II OZ 593/22

II OZ 593/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2022-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
IV SA/Po 385/22 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2022-07-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 72 par. 1, art. 58 par. 1 pkt 3, art. 220 par. 3, art. 197 par. 2, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 lipca 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 385/22 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 31 marca 2022 r. Nr SKO.GP.4000.160.2022 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z 26 lipca 2022 r., sygn. akt: IV SA/Po 385/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. oraz art. 220 § 3 P.p.s.a. odrzucił skargę A. S. (dalej jako Skarżąca) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 31 marca 2022 r. Nr SKO.GP.4000.160.2022 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia.
Sąd stwierdził, że skarga złożona przez skarżącą miała braki formalne w postaci: braku podpisu, niepodania numeru PESEL oraz nieuiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, a w związku z tym skarżąca zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 29 czerwca 2022 r. została wezwana do ich uzupełnienia. Wezwanie zostało skutecznie doręczone 1 lipca 2022 r. (k. 23 akt) jednak w zakreślonym siedmiodniowym terminie skarżąca nie uzupełniła ww. braków formalnych skargi oraz nie uiściła należnego wpisu od skargi. W związku z tym zaistniały przesłanki z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. i art. 220 § 3 P.p.s.a. do odrzucenia skargi.
Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie zaskarżając je w całości. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a. w zw. z art. 72 § 1 i 2 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z powodu rzekomego uchybienia zakreślonemu terminowi do uzupełnienia jej braków formalnych oraz do uiszczenia wpisu, podczas gdy wezwanie Sądu z 29 czerwca 2022 r. zostało doręczone osobie, która nie jest jej pracownikiem, ani domownikiem (a także dozorcą domu, czy zarządcą), jak również nie zostało jej przekazane, w związku z czym nie doszło do skutecznego zastępczego doręczenia wezwania Sądu z 29 czerwca 2022 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu, zatem nie ziściły się przesłanki umożliwiające odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. lub art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a.
Na podstawie tak sformułowanego zarzutu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Jednocześnie skarżąca w zażaleniu składając odrębny wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu, uzupełniła przedmiotowe braki formalne i fiskalne skargi.
W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła szczegółowo okoliczności wskazujące na brak skutecznego doręczenie jej wezwania Sądu z 29 czerwca 2022 r., prowadzące w jej ocenie do wniosku, że bieg terminu do uzupełnienia braków skargi nie rozpoczął biegu.
Postanowieniem z 6 września 2022 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Poznaniu odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Sąd uznał, że podnoszone przez skarżącą okoliczności nie uprawdopodabniały braku jej winy w uchybieniu terminowi. W chwili przekazania akt do NSA w celu rozpatrzenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi (22 września 2022 r.) zażalenie na powyższe postanowienie sądu wojewódzkiego nie zostało odnotowane.
Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcie niniejszej sprawy ma ustalenie czy w okolicznościach faktycznych zaistniałych w sprawie doszło do nieuzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi w wyznaczonym do tego terminie. Jeśli okaże się, że bieg terminu do uzupełnienia braków skargi nie rozpoczął biegu np. na skutek wadliwego doręczenie wezwania Sądu, to nie było podstaw do odrzucenia skargi.
Jak wynika z akt sprawy i z informacji skarżącej złożonych na etapie wnoszenia zażalenia kierowane do niej wezwanie Sądu z 29 czerwca 2022 r. zostało odebrane 1 lipca 2022 r. w przez osobę P. S. (ZPO. k. 23 akt). Doręczający przesyłkę urzędnik pocztowy oznaczył tę osobę jako upoważnionego pracownika. Z informacji przekazanych przez samą skarżącą wynika, że osoba te jest jej dorosłą dwudziestosześcioletnią córką, która nie jest jej pracownikiem i nie mieszka z nią tylko ze swoim ojcem M. S. w jego mieszkaniu w P. ul. [...]. Na tę okoliczność przedłożono stosowne oświadczenia (k. 47 i k. 48 i k. 49 akt). Córka, według skarżącej, odebrała korespondencję z Sądu a następnie zapomniała o tym fakcie i nie przekazała jej skarżącej.
Zdaniem NSA, wskazane okoliczności nie dowodzą nieskuteczności doręczenia przesyłki sądowej przez urzędnika poczty. Urzędnik nie jest zobligowany ustalać jaki charakter ma pobyt dorosłej osoby w miejscu doręczenia przesyłki. Skoro przepis przewiduje doręczenie korespondencji dorosłemu domownikowi w razie nieobecności adresata, to za domownika można uznać nie tylko osobę, która wspólnie zamieszkuje z adresatem pod tym adresem i prowadzi z nim gospodarstwo domowe jak powszechnie się przyjmuje, ale w ocenie NSA istotne dla uznania osoby za domownika jest ustalenie związku danej osoby z adresatem i charakteru jej pobytu w danym lokalu. Zdaniem NSA, za domownika można uznać każdą osobę faktycznie mieszkającą pod danym adresem, w szczególności spokrewnioną lub spowinowaconą. Jednak przy takiej ocenie nie sposób pominąć okoliczności faktycznych związanych z doręczaniem pism i nastawieniem samego odbierającego do odbieranej przesyłki w imieniu adresata. Zasadniczo należy bowiem założyć, że osoba, która nie mieszka pod określonym adresem i nie dysponuje domniemanym upoważnieniem adresata do odebrania korespondencji nie podejmie jej. Inaczej postąpi osoba, która mieszka razem z adresatem czy osoba, którą łączą z nim na co dzień bliższe relacje aniżeli zwykłe odwiedziny. Domownik nie musi jednak posiadać upoważnienia do odbioru korespondencji, a sam ocenia, czy tego się podejmie. Konieczne jest więc przy ocenie przymiotu domownika każdorazowe badanie związku danej osoby z adresatem.
Mając powyższe na uwadze NSA stwierdza, że w okolicznościach niniejszej sprawy odbiór korespondencji sądowej skierowanej do skarżącej przez P. S., będącą dorosłą dwudziestosześcioletnią córką skarżącej, która odebrała przesyłkę podczas krótkotrwałego przebywania w domu swojej matki (mieszka na stałe z ojcem w P.), wskazuje, że osoby te pozostają ze sobą w na tyle bliskich relacjach, że uzasadnionym jest uznanie, że doręczenie nastąpiło dorosłemu domownikowi. Bliskie pokrewieństwo z adresatem czyni zasadnym twierdzenie, że osoba taka przebywa w domu swojego rodzica za jego zgodą, akceptacją i pobyt jej nie jest limitowany czasem, może być krótko jak i długotrwały co nie zmienia istotnej zażyłości w ich wzajemnej relacji i wzajemnego zaufania jednej osoby do drugiej. Charakter tej relacji opartej na pokrewieństwie czyni zasadnym twierdzenie, że dorosła córka właściwie wywiąże się z obowiązku przekazania odebranej przesyłki swojej matce. Nie powinno budzić wątpliwości doręczającego, że obecność córki w domu swojej matki upewnia go o możliwości i skuteczności przekazania przez córkę przesyłki skierowanej do matki. Zatem należało przyjąć, że doręczenie P. S. – córce skarżącej, przesyłki zaadresowanej do matki A. S. pod adresem zamieszkania i prowadzenia działalności gospodarczej tej ostatniej, nastąpiło zgodnie z przepisami bowiem stosunek łączący te osoby uzasadnia zakwalifikowanie córki jako dorosłego domownika.
Kwestia uznania P. S. przez doręczającego za pracownika bo tak zostało to oznaczone na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k. 23 akt) nie wpływa na skuteczność doręczenia bowiem okoliczności przedstawione przez samą skarżącą pozwoliły jednoznacznie potwierdzić jej faktyczny status jako dorosłego domownika a zgodnie z art. 72 § 1 P.p.s.a. takie doręczenie jest skuteczne. Przyjąć należy, że córka podjęła się oddania pisma adresatowi (matce) jednak z niewyjaśnionych powodów tego nie zrobiła, co jednak nie przekreśla skuteczności doręczenia. Nic nie wskazuje i nie zostało to w żaden sposób uprawdopodobnione, że córka pozostaje z matką w konflikcie interesów na tle przedmiotu niniejszej sprawy.
Wobec tego NSA stwierdza, że doręczenie wezwania sądowego o usunięcie braków formalnych i fiskalnych skargi było skuteczne a w konsekwencji biegł termin siedmiu dni od jej doręczenia. Po jego bezskutecznym upływie należało skargę odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. z powodu nieuzupełnienia w terminie braków formalnych skargi oraz na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. z powodu jej nieopłacenia, co niniejszym Sąd I instancji uczynił wydając zaskarżone postanowienie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art.197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.