brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny skarżąca kwalifikuje się do pomocy Państwa we współfinansowaniu procesu sądowoadministracyjnego

Skład orzekający

Maria Czapska - Górnikiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym ze względu na posiadanie przez stronę majątku i dochodów."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przesłanek z art. 246 P.p.s.a. i sytuacji majątkowej strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii przyznawania prawa pomocy, ale pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i kryteriów oceny sytuacji majątkowej strony.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 643/08 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2008-06-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-06-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maria Czapska - Górnikiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SA/Kr 1366/03 - Wyrok WSA w Krakowie z 2006-10-23
II OZ 151/08 - Postanowienie NSA z 2008-02-27
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246  par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
II OZ 643 / 08 POSTANOWIENIE Dnia 24 czerwca 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 1366/03 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 czerwca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił W. L. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku.
Skarżone rozstrzygnięcie jest następstwem postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2008 r. (sygn. akt II OZ 151 / 08), w którym Sąd ten uchylił postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 26 listopada 2007 r. stwierdzając, że wydano orzeczenie poza granicami wniosku.
Uzasadniając swoje skarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji wskazał, że sytuacja majątkowa skarżącej nie pozwala stwierdzić, że poniesienie kosztów sądowoadministracyjnych nastąpi z uszczerbkiem koniecznego utrzymania dla siebie. Skarżąca posiada oszczędności oraz majątek w postaci nieruchomości oraz emeryturę w wysokości [...] złotych. Uwzględniając te fakty oraz zasadę, w myśl której strona winna czynić oszczędności na poczet przyszłego postępowania sądowego, Sąd orzekł jak na wstępie na mocy art. 243, art. 244, art. 245 § 1 i 2 , art. 246 §1 w zw. z art. 160 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.).
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła W. L. podnosząc, że nie stać ją na adwokata oraz, że jest osobą samotną i nie posiada żadnego źródła dochodu z wyjątkiem emerytury. Skarżąca wskazała, że nie korzysta z pomocy społecznej i powołała się na wydatki, jakie ponosi związane tak z zaspokajaniem potrzeb życiowych, jak i prowadzeniem własnego gospodarstwa domowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Trzeba wyjaśnić, iż przesłanki jakie musi spełnić osoba fizyczna, aby nastąpiło przyznanie jej prawa pomocy, czy w zakresie całkowitym, czy też częściowym wskazuje wyłącznie art. 246 p.p.s.a. Podane w tym przepisie warunki, tj. brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1 § 1 art. 246 p.p.s.a) czy też brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 § 1 art. 246 p.p.s.a) stanowią jedyną legalną podstawę do przyznania prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Zważywszy na to, nie można zaakceptować stanowiska Sądu pierwszej instancji, że strona winna liczyć się z kosztami związanymi z prowadzeniem sprawy sądowej i gromadzić w tym celu potrzebne środki w dłuższym okresie czasu.
Niemniej jednak stwierdzić należy, że wniosek skarżącej o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie jest nieuzasadniony. Skarżąca posiada zarówno majątek w postaci nieruchomości (działka o pow. [...] m², dom o pow. [...]m² oraz oszczędności w wysokości [...] złotych), jak i stały dochód z tytułu emerytury w wysokości [...]złotych. Brak jest zatem podstaw do uznania, iż w myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarżąca kwalifikuje się do pomocy Państwa we współfinansowaniu procesu sądowoadministracyjnego, którego jest ona stroną.
W przedmiotowej sprawie w nawiązaniu do wywodów zażalenia trzeba zwrócić uwagę na to, iż wniosek skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie dotyczącym przyznania jej adwokata został oddalony prawomocnym postanowieniem z dnia 27 listopada 2006 r. Przedmiotem natomiast zaskarżonego postanowienia był tylko wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na powyższe okoliczności zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w swym postanowieniu z dnia 28 lutego 2008 r. i wskazania te uwzględniono w postanowieniu zaskarżonym.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, które odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia w zakresie wyżej omówionym.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI