II OZ 642/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-06-27
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowewpis sądowypostępowanie administracyjneNSAWSAzażalenieskarżącydochodysytuacja materialna

NSA oddalił zażalenie na częściowe przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego, uznając, że skarżąca dysponuje wystarczającymi dochodami na pokrycie części kosztów.

Skarżąca W. C. wniosła zażalenie na postanowienie WSA w Poznaniu, które przyznało jej prawo pomocy jedynie w częściowym zwolnieniu od wpisu sądowego (powyżej 100 zł), oddalając wniosek w pozostałym zakresie. WSA uzasadnił to częściowym zwolnieniem tym, że skarżąca, mimo niskich dochodów rentowych i posiadania mieszkania oraz nieruchomości rolnej, jest w stanie ponieść koszty sądowe do kwoty 100 zł. NSA oddalił zażalenie, podkreślając, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, a skarżąca nie wykazała obiektywnej niemożności pokrycia jakichkolwiek kosztów postępowania, posiadając stały dochód.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 2 lutego 2006 r. (sygn. akt II Sa/Po 1169/05) przyznał skarżącej W. C. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego w kwocie przekraczającej 100 zł, oddalając wniosek w pozostałej części. Sąd I instancji wskazał, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, a ich łączny dochód z rent wynosi 1.207,39 zł. Mimo posiadania mieszkania i nieruchomości rolnej, sąd uznał, że uiszczenie pełnego wpisu od skargi (500 zł) mogłoby spowodować uszczerbek w ich koniecznym utrzymaniu, jednakże skarżąca jest w stanie pokryć koszty do kwoty 100 zł. Na to postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, argumentując, że jej niskie dochody i wysokie wydatki na podstawowe potrzeby uniemożliwiają jej poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie na posiedzeniu niejawnym, oddalił je. Sąd podkreślił, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, udzielaną osobom, które z powodu trudnej sytuacji materialnej obiektywnie nie są w stanie zdobyć środków na pokrycie kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., inicjatywa dowodowa w wykazaniu przesłanek do udzielenia prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. NSA uznał, że skarżąca nie wykazała, iż nie dysponuje wystarczającymi środkami na poniesienie jakichkolwiek kosztów, a posiadany przez nią stały dochód pozwala na uiszczenie wpisu w kwocie wskazanej przez Sąd I instancji. Podnoszone wydatki na leczenie czy koszty utrzymania rodziny nie podważyły tej oceny. W związku z tym, NSA orzekł o oddaleniu zażalenia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.

Uzasadnienie

NSA uznał, że skarżąca nie wykazała obiektywnej niemożności pokrycia jakichkolwiek kosztów, a jej stały dochód pozwala na uiszczenie wpisu do kwoty 100 zł, co uzasadnia częściowe przyznanie prawa pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 214 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi § § 2 ust. 3 pkt 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca nie wykazała obiektywnej niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Posiadanie stałego dochodu z renty pozwala na pokrycie części kosztów sądowych. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i wymaga udowodnienia przesłanek przez wnioskodawcę.

Odrzucone argumenty

Niskie dochody i wysokie wydatki na leczenie uniemożliwiają poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych.

Godne uwagi sformułowania

prawo pomocy udzielane jest tylko tym osobom, które z powodu trudnej sytuacji materialnej wynikającej między innymi z braku stałego źródła dochodów o odpowiedniej wysokości nie mogłyby dochodzić swoich praw przed sądem. inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ppsa.

Skład orzekający

Alicja Plucińska-Filipowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w kontekście częściowego zwolnienia od kosztów i ciężaru dowodu spoczywającego na wnioskodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji materialnej skarżącej i jej dochodów; ogólne zasady dotyczące prawa pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy i kosztami sądowymi, co jest ważne dla prawników, ale mało interesujące dla szerszej publiczności.

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 642/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-06-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SA/Po 1169/05 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2006-10-12
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt II Sa/Po 1169/05 w zakresie przyznania prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu w kwocie powyżej 100zł. w sprawie ze skargi W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 14 czerwca 2005r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem dnia 2 lutego 2006r. sygn. akt VII Sa/Po 1169/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przyznał W. C. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu w kwocie powyżej 100zł, w pozostałym zakresie wniosek oddalił.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd I instancji podał, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, a źródłem ich utrzymania są świadczenia rentowe w łącznej wysokości 1.207,39 zł. Nie posiada przedmiotów wartościowych ani oszczędności. W skład jej majątku wchodzi mieszkanie o powierzchni 63,89 m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 0.50,25 ha. Koszty sądowe w chwili obecnej obejmują wpis od skargi w wysokości 500 zł, który ustalono w oparciu o §2 ust.3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003r. Nr 221, poz. 2193.)
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu mając na względzie wysokość wpisu od skargi (500zł), sytuację majątkową skarżącej i jej męża oraz wydatki związane z ich złym stanem zdrowia uznał, że uiszczenie wpisu w całości mogłoby prowadzić do spowodowania uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącej i jej rodziny. Jednakże w ocenie Sądu z uwagi na uzyskiwanie stałych dochodów jest ona w stanie ponieść koszty sądowe w postaci wpisu od skargi do kwoty 100 zł .
Na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu W. C. wniosła zażalenie, podnosząc iż w oświadczeniu majątkowym wykazała, że jej niskie dochody oraz wydatki związane z podstawowymi potrzebami bytowymi nie pozwalają na poniesienie kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie jest oparte na uzasadnionych podstawach.
Uregulowania rozdziału II ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określające zasady udzielania prawa pomocy, stanowią gwarancję korzystania prawa do sądu przez osoby ubogie. W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego udzielenie stronie prawa pomocy może mieć miejsce wyjątkowo w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie kosztów postępowania sądowego jest obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy udzielane jest tylko tym osobom, które z powodu trudnej sytuacji materialnej wynikającej między innymi z braku stałego źródła dochodów o odpowiedniej wysokości nie mogłyby dochodzić swoich praw przed sądem.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", sąd może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ppsa, zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, iż brak jest w sprawie podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej, bowiem nie wskazała ona, że nie dysponuje wystarczającymi środkami finansowymi na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżąca posiada stały dochód w kwocie wskazanej w oświadczeniu zatem uiszczenie wpisu w podanej przez Sąd I instancji wysokości mieści się w zasięgu jej możliwości finansowych. Faktu tego nie zmieniają podnoszone przez skarżącą okoliczności związane z wydatkami na leczenie ani kosztami niezbędnymi dla utrzymania rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu dokonał prawidłowej w tym zakresie oceny a zarzuty podniesione w zażaleniu nie podważają jej słuszności. Pomoc Państwa jest instytucją wyjątkową, której udziela się w sytuacjach zasługujących na szczególne uwzględnienie. Do takich nie należy sytuacja majątkowa wnoszącego zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji iż przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym w niniejszej sprawie zwolnienie od wpisu powyżej 100 zł nie narusza prawa
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI