II OZ 585/23

II OZ 585/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II SA/Gl 927/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-01-17
II OSK 986/24 - Wyrok NSA z 2025-06-12
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 19 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w (...) S.A. w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 lipca 2023 r., sygn. II SA/Gl 927/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w (...) S.A. w C. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 20 kwietnia 2023 r. znak: WINB-WOA.7721.106.2023.MM w przedmiocie doprowadzenia do zgodności z prawem wykonanych robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 31 lipca 2023 r., sygn. II SA/Gl 927/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2023 r. znak: [...] w przedmiocie doprowadzenia do zgodności z prawem wykonanych robót budowlanych poprzez likwidację napisu [...] na elewacji frontowej budynku administracyjnego przy [...] [...] w [...].
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skutek w postaci usunięcia napisu z elewacji frontowej jest odwracalny - w razie wyeliminowania z obrotu prawnego wydanych w sprawie decyzji organów nadzoru budowlanego możliwe bowiem będzie ponowne umieszczenie napisu o analogicznej treści. Ponadto w przypadku uznania działań organów nadzoru budowlanego za niezgodne z prawem skarżąca może dochodzić roszczeń odszkodowawczych na zasadach ogólnych określonych w art. 417 § 1 oraz art. 417¹ § 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.
W ocenie Sądu I instancji skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje szkodę, którą można by uznać za znaczną. Określając możliwe konsekwencje finansowe i organizacyjne wykonania decyzji nie przedstawiła nawet szacunkowych kosztów usunięcia napisu z elewacji oraz kosztów przywrócenia stanu poprzedniego. Nie przedstawiła także swojej sytuacji finansowej. Ogólnikowe twierdzenia dotyczące potencjalnych trudności związanych z usunięciem napisu i jego przywróceniem, powodujące poniesienie znacznych kosztów i trudności organizacyjne, nie stanowią wystarczającej podstawy pozwalającej uznać, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje po stronie skarżącej powstanie znacznej szkody. Samo powołanie się na konsekwencje w sferze finansowej nie uprawnia do oceny, iż wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować może wyrządzeniem stronie znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.).
Na to postanowienie zażalenie wniosło [...] w [...] podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy skarżąca wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje zarówno wyrządzenie znaczącej szkody, jak i trudnych do odwrócenia skutków.
W uzasadnieniu wskazano, że określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanki są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im znaczenia z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej sprawy. Użyty w treści ww. przepisu spójnik "lub" oznacza, iż przesłanki te mogą zachodzić alternatywnie, zatem dla stwierdzenia istnienia podstaw do wstrzymania wykonania decyzji, wystarczy zaistnienie jednej z nich.
W ocenie skarżącego przedsiębiorstwa wykazane zostały zarówno przesłanki spowodowania wyrządzenia znacznej szkody, jak również przesłanki trudnych do odwrócenia skutków, bowiem usunięcie przedmiotowego napisu wiązać będzie się ze znacznymi nakładami finansowymi i organizacyjnymi. Napis znajduje się bowiem na elewacji trzypiętrowego budynku i rozciąga się na całą jego wysokość, zatem jego usunięcie zaangażuje znaczne środki na materiały oraz zlecenie specjalistycznej firmie wykonania usługi malarskiej na wysokości. Przywrócenie napisu w takiej formie dotychczasowej również wymagać będzie dużego nakładu sił i środków finansowych. Dodatkowo zlecenie wykonania czynności likwidacji, jak i ewentualnego przywrócenia napisu, wiązać będzie się z koniecznością przeprowadzenia czasochłonnego postępowania przetargowego, które wymagać będzie znacznego zaangażowania organizacyjnego.
Nieuzasadniona jest również ocena, iż skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę. Uprawdopodobnienie nie oznacza udowodnienia, co może ale nie musi wiązać się z przedstawianiem dokumentów. Opis zakresu i rozmiaru prac, jakie wiązałyby się z usunięciem napisu, rozmiar budynku oraz miejsce umieszczenia napisu są wystarczające do zobrazowania znacznego nakładu finansowego i organizacyjnego, jaki wiązałby się z likwidacją napisu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., umożliwia adresatowi decyzji skorzystanie z tymczasowej ochrony przed jej negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla niego wywołać jej wykonanie, zanim zostanie ona zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności.
Ustawowymi przesłankami, na jakie może powoływać się strona chcąca skorzystać z możliwości udzielenia ochrony tymczasowej, jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W orzecznictwie NSA ugruntowany jest pogląd, że obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa na składającym wniosek. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. tj. znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienia NSA z dnia: 6 grudnia 2022 r., sygn. II OZ 710/22, 30 sierpnia 2022 r., sygn. II OZ 462/22, z 28 października 2021 r., sygn. II GZ 77/21).
Sąd I instancji trafnie wskazał, że ogólnikowe twierdzenia skarżącej, wskazujące na konieczność poniesienia wysokich kosztów związanych z usunięciem napisu, nie stanowią wystarczającej podstawy pozwalającej uznać, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje po stronie skarżącej powstanie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sąd wyjaśnił również, że w przypadku uznania działań organów nadzoru budowlanego za niezgodne z prawem strona może dochodzić roszczeń odszkodowawczych na zasadach ogólnych określonych Kodeksie cywilnym.
Mając na uwadze, że postępowanie o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może być inicjowane wyłącznie przez stronę, trudno oczekiwać, że to sąd będzie poszukiwał argumentów czy usprawiedliwienia dla złożonego przez stronę wniosku. Dlatego to uzasadnienie wniosku powinno wykazywać i uprawdopodabniać zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Niedostateczne uzasadnienie uniemożliwia ewentualną ocenę okoliczności wniosku w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Przy czym argumenty przedstawione przez stronę nie mogą być przyjmowane bezkrytycznie. Uprawdopodobnienie może nastąpić w każdy możliwy sposób, jednak nie może się ono opierać wyłącznie na twierdzeniach uprawdopodabniającego. Jak trafnie wskazał Sąd I instancji środkiem uprawdopodobnienia mogą być dokumenty finansowe obrazujące sytuację finansową strony, gdy powołuje się ona na możliwość uszczuplenia swojego majątku poprzez wykonanie zaskarżonej decyzji przed jej sądową kontrolą. Wobec tego w interesie skarżącej leżało uwiarygodnienie przedstawianego twierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować skutki o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Samo powoływanie się na okoliczności, że usunięcie przedmiotowego napisu wiązać będzie się ze znacznymi nakładami finansowymi i organizacyjnymi w okolicznościach niniejszej sprawy nie uprawdopodobnia wystąpienia przesłanek znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Podnoszone argumenty o konieczności zlecenia specjalistycznej firmie wykonania usługi malarskiej na wysokości, czy też konieczności ogłoszenia przetargu są niewystarczające do uznania, że zachodzi okoliczność o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie Sądu wojewódzkiego jest zatem prawidłowe.
Wobec powyższego, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.