II OZ 640/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-11-26
NSAAdministracyjneWysokansa
postępowanie administracyjnesądownictwo administracyjnegrzywnabezczynność organupodpis elektronicznyuwierzytelnienieodpowiedź na skargęWojewodaNSAWSA

NSA oddalił zażalenie Wojewody na grzywnę nałożoną przez WSA za nieprawidłowe uwierzytelnienie elektroniczne odpowiedzi na skargę.

Wojewoda Dolnośląski złożył zażalenie na postanowienie WSA we Wrocławiu o nałożeniu grzywny 100 zł za nieprawidłowe uwierzytelnienie elektroniczne odpowiedzi na skargę w sprawie dotyczącej zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. WSA uznał, że organ dwukrotnie nie zastosował się do wezwania do nadesłania odpowiedzi podpisanej kwalifikowanym podpisem elektronicznym, opatrując tym podpisem jedynie pismo przewodnie. NSA oddalił zażalenie, potwierdzając zasadność nałożenia grzywny i podkreślając konieczność odrębnego podpisywania załączników.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie Wojewody Dolnośląskiego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SAB/Wr 568/24, którym wymierzono Wojewodzie grzywnę w wysokości 100 zł. Grzywna została nałożona w związku z bezczynnością organu w przedmiocie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, a konkretnie z powodu nieprawidłowego uwierzytelnienia elektronicznego odpowiedzi na skargę. WSA we Wrocławiu uznał, że Wojewoda dwukrotnie nie zastosował się do wezwań sądu, nie opatrując skanu odpowiedzi na skargę wymaganym podpisem elektronicznym, a jedynie pismo przewodnie. Wojewoda w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 112 p.p.s.a. w zw. z § 3 ust. 3 i 4 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 27 maja 2019 r., twierdząc, że załączniki były uwierzytelnione kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, uznając, że WSA zasadnie ocenił postępowanie Wojewody jako wypełniające przesłankę do wymierzenia grzywny. Sąd podkreślił, że złożenie podpisu elektronicznego jedynie pod pismem przewodnim nie stanowi dowodu na podpisanie załączników, a każdy z nich powinien być odrębnie podpisany, zgodnie z uchwałą NSA z dnia 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I FPS 2/21. NSA stwierdził, że wysokość grzywny była adekwatna do stopnia zawinienia organu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nieprawidłowo uwierzytelnił elektronicznie odpowiedź na skargę, ponieważ każdy załącznik stanowiący pismo procesowe powinien zostać odrębnie podpisany elektronicznie.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że złożenie podpisu elektronicznego pod pismem przewodnim nie stanowi dowodu na podpisanie załączników, a zgodnie z uchwałą NSA I FPS 2/21, konieczne jest odrębne podpisanie każdego załącznika, który stanowi pismo procesowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 112

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten pozwala sądowi na orzeczenie o wymierzeniu organowi grzywny w przypadku uchylania się od zastosowania do postanowienia sądu lub zarządzenia przewodniczącego. Grzywna ma charakter mieszany (dyscyplinująco-restrykcyjny).

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych zasad przekazywania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego § § 3 ust. 3 i 4

Określa sposób uwierzytelnienia elektronicznego odpowiedzi na skargę, wymagając m.in. kwalifikowanego podpisu elektronicznego, kwalifikowanej pieczęci elektronicznej lub podpisu zaufanego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 154 § § 6

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 54 § § 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewoda dwukrotnie nie zastosował się do wezwania WSA do prawidłowego uwierzytelnienia elektronicznego odpowiedzi na skargę, co uzasadniało wymierzenie grzywny na podstawie art. 112 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Wojewody, że załączniki (skan odpowiedzi na skargę) zostały uwierzytelnione elektronicznie, ponieważ podpisem kwalifikowanym opatrzono pismo przewodnie.

Godne uwagi sformułowania

Złożenie podpisu elektronicznego wyłącznie pod pismem przewodnim nie stanowi dowodu na podpisanie składanych przy tym piśmie załączników. Każdy z załączników, w sytuacji gdy stanowi pismo procesowe, powinien zostać osobno podpisany i dopiero wtedy można uznać, że został uwierzytelniony elektronicznie.

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uwierzytelniania elektronicznego pism procesowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności konieczność odrębnego podpisywania załączników."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu postępowania przed sądami administracyjnymi i wymogów formalnych dotyczących składania pism drogą elektroniczną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu formalnego postępowania administracyjnego – prawidłowego podpisywania dokumentów elektronicznych, co ma znaczenie praktyczne dla organów i obywateli.

Czy podpis pod mailem wystarczy? NSA wyjaśnia, jak poprawnie podpisywać dokumenty elektroniczne w sądzie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 640/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Miron /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Sygn. powiązane
II SAB/Wr 568/24 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2025-05-23
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wojewody Dolnośląskiego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SAB/Wr 568/24 o wymierzeniu Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywny w wysokości 100 zł w sprawie ze skargi I. H. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 112 w zw. art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", wymierzył Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w wysokości 100 złotych, uznając, że zaistniała dostateczna podstawa do jej wymierzenia.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pomimo dwukrotnego wezwania, odpowiedź na skargę nie została uwierzytelniona w sposób, o jakim mowa w § 3 ust. 3 i 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych zasad przekazywania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1003 ze zm.). W rezultacie czynności wynikające z art. 54 § 2 p.p.s.a. nie zostały w pełni wykonane.
Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze fakt, że organ był dwukrotnie wzywany do nadesłania podpisanej (uwierzytelnionej) odpowiedzi na skargę i żadne z tych wezwań nie zostało w sposób prawidłowy wykonane.
Zażalenie na ww. postanowienie złożył Wojewoda Dolnośląski, wnosząc o jego uchylenie w całości.
W zażaleniu sformułowano zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 112 p.p.s.a. w zw. z § 3 ust. 3 i 4 powołanego powyżej rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 27 maja 2019 r. Organ podniósł, że zarówno przy pierwszym, jak i przy drugim piśmie stanowiącym odpowiedź na wezwania Sądu, załącznikiem był skan odpowiedzi na skargę sporządzonej w formie papierowej, uwierzytelniony kwalifikowanym podpisem elektronicznym o czym świadczą urzędowe potwierdzenia odbioru.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 112 zdanie pierwsze p.p.s.a., w razie uchylania się organu od zastosowania się do postanowienia sądu lub zarządzenia przewodniczącego podjętych w toku postępowania i w związku z rozpoznaniem sprawy, sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Sformułowanie zawarte w art. 112 p.p.s.a. nakazuje przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny, podobnie jak ma to miejsce w przypadku grzywny przewidzianej w art. 55 § 1 p.p.s.a. Przy czym jedyną materialnoprawną przesłanką ukarania organu grzywna wynikająca z art. 112 p.p.s.a. jest niezastosowanie się do postanowienia sądu lub zarządzenia przewodniczącego wydanych w toku prowadzonego postępowania. Ocena, czy zachodzi konieczność wymierzenia grzywny pozostawiona jest przy tym uznaniu sądu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ustalone w niniejszej sprawie okoliczności odpowiadają dyspozycji przepisu art. 112 p.p.s.a. i z tej przyczyny należało uznać, że WSA we Wrocławiu zasadnie ocenił postępowanie Wojewody Dolnośląskiego jako wypełniające przesłankę określoną w tym przepisie, warunkującą możliwość wymierzenia mu grzywny. Sąd dwukrotnie wzywał organ do nadesłania uwierzytelnionej elektronicznie odpowiedzi na skargę zgodnie z § 3 ust. 3 i 4 ww. rozporządzenia. Wezwania te nie zostały przez organ prawidłowo wypełnione.
W odpowiedzi na pierwsze wezwanie nadesłanej 5 lipca 2024 r. Wojewoda wymaganym podpisem kwalifikowanym opatrzył jedynie pismo ogólne (przewodnie), o czym jednoznacznie świadczy identyfikator tego pisma ([...]) zbieżny z numerem identyfikatora weryfikacji podpisu (k. 16 i 17 akt). Dołączony do pisma ogólnego w formie załącznika w formacie pdf. skan odpowiedzi na skargę nie został podpisany (uwierzytelniony) w sposób wskazany w wezwaniu Sądu, tj. kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną, kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem zaufanym. Analogiczna sytuacja miała miejsce w odpowiedzi na ponowne wezwanie WSA we Wrocławiu, nadesłanej 17 lipca 2024 r. Także i tym razem organ podpisał jedynie pismo ogólne, na co wskazuje zbieżność identyfikatora tego pisma ([...]) z identyfikatorem weryfikacji podpisu (k. 34 i 35 akt), pozostawiając bez wymaganego podpisu elektronicznego załączony do pisma ogólnego skan odpowiedzi na skargę w formacie pdf. Nie ulega wątpliwości, że plik pdf. odpowiedzi na skargę nie spełnia wymogów uwierzytelnionej elektronicznie odpowiedzi na skargę zgodnie z § 3 ust. 3 i 4 ww. rozporządzenia. Dołączone do zażalenia urzędowe poświadczenia przedłożenia nie mogły mieć zaś wpływu na treść powyższych ustaleń, ponieważ nie potwierdzają opatrzenia odpowiedzi na skargę wymaganym podpisem.
Organ powinien mieć na względzie, że złożenie podpisu elektronicznego wyłącznie pod pismem przewodnim nie stanowi dowodu na podpisanie składanych przy tym piśmie załączników, jak np. w okolicznościach niniejszej sprawy odpowiedzi na skargę. Każdy z załączników, w sytuacji gdy stanowi pismo procesowe, powinien zostać osobno podpisany i dopiero wtedy można uznać, że został uwierzytelniony elektronicznie w trybie § 3 ust. 3 i 4 ww. rozporządzenia. Jest to stanowisko zbieżne z uchwałą NSA z dnia 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I FPS 2/21 (ONSAiWSA 2022, nr 1, poz. 2), w której uznano, iż w sytuacji, w której pismo procesowe stanowi załącznik do pisma przewodniego wysyłanego za pośrednictwem e-PUAP, konieczne jest odrębne podpisanie ww. załącznika podpisem elektronicznym.
Wobec powyższego uznać należy, że fakt niewywiązania się organu z nałożonego przez WSA we Wrocławiu obowiązku nie pozostawiał wątpliwości i dawał prawo temu Sądowi do zastosowania trybu przewidzianego w art. 112 p.p.s.a. Należy także stwierdzić, że wysokość orzeczonej przez Sąd grzywny jest adekwatna do stopnia zawinienia organu w niewykonaniu obowiązku, o którym mowa w art. 112 p.p.s.a. i wystarczająca do spełnienia swoich celów, o których mowa wyżej. Tym samym nie można doszukać wskazywanego w zażaleniu naruszenia art. 112 p.p.s.a. w zw. z § 3 ust. 3 i 4 ww. rozporządzenia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI