II OZ 592/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-11-05
NSAAdministracyjneŚredniansa
opłata kancelaryjnaakta administracyjneakta sądoweprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikodeks postępowania administracyjnegoprawo dostępu do aktzwrot opłaty

NSA oddalił zażalenie na zarządzenie o zwrocie nadpłaconej opłaty kancelaryjnej za odpisy z akt administracyjnych, podkreślając, że opłaty te dotyczą akt sądowych, a dostęp do akt administracyjnych zapewnia k.p.a.

Skarżący wniósł o wydanie uwierzytelnionych odpisów z akt administracyjnych i sądowych, uiszczając opłatę kancelaryjną. Sąd wydał odpisy z akt sądowych, informując o braku możliwości wydania odpisów z akt administracyjnych i możliwości zapoznania się z nimi w siedzibie sądu. Następnie zwrócono skarżącemu nadpłaconą opłatę kancelaryjną. Skarżący złożył zażalenie, które NSA oddalił, wskazując, że opłaty kancelaryjne dotyczą akt sądowych, a dostęp do akt administracyjnych regulują przepisy k.p.a.

Skarżący T. S. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie o wydanie uwierzytelnionych odpisów z akt administracyjnych i sądowych, uiszczając opłatę kancelaryjną w wysokości 120 zł. Sąd wydał odpisy z akt sądowych, informując jednocześnie, że nie ma możliwości wydania odpisów z akt administracyjnych, ponieważ dysponentem tych akt jest organ administracji publicznej, a dostęp do nich regulują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Skarżący został poinformowany o możliwości zapoznania się z aktami administracyjnymi w siedzibie sądu i wykonania we własnym zakresie kopii. Następnie Asesor WSA zwrócił skarżącemu nadpłaconą opłatę kancelaryjną w kwocie 80 zł. Skarżący złożył zażalenie na to zarządzenie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, wskazując, że opłaty kancelaryjne, zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) i rozporządzenia Rady Ministrów, odnoszą się do opłat pobieranych za wydanie odpisów z akt sądowych, a nie z akt administracyjnych. Sąd podkreślił, że dysponentem akt administracyjnych jest organ administracji publicznej, a kwestie związane z uzyskiwaniem odpisów z akt administracyjnych regulują przepisy k.p.a. (art. 73 i 74 k.p.a.). Sąd nie może pobierać opłaty kancelaryjnej za wydanie kserokopii z akt administracyjnych, ponieważ nie jest ich dysponentem. Tym samym, zarządzenie o zwrocie nadpłaconej opłaty kancelaryjnej zostało uznane za zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, opłata kancelaryjna pobierana przez sąd administracyjny dotyczy wyłącznie wydawania odpisów z akt sądowych. Wydawanie odpisów z akt administracyjnych regulują przepisy k.p.a. i leży w gestii organu administracji publicznej.

Uzasadnienie

Przepisy p.p.s.a. i rozporządzenia Rady Ministrów jasno określają, że opłaty kancelaryjne odnoszą się do akt sądowych. Sąd nie jest dysponentem akt administracyjnych, a dostęp do nich i możliwość uzyskania odpisów regulują przepisy k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 198

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 225

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zwrotu opłat prawomocnie uchylonych w całości lub w części.

p.p.s.a. art. 234 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa pobieranie opłaty kancelaryjnej za wydanie odpisów, zaświadczeń itp. oraz za stwierdzenie prawomocności.

k.p.a. art. 73

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy prawa stron do dostępu do akt sprawy.

k.p.a. art. 74

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wydawania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych art. 1 § ust. 1

Określa wysokość opłaty kancelaryjnej za stronę odpisu, zaświadczenia, wyciągu lub innego dokumentu wydawanego na podstawie akt sprawy sądowoadministracyjnej oraz za stwierdzenie prawomocności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłaty kancelaryjne dotyczą wyłącznie akt sądowych, a nie akt administracyjnych. Sąd nie jest dysponentem akt administracyjnych. Dostęp do akt administracyjnych i możliwość uzyskania odpisów regulują przepisy k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

opłaty kancelaryjne odnoszą się do opłat pobieranych za wydanie kserokopii z akt sądowych, a nie z akt administracyjnych Dysponentem akt administracyjnych jest organ administracji publicznej i to w gestii tego organu pozostają kwestie związane z uzyskiwaniem przez strony odpisów [...] z akt sprawy administracyjnej, co reguluje art. 73 i art. 74 k.p.a., a nie przepisy p.p.s.a.

Skład orzekający

Arkadiusz Despot-Mładanowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat kancelaryjnych w sprawach sądowoadministracyjnych oraz rozróżnienie między aktami sądowymi a administracyjnymi."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego związanego z wnioskiem o odpisy z akt administracyjnych i sądowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z opłatami i dostępem do akt, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Opłata za odpisy z akt: Czy sąd może żądać pieniędzy za dokumenty administracyjne?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 592/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-11-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
II SA/Lu 75/24 - Wyrok WSA w Lublinie z 2024-05-07
II OZ 593/24 - Postanowienie NSA z 2024-11-05
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 225, art. 224 § 1, art. art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. S. na zarządzenie Asesora Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Lu 75/24 o zwrocie nadpłaconej opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 27 listopada 2023 r. znak: IF-VII.7840.4.45.2023.RW w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wnioskiem z 4 marca 2024 r., który wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w dniu 6 marca 2024 r., T. S. (dalej: skarżący) zwrócił się o wydanie uwierzytelnionych odpisów z akt administracyjnych i sądowoadministracyjnych. Do wniosku załączył dowód uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 120 zł.
W dniu 14 marca 2024 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 6 marca 2024 r., II SA/Lu 75/24, przesłano skarżącemu uwierzytelnione odpisy czterech stron z akt sądowych, tj. k. 5-8, jednocześnie informując, że nie ma możliwości wydania odpisów z akt administracyjnych, co wynika z art. 12a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.). Wskazano również, że każda ze stron postępowania przed sądem ma możliwość zapoznania się z aktami, w tym również aktami administracyjnymi przesłanymi przez organ, w siedzibie sądu. Uprawnienie to obejmuje również możliwość wykonania we własnym zakresie (bezpłatnie) kopii z akt sprawy w dowolnej technice.
Zarządzeniem z 20 marca 2024 r., II SA/Lu 75/24, Asesor Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, na podstawie art. 225 p.p.s.a., zwrócił skarżącemu nadpłaconą opłatę kancelaryjną w kwocie 80 zł.
Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 234 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) za stwierdzenie prawomocności oraz wydanie odpisów, zaświadczeń, wyciągów i innych dokumentów na podstawie akt sprawy, pobiera się opłatę kancelaryjną, z zastrzeżeniem § 3. Stosownie zaś do § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U poz. 1090) za każdą stronę odpisu, zaświadczenia, wyciągu lub innego dokumentu wydawanego na wniosek na podstawie akt sprawy sądowoadministracyjnej oraz za stwierdzenie prawomocności pobiera się opłatę kancelaryjną w kwocie 10 zł. Art. 225 p.p.s.a. stanowi natomiast, że opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt.
Biorąc pod uwagę treści powyższych przepisów podkreślenia wymaga, że opłaty kancelaryjne odnoszą się do opłat pobieranych za wydanie kserokopii z akt sądowych, a nie z akt administracyjnych. Dysponentem akt administracyjnych jest organ administracji publicznej i to w gestii tego organu pozostają kwestie związane z uzyskiwaniem przez strony odpisów, również uwierzytelnionych, z akt sprawy administracyjnej, co reguluje art. 73 i art. 74 k.p.a., a nie przepisy p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 16 czerwca 2010 r., I OZ 395/10). Sąd nie może zatem pobierać opłaty kancelaryjnej za wydanie kserokopii z akt administracyjnych, ponieważ nie jest ich dysponentem. Ponadto, skarżący został prawidłowo poinformowany przez Sąd, że ma możliwość zapoznania się z aktami, w tym również aktami administracyjnymi przesłanymi przez organ, w siedzibie sąd. Tym samym, stwierdzić należało, że zaskarżone zarządzenie o zwrocie nadpłaconej opłaty kancelaryjnej odpowiada prawu.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI