II OZ 633/10

Naczelny Sąd Administracyjny2010-07-02
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocypełnomocnik z urzędukoszty sądowesądownictwo administracyjnepostanowieniezażalenieNSAWSA

NSA uchylił postanowienie WSA w Krakowie, przyznając skarżącym prawo do ustanowienia adwokata z urzędu, mimo że poprzednio odmówiono im częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie częściowo zwolnił skarżących od kosztów sądowych, ale odmówił ustanowienia pełnomocnika z urzędu, uznając, że nie nastąpiły istotne zmiany okoliczności. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika, uznając, że kwestia ta nie została prawomocnie rozstrzygnięta i przedstawione okoliczności (niski dochód, konieczność opieki nad chorymi wnukami) uzasadniają przyznanie adwokata z urzędu.

Sprawa dotyczyła zażalenia A. i J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które częściowo zwolniło ich od kosztów sądowych (ponad kwotę 250 zł), ale odmówiło ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sąd pierwszej instancji uznał, że dochody skarżących (2879 zł miesięcznie) wystarczają na pokrycie kosztów w ograniczonej wysokości, a udział pełnomocnika nie jest konieczny. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że choć nie było podstaw do zmiany postanowienia w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych (co zostało już prawomocnie rozstrzygnięte przez NSA), to kwestia ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie została prawomocnie zakończona. NSA uznał, że przedstawione przez skarżących okoliczności, w tym niskie dochody i konieczność opieki nad chorymi wnukami, uzasadniają przyznanie im prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata z urzędu. W konsekwencji NSA uchylił zaskarżone postanowienie w całości, odmówił zmiany postanowienia w zakresie kosztów sądowych i ustanowił adwokata z urzędu dla skarżących.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli kwestia ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie została prawomocnie rozstrzygnięta przez sąd wyższej instancji, można ją rozpoznać w kolejnym postępowaniu.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że poprzednie postanowienie NSA nie rozstrzygnęło prawomocnie kwestii ustanowienia pełnomocnika z urzędu, a jedynie odniosło się do kosztów sądowych. Dlatego WSA miał podstawy do rozpoznania tego wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 165

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 245 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwestia ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie została prawomocnie rozstrzygnięta przez NSA w poprzednim postępowaniu. Przedstawione przez skarżących okoliczności (niski dochód, opieka nad chorymi wnukami) uzasadniają przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata z urzędu.

Odrzucone argumenty

WSA uznał, że nie nastąpiły istotne zmiany okoliczności uzasadniające ponowne przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. WSA uznał, że udział pełnomocnika nie jest obowiązkowy ani konieczny.

Godne uwagi sformułowania

kwestia ta nie została prawomocnie rozstrzygnięta przedstawione przez skarżących okoliczności przemawiały za zasadnością przyznania im prawa pomocy również w zakresie przyznania im adwokata

Skład orzekający

Maria Czapska - Górnikiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy, w szczególności możliwości ponownego rozpoznania wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu po częściowym uwzględnieniu wniosku o zwolnienie od kosztów przez sąd wyższej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie kwestia pełnomocnika nie była prawomocnie rozstrzygnięta.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak można skutecznie walczyć o prawo do obrony, nawet jeśli sąd pierwszej instancji odmówił ustanowienia pełnomocnika z urzędu, podkreślając znaczenie prawidłowego rozstrzygnięcia wszystkich wniosków strony.

Prawo do obrony: jak NSA przyznał adwokata z urzędu, mimo odmowy WSA?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 633/10 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2010-07-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-06-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maria Czapska - Górnikiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SA/Kr 327/09 - Wyrok WSA w Krakowie z 2011-01-28
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 165, art. 245 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
II OZ 633 / 10 POSTANOWIENIE Dnia 2 lipca 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. W. i J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 327/09 w zakresie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi A. W. i J. W. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku postanawia 1. uchylić zaskarżone postanowienie w całości, 2. odmówić zmiany prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2009 r. sygn. akt II OZ 525/09 w zakresie kosztów sądowych, 3. ustanowić dla skarżących A. i J. W. adwokata z urzędu.
Uzasadnienie
II OZ 633 / 10
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 maja 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zwolnił skarżących od ponoszenia kosztów sądowych ponad kwotę 250 złotych i oddalił ich wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
W uzasadnieniu skarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż A. i J. W. złożyli w dniu 23 lutego 2010 r. ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu z uwagi na niskie dochody, konieczność opieki nad ciężko chorymi wnukami i wysokie koszty utrzymania. Poprzedni wniosek skarżących został częściowo uwzględniony prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2009 r., w którym Sąd ten orzekł o zwolnieniu skarżących z ponoszenia kosztów sądowych ponad kwotę 250 zł.
W ocenie Sądu pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie nie doszło do zasadniczych zmian okoliczności sprawy, o których mowa art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.). Wysokość dochodów skarżących, wynosząca 2879 zł miesięcznie wystarcza na opłacenie kosztów postępowania w ograniczonej wysokości. Udział pełnomocnika w postępowaniu nie jest natomiast ani obowiązkowy ani konieczny. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 260 w zw. z art. 245 § 1 i § 2 oraz art. 246 § 1 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.
Zażalenie na powyższe postanowienie w wnieśli A. i J. W.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymagała kwestia, na którą słusznie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, że ponownie zgłoszony wniosek w zakresie przyznania prawa pomocy, nie wskazywał na taką zmianę okoliczności faktycznych sprawy, które uzasadniałyby odmienną ocenę niż dokonana została przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 czerwca 2009 r. sygn. akt II OZ 525/09. Nie było zatem podstaw do przyznania prawa pomocy skarżącym w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w części w jakiej prawo to zostało im przyznane wyżej wymienionym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Odmienna sytuacja miała natomiast miejsce w odniesieniu do rozpoznania wniosku w zakresie przyznania skarżącym pełnomocnika z urzędu. Skoro bowiem w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny nie zawarł rozstrzygnięcia w sentencji swego postanowienia z dnia 29 czerwca 2009 r., wyrażając jednocześnie w uzasadnieniu swego orzeczenia stanowisko w tym przedmiocie, stwierdzić trzeba, iż kwestia ta nie została prawomocnie rozstrzygnięta w uprzednio prowadzonym postępowaniu w sprawie przyznania skarżącym prawa pomocy. Uwzględniając fakt, iż postanowieniem z dnia 29 czerwca 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił skarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji dotyczące prawa pomocy w zakresie całkowity, a merytorycznie orzekł tylko w zakresie kosztów sądowych, to należało uznać, iż istniały podstawy prawne do rozpoznania wniosku w zakresie dotyczącym ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione przez skarżących okoliczności przemawiały za zasadnością przyznania im prawa pomocy również w zakresie przyznania im adwokata.
Z przedstawionych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie (pkt 1-wszy), stosownie do art. 165 p.p.s.a. odmówił zmiany postanowienia w zakresie kosztów sądowych (pkt 2-gi) i na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie trzecim postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI