II OZ 623/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił postanowienie WSA o odrzuceniu skargi, uznając, że sąd pierwszej instancji pominął analizę kwestii winy skarżącego w uchybieniu terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę D.S. na zarządzenie Wójta Gminy o odwołaniu dyrektora GOK, uznając ją za wniesioną po terminie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów p.p.s.a. i k.p.a., wskazując na brak pouczenia o prawie do skargi i wykorzystanie innych trybów zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA, stwierdzając, że sąd pierwszej instancji pominął istotną kwestię oceny winy skarżącego w uchybieniu terminu, co mogło pozbawić go prawa do sądu.
Sprawa dotyczyła zażalenia D.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, które odrzuciło skargę skarżącego na zarządzenie Wójta Gminy dotyczące odwołania dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury. WSA uznał skargę za wniesioną z uchybieniem terminu, ponieważ została nadana w urzędzie pocztowym po upływie 30 dni od dnia doręczenia zarządzenia. Skarżący w zażaleniu podniósł zarzuty naruszenia art. 53 § 2 p.p.s.a. i art. 112 k.p.a., argumentując, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, gdyż nie został pouczony o prawie do skargi, a także podjął próbę zaskarżenia zarządzenia w innym trybie (wniosek o stwierdzenie nieważności do Wojewody). Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za zasadne, ale z innych względów. NSA stwierdził, że WSA pominął istotną część art. 53 § 2 zd. 2 p.p.s.a., która stanowi, że sąd może uznać uchybienie terminu za nastąpione bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Brak oceny tej kwestii przez WSA mógł pozbawić skarżącego konstytucyjnego prawa do sądu. W związku z tym NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, który ma ocenić również kwestię winy skarżącego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji istotnie naruszył art. 53 § 2 zd. 2 p.p.s.a. poprzez pominięcie oceny, czy uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego, co mogło pozbawić go prawa do sądu.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę z powodu uchybienia terminu, nie odnosząc się do możliwości zastosowania art. 53 § 2 zd. 2 p.p.s.a., który pozwala na rozpoznanie skargi, jeśli uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Brak tej oceny stanowi istotne naruszenie przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 53 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 58 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.o.p.d.k. art. 15 § ust. 6
Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej
k.p.a. art. 112
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji pominął analizę kwestii winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, co stanowi naruszenie art. 53 § 2 zd. 2 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
Sąd ten pominął istotną część normatywną art. 53 § 2 zd. drugie p.p.s.a., który – jak wyżej wskazano – stanowi, że sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Brak w pisemnych motywach uzasadnienia kontrolowanego postanowienia omówienia tej kwestii przed odrzuceniem skargi (mimo powołania treści samego przepisu) jest zaś o tyle istotny, że mógł pozbawić skarżącego jego ustawowego prawa do rozpoznania skargi mimo uchybienia terminu, co rzutuje na możliwość skorzystania przez skarżącego z konstytucyjnego prawa do sądu.
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Należy zawsze badać kwestię winy skarżącego przy uchybieniu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a sąd pierwszej instancji ma obowiązek ocenić, czy przepis art. 53 § 2 zd. 2 p.p.s.a. może znaleźć zastosowanie."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których sąd pierwszej instancji odrzuca skargę z powodu uchybienia terminu, nie badając kwestii winy skarżącego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest dokładne stosowanie przepisów proceduralnych i jak błąd sądu pierwszej instancji może naruszyć prawo do sądu. Jest to ważna lekcja dla prawników procesowych.
“Błąd WSA: Sąd odrzucił skargę, zapominając o kluczowym przepisie. Czy prawo do sądu zostało naruszone?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OZ 623/24 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2024-11-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-09-24 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6369 Inne o symbolu podstawowym 636 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Sygn. powiązane II SA/Ol 520/24 - Postanowienie WSA w Olsztynie z 2024-09-05 Skarżony organ Wójt Gminy Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w... Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 3, 53, 185, 197 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 września 2024 r. sygn. akt II SA/Ol 520/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi D. S. na zarządzenie Wójta Gminy [...] z dnia[...]marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odwołania dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w [...] postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 5 września 2024 r. sygn. akt II SA/Ol 520/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę D. S. na zarządzenie Wójta Gminy [...] z dnia 25 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odwołania dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w [...] Uzasadniając powyższe postanowienie Sąd podniósł, że akt odwołania ze stanowiska dyrektora instytucji kultury, podjęty na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz.U. z Dz.U. z 2024 r. poz. 87) jest odrębną od decyzji prawną formą działania organu administracji publicznej. Takiemu aktowi nie można odmówić charakteru aktu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), ponieważ ma on charakter władczy i rozstrzyga indywidualną sprawę konkretnego podmiotu. Jak wynika z akt sprawy zaskarżone zarządzenie zostało doręczone skarżącemu w dniu 9 kwietnia 2024 r., zatem termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 9 maja 2024 r. Natomiast skarga została wniesiona w dniu 5 czerwca 2024 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym), czyli prawie miesiąc po upływie terminu do jej wniesienia. Skarga została więc wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 oraz § 3 p.p.s.a., skargę odrzucił. Zażaleniem D.S. zaskarżył powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie: 1. art. 53 § 2 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i odrzucenie skargi niewniesionej w terminie w sytuacji, gdy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy skarżącego, który przy doręczeniu mu zarządzenia z dnia 25.03.2024 r. nie został pouczony o prawie do wniesienia odwołania, z kolei wymieniony najpierw wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności zarządzenia do Wojewody Warmińsko-Mazurskiego na podstawie art 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, z kolei uchybienie terminowi nie było znaczne, zaś skarga została wniesiona niezwłocznie po otrzymaniu decyzji Wojewody Warmińsko-Mazurskiego; 2. art. 112 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy brak pouczenia o prawie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie. Z uwagi na powyższe w zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie. Jednocześnie wniesiono o dopuszczenie dowodu z pisma Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 15.05.2024 r. na okoliczność wykorzystanego przez skarżącego trybu zaskarżenia wydanego zarządzenia, a także na okoliczność pouczenia przez wojewodę o możliwości zaskarżenia decyzji oraz terminów poszczególnych czynności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, choć z innych względów niż wskazano w jego treści. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Odnosząc treść powyższego przepisu do niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że w zaskarżonym postanowieniu zabrakło jakiegokolwiek odniesienia się przez Sąd Wojewódzki do kwestii winy skarżącego w stwierdzonym uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Tym samym Sąd ten pominął istotną część normatywną art. 53 § 2 zd. drugie p.p.s.a., który – jak wyżej wskazano – stanowi, że sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Brak w pisemnych motywach uzasadnienia kontrolowanego postanowienia omówienia tej kwestii przed odrzuceniem skargi (mimo powołania treści samego przepisu) jest zaś o tyle istotny, że mógł pozbawić skarżącego jego ustawowego prawa do rozpoznania skargi mimo uchybienia terminu, co rzutuje na możliwość skorzystania przez skarżącego z konstytucyjnego prawa do sądu. Skoro bowiem ustawodawca wprost w treści przepisu art. 53 § 2 p.p.s.a. przewidział, że sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę, to w sytuacji stwierdzenia, iż doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi, rzeczą sądu I instancji winna być również ocena, czy art. 53 § 2 zd. 2 p.p.s.a. w okolicznościach danej sprawy znajdzie zastosowanie. Powyższe skutkuje uznaniem, iż Sąd I instancji w sposób istotny naruszył art. 53 § 2 zd. 2 p.p.s.a. Okoliczność ta uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia. Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd pierwszej instancji, oprócz odniesienia się do kwestii zachowania, bądź nie, terminu do wniesienia skargi, dokona również oceny, czy ewentualne uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego i - w zależności od jej wyników - da temu wyraz w uzasadnieniu postanowienia o odrzuceniu skargi lub skargę rozpozna. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI