II OZ 633/18

Naczelny Sąd Administracyjny2018-06-26
NSAbudowlaneŚredniansa
pozwolenie na budowęwstrzymanie wykonanialinia elektroenergetycznanieruchomośćszkodaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymizażalenieNSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, uznając, że samo wydłużenie postępowania sądowego nie stanowi zmiany okoliczności uzasadniającej wstrzymanie.

Skarżący domagali się wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, argumentując ryzykiem znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków dla ich nieruchomości. Po odmowie WSA, wnieśli o zmianę postanowienia, powołując się na wydłużenie postępowania sądowego. NSA uznał, że długotrwałość postępowania nie jest przesłanką do wstrzymania wykonania, a pozostałe argumenty były już podnoszone.

Sprawa dotyczyła zażalenia skarżących M.S. i R.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Zachodniopomorskiego zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla inwestycji liniowej 110 kV. Skarżący obawiali się znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków dla ich nieruchomości, w tym utraty możliwości zabudowy i trwałego ograniczenia sposobu korzystania z gruntu. Po odmowie WSA, skarżący złożyli wniosek o zmianę postanowienia, wskazując jako nową okoliczność wydłużenie postępowania sądowego z powodu jego zawieszenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że długotrwałość postępowania nie stanowi przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania aktu, a pozostałe podnoszone argumenty nie stanowiły zmiany okoliczności sprawy w rozumieniu art. 61 § 4 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo wydłużenie postępowania sądowego nie stanowi przesłanki uzasadniającej podjęcie rozstrzygnięcia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji trafnie zauważył, że długotrwałość postępowania przed sądem administracyjnym nie jest przesłanką uzasadniającą wstrzymanie wykonania aktu. Pozostałe argumenty skarżących dotyczące szkody i trudnych do odwrócenia skutków były już podnoszone we wcześniejszym wniosku i nie stanowiły zmiany okoliczności sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 61 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym

k.c.

Kodeks cywilny

Wspomniany w kontekście prawa inwestora do służebności przesyłu po realizacji inwestycji.

Konstytucja art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wspomniany w kontekście prawa własności i potencjalnego wywłaszczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Długotrwałość postępowania sądowego nie stanowi przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Argumenty dotyczące szkody i trudnych do odwrócenia skutków, podniesione we wniosku o zmianę postanowienia, nie stanowiły zmiany okoliczności sprawy, jeśli były już wcześniej podnoszone.

Odrzucone argumenty

Wydłużenie terminu zakończenia postępowania sądowego z powodu jego zawieszenia stanowi zmianę okoliczności uzasadniającą wstrzymanie wykonania decyzji. Potencjalna utrata możliwości zagospodarowania nieruchomości, ograniczenie sposobu korzystania z niej oraz ryzyko wywłaszczenia stanowią znaczną i nieodwracalną szkodę uzasadniającą wstrzymanie wykonania.

Godne uwagi sformułowania

długotrwałość postępowania sądowego nie stanowi przesłanki uzasadniającej podjęcie rozstrzygnięcia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji nie stanowią one zmiany okoliczności sprawy w rozumieniu § 4 art. 61 p.p.s.a.

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zmiany postanowienia o wstrzymaniu wykonania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w kontekście długotrwałości postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zmianę postanowienia o wstrzymaniu wykonania, a nie samego wniosku o wstrzymanie. Koncentruje się na przepisach p.p.s.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o wstrzymaniu wykonania decyzji w postępowaniu administracyjnosądowym, co jest istotne dla prawników procesowych. Pokazuje, że standardowe argumenty proceduralne nie zawsze wystarczają do uzyskania ochrony tymczasowej.

Czy długie postępowanie sądowe gwarantuje wstrzymanie budowy? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 633/18 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2018-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-05-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II OZ 632/18 - Postanowienie NSA z 2018-06-26
II SA/Sz 1397/17 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2020-06-25
II OSK 2933/20 - Wyrok NSA z 2023-08-30
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 61 par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.S. i R.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 1397/17 oddalające wniosek o zmianę postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.S. i R.S. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
W treści skargi na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] listopada 2017 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, skarżący M.S. i R.S. wnieśli o wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wydanych w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla [...] sp. z o.o. odcinka napowietrznej linii jednotorowej 110 kV w relacji od projektowanej stacji [...] kV [...] do projektowanej stacji [...] kV RS [...] (odcinek III).
W uzasadnieniu wniosku skarżący podnieśli, że w przypadku wykonania powyższych decyzji, po zrealizowaniu inwestycji liniowej na ich nieruchomościach o nr [...] oraz [...], zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków na niekorzyść skarżących. Prace budowlane zostaną rozpoczęte przed wydaniem przez Sąd rozstrzygnięcia, a skarżący stracą bezpowrotnie możliwość zagospodarowania swych nieruchomości, w szczególności ich zabudowania, co narazi ich na duże szkody. Posadowienie na nieruchomości skarżących linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV trwale uniemożliwi ich zagospodarowanie w sposób obecnie użytkowany, jak i zaplanowany. Ograniczy również możliwości inwestycyjne skarżących. Ponadto na działce nr [...]rosną drzewa, które w przypadku wykonania decyzji, będą musiały być bezpowrotnie usunięte.
Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 1397/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, w sprawie ze skargi M.S. i R.S. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] listopada 2017 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 21 marca 2018 r. skarżący wnieśli, na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", o zmianę ww. postanowienia z dnia 9 stycznia 2018 r. i natychmiastowe wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji , z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu tego wniosku skarżący podali, że w związku z wydanym przez Sąd w dniu 8 marca 2018 r. postanowienia zawieszającego postępowanie sądowe zmieniły się okoliczności polegające na znacznym wydłużeniu terminu zakończenia postępowania sądowego, być może nawet o kilka lat. Dalej skarżący podnieśli takie same argumenty jak we wniosku z dnia 17 listopada 2017 r.
W ocenie Sądu wniosek skarżących o zmianę postanowienia z dnia 9 stycznia 2018 r. nie zasługiwał na uwzględnienie. Zdaniem Sądu okoliczności podniesione we wniosku z dnia 21 marca 2018 r. nie dają podstawy do zmiany lub uchylenia postanowienia z dnia 9 stycznia 2018 r. Trafnie zauważają skarżący, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę (art. 61 § 6 pkt 1 p.p.s.a.); uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (art. 61 § 6 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcia podejmowane w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów lub czynności mają charakter wyłącznie tymczasowy. Jednak długotrwałość postępowania przed sądem administracyjnym nie stanowi przesłanki uzasadniającej podjęcie rozstrzygnięcia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w rozumieniu przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. Innych nowych okoliczności sprawy skarżący nie wskazali.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący, zarzucając temu postanowieniu naruszenie art. 61 § 3 i § 4 p.p.s.a. oraz domagając się jego zmiany poprzez zmianę postanowienia Sądu pierwszej instancji z dnia 9 stycznia 2018 r. z uwagi na zmianę okoliczności, zgodnie z dyspozycją art. 61 § 4 i art. 194 § 3 p.p.s.a. i natychmiastowe wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.
W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że w wykonaniu decyzji nastąpi podjęcie prac budowlanych przed wydaniem przez sąd rozstrzygnięcia, a skarżący utracą bezpowrotnie możliwość racjonalnego i zgodnego z ich wolą zagospodarowania swych nieruchomości, w szczególności ich zabudowania, co planują. Utrata prawa zabudowy nieruchomości narazi ich na duże, nieodwracalne szkody. Wybudowanie na ich nieruchomościach linii elektroenergetycznej ograniczy sposób korzystania z tych nieruchomości. Po realizacji inwestycji inwestor nie ponosi ryzyka związanego z rozbiórką obiektu, gdyż dla obiektów służących do doprowadzania lub odprowadzania energii elektrycznej inwestorowi przysługiwać będzie prawo służebności przesyłu, zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego. W związku z tym skarżący zostaną bezpowrotnie wywłaszczeni z części swych nieruchomości, co uznać należy za znaczną i nieodwracalną szkodę (art. 64 Konstytucji).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Stosownie do normy art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności – tak: § 4 art. 61 p.p.s.a.
Z treści art. 61 § 4 p.p.s.a. można wyprowadzić wniosek, że na podstawie tego przepisu sąd administracyjny może zmienić postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności i wstrzymać jego wykonanie. Podstawą do podjęcia takiego orzeczenia jest zmiana okoliczności sprawy i w ramach tej zmiany zaistnienie jednej z przesłanek uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rację ma Sąd pierwszej instancji, że skarżący nie wykazali, by w niniejszej sprawie do takiej zmiany okoliczności w rozumieniu ww. § 4 art. 61 p.p.s.a. doszło. Jak wynika z wniosku z dnia 21 marca 2018 r. za okoliczność uzasadniającą zmianę postanowienia z dnia 9 stycznia 2018 r. skarżący uznali "wydłużenie terminu zakończenia postępowania sądowego i wydania wyroku przez Sąd (...)", w związku z zawieszeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Jednakże czas trwania postępowania sądowego nie stanowi przesłanki usprawiedliwiającej zastosowanie ochrony tymczasowej w stosunku do zaskarżonej decyzji, co trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji. Natomiast pozostałe okoliczności, takie jak możliwość realizacji inwestycji jeszcze przez wydaniem rozstrzygnięcia przez Sąd, co może się wiązać, zdaniem skarżących, z bezpowrotną utratą możliwości racjonalnego i zgodnego z ich wolą zagospodarowania nieruchomości będących ich własnością czy ograniczeniem sposobu korzystania z tych nieruchomości, były już podnoszone w poprzednim wniosku. Zatem nie stanowią one zmiany okoliczności sprawy w rozumieniu § 4 art. 61 p.p.s.a. W tej sytuacji nie sposób zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenia prawa przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI