II OZ 630/12

Naczelny Sąd Administracyjny2012-07-25
NSAbudowlaneŚredniansa
przywrócenie terminuskarżącysąd administracyjnypozwolenie na budowębraki formalnedoręczeniezażalenieNSAWSAterminy procesowe

NSA uchylił postanowienie WSA odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, nakazując ponowne zbadanie sprawy.

NSA rozpatrzył zażalenie na postanowienie WSA, które odmówiło przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu sądowego. Skarżący przebywał za granicą w czasie próby doręczenia, a jego żona nie mogła odebrać korespondencji. WSA uznał, że skarżący nie wykazał braku winy, ponieważ wyjazd był zaplanowany i nie ustanowił pełnomocnika. NSA uchylił to postanowienie, wskazując na potrzebę dokładniejszego zbadania okoliczności, w tym planowanego czasu wyjazdu i możliwości ustanowienia pełnomocnika.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał zażalenie M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Gdańsku, które odmówiło przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody Pomorskiego w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. WSA pierwotnie odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu, mimo iż przebywał za granicą. Sąd wskazał, że przesyłka została pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, a skarżący dowiedział się o niej dopiero po powrocie. WSA uznał, że wyjazd skarżącego był zaplanowany i mógł on ustanowić pełnomocnika lub poinformować o zmianie adresu. NSA uchylił jednak to postanowienie, nakazując WSA ponowne zbadanie sprawy. W ponownym rozpoznaniu WSA ustalił, że żona skarżącego nie miała pełnomocnictwa do odbioru korespondencji, a wyjazd skarżącego, choć przedłużony z powodu nagłego zdarzenia (operacja kręgosłupa wspólnika), był zaplanowany. WSA ponownie odmówił przywrócenia terminu. NSA w obecnym postanowieniu uznał, że zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że przy ocenie braku winy należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności. NSA stwierdził, że WSA nadal nie ustalił wystarczająco okoliczności sprawy, w szczególności nie ustalił pierwotnego terminu planowanego wyjazdu. Sąd wskazał, że w przypadku krótkotrwałego wyjazdu wystarczające może być pozostawienie dorosłego domownika, a w przypadku dłuższego wyjazdu nie jest niedbalstwem nieupoważnienie nikogo do odbioru korespondencji ani nieustanowienie pełnomocnika do doręczeń. Dlatego NSA uchylił zaskarżone postanowienie i nakazał ponowne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nie ustalił wystarczająco okoliczności sprawy, aby stwierdzić brak winy skarżącego. Konieczne jest dokładniejsze zbadanie planowanego czasu wyjazdu i możliwości podjęcia działań zapobiegawczych.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA nie zbadał wystarczająco okoliczności sprawy, w tym planowanego czasu wyjazdu skarżącego za granicę. Sąd podkreślił, że ocena braku winy powinna uwzględniać obiektywny miernik staranności, a w przypadku krótkotrwałych wyjazdów lub braku możliwości przerwania pobytu, pozostawienie dorosłego domownika lub nieustanowienie pełnomocnika może nie być uznane za niedbalstwo.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 73 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesyłka pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyjazd skarżącego za granicę był spowodowany nagłym i nieprzewidzianym zdarzeniem (operacja kręgosłupa wspólnika), co uniemożliwiło mu przerwanie pobytu i osobiste zajęcie się sprawą. Skarżący pozostawił w miejscu zamieszkania dorosłego domownika, który zgodnie z przepisami mógł odebrać korespondencję. Sąd pierwszej instancji nie ustalił wystarczająco okoliczności sprawy, aby jednoznacznie stwierdzić brak winy skarżącego w uchybieniu terminu.

Odrzucone argumenty

Wyjazd skarżącego za granicę był zaplanowany, a mimo to nie ustanowił on pełnomocnika do doręczeń ani nie poinformował sądu o zmianie adresu. Żona skarżącego nie posiadała pełnomocnictwa do odbioru korespondencji.

Godne uwagi sformułowania

Oceniając okoliczności mające uprawdopodobnić brak winy w naruszeniu terminu Sąd powinien brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Instytucja przywrócenia terminu jest bowiem stosowna jedynie w sytuacjach wyjątkowych, tylko wtedy gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W przypadku krótkotrwałego wyjazdu, nawet w sytuacji należytego dbania o własne interesy, wystarczającym wydaje się pozostawienie w domu dorosłego domownika, który zgodnie z przepisami ma możliwość odbioru korespondencji.

Skład orzekający

Jerzy Bujko

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście nieobecności strony w kraju i braku ustanowienia pełnomocnika."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i wymaga analizy indywidualnej sytuacji strony ubiegającej się o przywrócenie terminu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy z doręczaniem korespondencji sądowej stronom przebywającym za granicą i zasady przywracania terminów, co jest częstym zagadnieniem dla prawników.

Czy wyjazd za granicę usprawiedliwia uchybienie terminowi w sądzie? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 630/12 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2012-07-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-07-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Bujko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II SA/Gd 609/11 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2012-12-05
II OZ 47/12 - Postanowienie NSA z 2012-02-15
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 86 par. 1, art. 185 par. 1, art. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Dnia 25 lipca 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 maja 2012 roku, sygn. akt II SA/Gd 609/11 odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] czerwca 2011 roku, nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Sąd podał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 lipca 2011 r. skarżący został wezwany do nadesłania czterech egzemplarzy odpisów skargi oraz uiszczenia wpisu w wysokości 500 zł. Zarządzenie to pomimo dwukrotnego awizowania nie zostało podjęte. W konsekwencji, zgodnie z art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), przesyłka został pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia na dzień 17 sierpnia 2011 r. W dniu 4 października 2011 r. skarżący złożył do Sądu wniosek o wydanie nieodebranej korespondencji i w tym samym dniu korespondencja została wydana zgodnie z powyższym wnioskiem. Następnie, w dniu 10 października 2011 r., skarżący wniósł o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Wraz z wnioskiem przesłane zostały cztery egzemplarze odpisów skargi oraz uiszczono wymagany wpis. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący podniósł, że próba doręczenia pisma miała miejsce podczas jego nieobecności w miejscu zamieszkania. Skarżący nie był w stanie odebrać pisma, ponieważ w dniach od 28 lipca 2011 r. do 28 września 2011 r. przebywał za granicą. Dopiero po powrocie do kraju skarżący dowiedział się o próbach doręczenia pism sądowych. Podał także, że jego żona próbowała podjąć awizowane pismo w Urzędzie Pocztowym, jednak bezskutecznie. Sąd I instancji uznał, że powyższe okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy skarżącego w naruszeniu terminu do dokonania czynności procesowych i postanowieniem z dnia 31 października 2011 r. odmówił przywrócenia terminu uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego. Postanowienie to zostało uchylone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 47/12, w którym nakazano Sądowi I instancji wyjaśnić okoliczności podnoszone przez skarżącego oraz zbadać kwestię pozostawienia przez skarżącego w kraju osoby uprawnionej do odbioru korespondencji – tj. żony. Rozpatrując ponownie wniosek o przywrócenie terminu Sąd ustalił, że żona skarżącego nie posiadała żadnego pełnomocnictwa uprawniającego ją do odbioru korespondencji. Jednocześnie Sąd uznał, że wyjazd skarżącego, mimo iż został przedłużony ze względu nagłe i niemożliwe do przewidzenia zdarzenie, był wyjazdem zaplanowany, zatem skarżący mógł przed wyjazdem ustanowić pełnomocnika do reprezentacji lub doręczeń, albo też poinformować Sąd o zmianie adresu do doręczeń.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M.W. wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do uzupełniania braków formalnych skargi i do uiszczenia wpisu sądowego. W zażaleniu podniesiono, że zgodnie z obowiązującymi przepisami korespondencja może zostać oddana dorosłemu domownikowi w miejscu zameldowania adresata. Skarżący wyjeżdżając pozostawił takiego domownika. Jednocześnie skarżący podkreślił, że jego wyjazd został przedłużony przez nagłe i nie dające się przewidzieć zdarzenie, nagłą operację kręgosłupa wspólnika. Ze względu zaś na ryzyko poważnych strat majątkowych skarżący nie mógł przerwać pobytu za granicą.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Oceniając okoliczności mające uprawdopodobnić brak winy w naruszeniu terminu Sąd powinien brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Instytucja przywrócenia terminu jest bowiem stosowna jedynie w sytuacjach wyjątkowych, tylko wtedy gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji w dalszym ciągu nie ustalił okoliczności sprawy w sposób wystarczający do stwierdzenia, że skarżący nie wykazał braku swojej winy w uchybieniu terminu. Sąd I instancji nie ustalił w jakim konkretnie terminie skarżący planował pierwotnie swój wyjazd za granicę. W przepadku bowiem krótkotrwałego wyjazdu, nawet w sytuacji należytego dbania o własne interesy, wystarczającym wydaje się pozostawienie w domu dorosłego domownika, który zgodnie z przepisami ma możliwość odbioru korespondencji. W przypadku tygodniowego lub dwutygodniowego, nawet zaplanowanego wyjazdu za granicę, nie jest niedbalstwem nieupoważnienie nikogo go odbioru przesyłek nadanych w sposób szczególny, tj. między innymi korespondencji sądowej czy też ustanowienie pełnomocnika do doręczeń. Zatem Sąd I instancji przed stwierdzeniem, iż skarżący nie wykazał wystarczającej dbałości o własne interesy, powinien ustalić wszelkie okoliczności sprawy na które powołuje się on we wniosku.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI