II OZ 61/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-04-15
NSAAdministracyjneŚredniansa
obywatelstwopostępowanie administracyjnecudzoziemcyzwrot kosztówzażalenieNSAWSAumorzenie postępowania

NSA uchylił postanowienie WSA w części dotyczącej zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego, uznając je za bezzasadne w sytuacji umorzenia postępowania z innych przyczyn niż uwzględnienie skargi przez organ.

Wojewódzki Sąd Administracyjny umorzył postępowanie skargowe i zasądził zwrot kosztów zastępstwa adwokackiego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie w części dotyczącej kosztów, stwierdzając, że zwrot kosztów na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. przysługuje tylko w przypadku uwzględnienia skargi przez organ, a nie w sytuacji umorzenia postępowania z innych przyczyn, jak podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego z urzędu.

Sprawa dotyczyła zażalenia Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców na postanowienie WSA w Warszawie, które umorzyło postępowanie skargowe M. K. na postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego i zasądziło na rzecz skarżącej zwrot kosztów zastępstwa procesowego oraz połowy wpisu sądowego. Prezes Urzędu zaskarżył postanowienie WSA w części dotyczącej zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego, argumentując, że podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego z urzędu nie stanowi podstawy do zastosowania art. 54 § 3 p.p.s.a., który przewiduje zwrot kosztów w przypadku uwzględnienia skargi przez organ. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za zasadne. Sąd wskazał, że zwrot kosztów na podstawie art. 201 § 1 w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a. przysługuje tylko wtedy, gdy organ uwzględni skargę w całości do dnia rozprawy. W niniejszej sprawie skarga nie została uwzględniona przez organ, a postępowanie zostało umorzone na podstawie art. 161 § 1 p.p.s.a. z powodu podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego z urzędu. NSA podkreślił, że podjęcie postępowania administracyjnego z urzędu nie jest równoznaczne z uwzględnieniem skargi. W związku z tym, przyznany przez WSA zwrot kosztów zastępstwa procesowego został uznany za bezzasadny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zwrot kosztów zastępstwa procesowego na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. przysługuje tylko w przypadku uwzględnienia skargi przez organ, a nie w sytuacji umorzenia postępowania z innych przyczyn.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że zwrot kosztów na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. następuje wyłącznie w przypadku uznania zasadności skargi przez organ i zmiany bądź uchylenia zaskarżonego aktu. Podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego z urzędu nie jest równoznaczne z uwzględnieniem skargi, a umorzenie postępowania w takiej sytuacji następuje na podstawie art. 161 § 1 p.p.s.a., co wyklucza zastosowanie przepisów o zwrocie kosztów w przypadku uwzględnienia skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 161 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 54 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 201 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 189

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Kpa art. 97 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 60

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego z urzędu nie stanowi podstawy do zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Zwrot kosztów zastępstwa procesowego przysługuje w przypadku umorzenia postępowania skargowego, nawet jeśli postępowanie administracyjne zostało podjęte z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

podjęcie zawieszonego postępowania nastąpiło z urzędu, a nie w wyniku uwzględnienia skargi; co wyklucza możliwość zastosowania powołanego przez Sąd w uzasadnieniu postanowienia art. 201 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu w razie uwzględnienia przez organ skargi w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W niniejszej sprawie skarga nie została przez organ uwzględniona. Podjęcie zawieszonego postępowania wynikało z ustania przyczyn jego zawieszenia i nastąpiło z urzędu na podstawie art. 97 § 2 Kpa.

Skład orzekający

A. Gliniecki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu kosztów postępowania sądowego w przypadku umorzenia postępowania na skutek podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania skargowego na postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, gdy postępowanie administracyjne zostało podjęte z urzędu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej ze zwrotem kosztów sądowych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy zwrot kosztów sądowych nie przysługuje? NSA wyjaśnia zasady umorzenia postępowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 61/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-04-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-01-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6053 Obywatelstwo
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Cudzoziemcy
Sygn. powiązane
V SA 4081/03 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2004-09-30
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone zażaleniem postanowienie Sądu
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA A. Gliniecki (spr.), Sędziowie NSA, Protokolant, po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2004 r., sygn. akt 2 V SA 4081/03 o umorzeniu postępowania i o zwrocie połowy wpisu sądowego oraz kosztów zastępstwa adwokackiego w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia 19 września 2003 r., nr DRO.II.7510/3-(1)/02 w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie poświadczenia obywatelstwa polskiego p o s t a n a w i a uchylić postanowienie w zaskarżonej części dotyczącej zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego i umorzyć postępowanie w tej części
Uzasadnienie
Pismem z dnia 7 października 2003 r. B. K., pełnomocnik M. K. wniósł skargę na postanowienie Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie z dnia 19 września 2003 r., nr [...] o utrzymaniu w mocy postanowienia Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2003 r., nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego przez M. K..
W dniu 20 listopada 2003 r. skarżąca M. K. udzieliła pełnomocnictwa procesowego radcy prawnemu N. K., który wezwany pismem Sądu z dnia 25 listopada 2003 r., przedłożył podpisaną przez siebie skargę w dniu 11 grudnia 2003 r.
W dniu 28 stycznia 2004 r. do Sądu wpłynęła odpowiedź Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie na skargę, w której wniesiono o oddalenie skargi M. K..
Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2004 r., nr [...], Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie podjął z urzędu zawieszone postępowanie w sprawie poświadczenia posiadania obywatelstwa polskiego przez M. K..
Pismem z dnia 30 sierpnia 2004 r., w związku z postanowieniem Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia 12 sierpnia 2004 r. o podjęciu zawieszonego postępowania, radca prawny N. K. został wezwany przez Przewodniczącą Wydziału II w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie do udzielenia informacji, czy skarżąca podtrzymuje skargę na postanowienie z dnia 19 września 2003 r. o zawieszeniu postępowania.
Sygn. akt II OZ 61/05
W dniu 16 września 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek skarżącej o umorzenie postępowania skargowego i zasądzenie od Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców zwrotu kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego.
Postanowieniem z dnia 30 września 2004 r., sygn. akt 2 V SA 4081/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie z dnia 19 września 2003 r. i zasądził na rzecz skarżącej zwrot poniesionych kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł i zwrot połowy wpisu sądowego od skargi, w wysokości 5 zł.
W dniu 23 listopada 2004 r. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w części dotyczącej zasądzenia kwoty 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego. W zażaleniu tym podniesiono, że podjęcie zawieszonego postępowania nastąpiło z urzędu, a nie w wyniku uwzględnienia skargi; co wyklucza możliwość zastosowania powołanego przez Sąd w uzasadnieniu postanowienia art. 201 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270); powołanej dalej jako p.p.s.a., który to przepis stanowi o zwrocie kosztów na rzecz strony skarżącej w przypadku umorzenia postępowania w wyniku uwzględnienia przez organ skargi w całości do dnia rozprawy (art. 54 § 3 p.p.s.a.).
We wniesionej w dniu 10 stycznia 2005 r. (data stempla pocztowego) odpowiedzi skarżącej na zażalenie, pełnomocnik N. K. podniósł, że strona nie cofnęła skargi, tylko złożyła wniosek o umorzenie postępowania a zwrot kosztów postępowania następuje w razie uwzględnienia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem administracyjnym. Pełnomocnik podniósł
Sygn. akt II OZ 61/05
także, że w podobnej sprawie (2 V SA 4130/03) Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie zgodził się z zasądzonymi kosztami zastępstwa procesowego. W załączeniu pełnomocnik przedstawił kopię dowodu wpłaty na jego konto kwoty 490 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w wyżej wymienionej sprawie. Radca prawny N. K. stwierdził także, że niejednolite stanowisko Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w Warszawie powoduje naruszenie zasady zaufania obywateli do organów administracji publicznej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest zasadne. Stosownie do art. 201 § 1 w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu w razie uwzględnienia przez organ skargi w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Z przepisu tego wynika, że zwrot ten nastąpi wyłącznie w przypadku uznania zasadności skargi przez organ i zmiany bądź uchylenia zaskarżonego aktu w ramach swojej właściwości. W niniejszej sprawie skarga nie została przez organ uwzględniona. Podjęcie zawieszonego postępowania wynikało z ustania przyczyn jego zawieszenia i nastąpiło z urzędu na podstawie art. 97 § 2 Kpa. Zaskarżone postanowienie Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców nie zostało uchylone ani zmienione w wyniku wniesionej skargi, zatem brak jest podstaw do uznania, że organ skargę uwzględnił i z tej przyczyny umorzono postępowanie. Umorzenie postępowania nastąpiło na podstawie art. 161 § 1 p.p.s.a. Z powyższego przepisu wynika, że jeżeli do sądu administracyjnego została wniesiona skarga na postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, to podjecie tego postępowania przez organ administracji publicznej, gdy wystąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania (art. 97 § 2 k.p.a.), przed rozpoznaniem skargi przez sąd, nie jest autokontrolą, o której mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a.
Sygn. akt II OZ 61/05
Zwrot kosztów przysługuje natomiast w przypadku stwierdzenia wadliwości decyzji, czy to przez sam organ czy też w postępowaniu sądowym. W tym przypadku organ nie stwierdził wadliwości decyzji, ale podjął postępowanie z urzędu, co wyklucza uznanie, że skargę uwzględnił. Zasadność skargi nie podlegała także badaniu przez Sąd wobec wniesienia wniosku o umorzenie postępowania. Zważywszy, że nie umorzono postępowania z powodu
określonego w art. 54 § 3 p.p.s.a., przyznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu 30 września 2004 r. zwrot kosztów zastępstwa procesowego jest bezpodstawny.
Przepis art. 60 p.p.s.a. daje skarżącemu prawo cofnięcia skargi, a nie złożenia wniosku o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przepisy art. 161 § 1 p.p.s.a. określają przesłanki umorzenia postępowania i są adresowane do sądu administracyjnego a nie do skarżącej, która może cofnąć skargę, jednak o umorzeniu postępowania i jego podstawie decyduje Sąd. Umorzenie postępowania może nastąpić na skutek cofnięcia skargi przez skarżącą, jak i z urzędu, gdy zachodzą inne przesłanki bezprzedmiotowości postępowania (art. 161 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a.). Wniosek skarżącej o umorzenie postępowania i wskazana w nim podstawa prawna, nie wiąże sądu. Złożenie przez pełnomocnika skarżącej wniosku o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w praktyce oznacza cofnięcia skargi z powodu, że postępowanie, zdaniem skarżącej, stało się bezprzedmiotowe.
Z powyższych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 189 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI