II OZ 598/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-06-07
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty postępowaniasytuacja materialnapostępowanie administracyjnewymeldowanieNSAWSA

NSA uchylił postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy, przyznając skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym.

Skarżąca J. J.-Z. złożyła zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. WSA uznał, że mimo znaczących wydatków, sytuacja materialna skarżącej pozwala na poniesienie kosztów sądowych. NSA, analizując sytuację materialną skarżącej, uznał, że kwota pozostająca na jej utrzymanie po odliczeniu wydatków nie pozwala na poczynienie oszczędności umożliwiających poniesienie kosztów sądowych. W związku z tym NSA uchylił postanowienie WSA i przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym.

Sprawa dotyczy zażalenia J. J.-Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 lutego 2006 r., które odmówiło przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał ją do uiszczenia opłaty sądowej od zażalenia na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania decyzji. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy, skarżąca wskazała na trudną sytuację materialną: prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego, emeryturę w wysokości 884,31 zł netto, współwłasność mieszkania, ale brak możliwości z niego korzystania, stałe opłaty za wynajmowane mieszkanie oraz wydatki na leki. Wojewódzki Sąd Administracyjny początkowo pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu złożenia po terminie, jednak po sprzeciwie skarżącej, zarządzenie straciło moc. Następnie WSA odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżąca nie wykazała braku możliwości poniesienia kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując zażalenie, uznał, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i przysługuje osobom w bardzo trudnej sytuacji materialnej. NSA stwierdził, że kwota pozostająca skarżącej na utrzymanie po odliczeniu wszystkich wydatków nie pozwala na poczynienie oszczędności umożliwiających poniesienie kosztów sądowych. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Uzasadnienie

NSA uznał, że kwota pozostająca skarżącej na utrzymanie po odliczeniu wszystkich wydatków nie pozwala na poczynienie oszczędności umożliwiających poniesienie kosztów sądowych, co jest podstawą do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sytuacja materialna skarżącej, gdzie wszystkie dochody są przeznaczane na podstawowe potrzeby życiowe i opłaty, uniemożliwia poniesienie kosztów sądowych.

Odrzucone argumenty

WSA uznał, że mimo wydatków na media i leki, sytuacja materialna skarżącej pozwala na poniesienie kosztów sądowych.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja udzielenia prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście osób o niskich dochodach i znaczących wydatkach."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji materialnej skarżącej; wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie prawa pomocy i podkreśla znaczenie indywidualnej oceny sytuacji materialnej strony w postępowaniu sądowym.

Czy brak środków na życie oznacza prawo do pomocy sądowej? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 598/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-06-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Prawo pomocy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. J.-Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 lutego 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 2393/03 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. J.-Z. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 27 sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia 1) uchylić zaskarżone postanowienie, 2) przyznać J. J.-Z. prawo pomocy w zakresie całkowitym
Uzasadnienie
J. J.-Z. wniosła w dniu 16 sierpnia 2005 r. zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 czerwca 2005 r. odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 27 sierpnia 2003 r. w przedmiocie wymeldowania.
W związku powyższym, pismem z dnia 22 sierpnia 2005 r. Sąd wezwał skarżącą do uiszczenia opłaty sądowej od zażalenia w kwocie 100 zł. Po otrzymaniu w/w wezwania skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujący zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata. Uzasadniając powyższy wniosek wskazała, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, jedynym jej źródłem utrzymania jest świadczenie emerytalne w kwocie 884, 31 zł netto. Ponadto, wraz z byłym mężem jest współwłaściciele mieszkania o powierzchni 49 m². Stałe opłaty za mieszkanie wynoszą 318 zł plus media około 120 zł. Skarżąca wydaje również około 150 zł miesięcznie na leki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie referendarza sądowego zarządzeniem z dnia 12 października 2005 r. pozostawił wniosek J. J.-Z. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania wskazując, że został on złożony po terminie. Skarżąca złożyła sprzeciw od w/w zarządzenia, w związku z czym straciło ono moc.
Postanowieniem z dnia 24 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zdaniem Sadu, skarżąca nie spełnia przesłanek przyznania prawa pomocy wymienionych w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd przyznał, że wprawdzie znaczną część dochodów skarżącej pochłaniają wydatki na media i lekarstwa, jednak w ocenie Sądu, sytuacja materialna skarżącej pozwala zadośćuczynić obowiązkowi poniesienia kosztów sądowych.
Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skarżąca potwierdziła, że wraz z mężem jest współwłaścicielem mieszkania, jednakże nie może z tego mieszkania korzystać i jest zmuszona do wynajmowania innego lokalu i ponoszenia związanych z tym kosztów. Wskazała, że po uiszczeniu wszystkich opłat za mieszkanie i zakupieniu leków pozostaje jej na zaspokojenie potrzeb życiowych kwota 280 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja udzielenia prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej , czyli takich , które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone , że wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych .
W świetle powołanych przepisów oraz okoliczności sprawy, nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że sytuacja materialna skarżącej pozwala na poniesienie kosztów sądowych. Kierując się doświadczeniem życiowy, stwierdzić należy, że kwota jaka pozostaje skarżącej na utrzymanie, po odliczeniu wszystkich wydatków niewątpliwie nie pozwala na poczynienie oszczędności umożliwiających poniesienie kosztów sądowych postępowania.
Tym samym, Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy określone w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 lutego 2006 r. na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 powołanej ustawy i na podstawie art. 188 tej ustawy orzekł o przyznaniu skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI