II OZ 58/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-02-14
NSAAdministracyjneŚredniansa
nadzór budowlanywstrzymanie wykonaniaskarżącyzażalenienieruchomościdziałalność gospodarczakosztyszkoda majątkowaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczenia garażowego.

Skarżący G.C. złożył zażalenie na postanowienie WSA, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji nakazującej przywrócenie pierwotnego sposobu użytkowania pomieszczenia garażowego. Skarżący argumentował, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę finansową w jego działalności gospodarczej, która opiera się na wynajmie nieruchomości. NSA uznał jednak, że skarżący nie wykazał konkretnych przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji, w szczególności nie przedstawił wystarczających dowodów na wysokość potencjalnej szkody ani swojej sytuacji majątkowej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie G.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczenia garażowego. Skarżący domagał się wstrzymania wykonania decyzji, argumentując, że jej wykonanie spowoduje znaczną szkodę w jego majątku, gdyż jego działalność gospodarcza opiera się na wynajmie nieruchomości, a utrata tego źródła przychodu doprowadzi do istotnego uszczerbku finansowego. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie przedstawił wystarczających argumentów, wskazując jedynie ogólnikowo na potencjalne koszty i stratę w działalności, bez konkretnego wskazania wysokości szkody ani swojej sytuacji finansowej. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że ciężar wykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa na wnioskodawcy. Sąd wskazał, że skarżący nie wykazał konkretnie, jakie będą koszty przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania, ile dokładnie osiąga dochodu z najmu spornej powierzchni, ani jaka jest jego ogólna sytuacja majątkowa. Bez tych danych nie można ocenić, czy wykonanie decyzji spowoduje „znaczną szkodę”. NSA oddalił zażalenie, uznając, że nie wykazano podstaw do odmiennej oceny niż dokonana przez Sąd I instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, strona skarżąca musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania aktu administracyjnego a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a., w tym wykazać konkretne szkody finansowe i swoją sytuację majątkową.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi przedstawić konkretne dane dotyczące szkody i swojej sytuacji finansowej, a nie tylko ogólnikowe stwierdzenia o potencjalnych kosztach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącego konkretnych przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji (znaczna szkoda, trudne do odwrócenia skutki). Niewystarczająca argumentacja finansowa skarżącego, brak wykazania konkretnej wysokości szkody i sytuacji majątkowej.

Odrzucone argumenty

Wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę majątkową w działalności gospodarczej skarżącego. Utrata źródła przychodu z najmu doprowadzi do istotnego uszczerbku w majątku i braku środków na bieżące koszty działalności.

Godne uwagi sformułowania

ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie nie przedstawił wystarczających argumentów uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji samo stwierdzenie, że skarżący poniesie koszty (...) jest niewystarczające nie wykazał jaki posiada majątek, zasłaniając się tylko efektami rozrachunkowymi skutki finansowe nie mają charakteru nieodwracalnego, ponieważ (...) przysługuje roszczenie odszkodowawcze

Skład orzekający

Paweł Miładowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej, w szczególności wymogów dotyczących udokumentowania szkody finansowej i sytuacji majątkowej."

Ograniczenia: Dotyczy głównie wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdzie kluczowe jest udowodnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczące wstrzymania wykonania decyzji. Jest interesująca dla prawników procesowych, ale mniej dla szerszej publiczności.

Jak udowodnić znaczną szkodę, by wstrzymać wykonanie decyzji? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 58/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-02-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1760/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-03-29
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Dnia 14 lutego 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1760/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. C. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 lipca 2022 r., nr 751/2022 w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczenia postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Siedlce Nr 29/2022 z dnia 16.05.2022 r., znak: NB.5161.1.2022.jp, nakazującą skarżącemu, właścicielowi budynku usługowego zlokalizowanego na terenie działki nr geod. [...] obr. [...] przy ul. [...] w S., przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczenia garażowego znajdującego się w tym budynku, użytkowanego obecnie jako pomieszczenie usługowe (sala sprzedaży).
Sąd wskazał, że skarżący nie przedstawił wystarczających argumentów uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący tylko ogólnikowo wskazał na mogące powstać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w jego majątku. W ocenie Sądu, samo stwierdzenie, że skarżący poniesie koszty przenoszenia i przechowywania rzeczy znajdujących się w pomieszczeniu garażowym jest niewystarczające, bowiem na stronie żądającej wstrzymania wykonania określonego aktu, ciąży obowiązek wykazania konkretnych okoliczności, których zaistnienie jest konieczne dla zastosowania dyspozycji art. 61 § 3 p.p.s.a. Oczywiste jest, że wykonanie obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją wiązać będzie się z kosztami, ale dla należytego wykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. konieczne było choć przybliżone wskazanie kosztów związanych z wykonaniem obowiązków oraz odniesienie tej kwoty do sytuacji finansowej skarżącego. Tylko w ten sposób Sąd mógłby ocenić, czy przedmiotowe koszty wiązać się będą z niebezpieczeństwem znacznej szkody dla wnioskodawcy. Wobec tych ustawień, zdaniem Sądu, trudno uznać, aby wykonanie nałożonego nakazu miało spowodować zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Tym bardziej, że strona nie wskazuje na brak środków, a jedynie na zbędne ich wydatkowanie.
Zażalenie na ww. postanowienie wniósł skarżący, domagając się uchylenia lub zmiany zaskarżonego postanowienia oraz uwzględnienia zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W zażaleniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. i wskazano, że skarżący wybudował i wynajmuje pomieszczenia w budynku przy ul. [...] w S. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Głównym przedmiotem tej działalności są roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych oraz wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Od początku roku w każdym miesiącu narastająco odnotowuje stratę w prowadzonej działalności gospodarczej, która w chwili obecnej wynosi 4.284.966,40 zł. Obecnie, wobec całkowitego załamania sprzedaży nieruchomości (mieszkań), podstawowym źródłem jego przychodu są czynsze najmu. Utrata tego źródła zarobkowania będzie prowadziła do istotnego uszczerbku w moim majątku i braku środków na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności. Już same tylko koszty energii elektrycznej i gazu wynoszą 14.664,49 zł miesięcznie, koszty pracownicze 60.223,72 zł. Tymczasem miesięczne przychody w ramach działalności w październiku 2022 r, wyniosły 373.827,89 zł. W załączeniu do zażalenia skarżący przedstawił "wyniki zestawienia Rachunek zysków i strat na dzień 24.11.2022 r.".
W odpowiedzi na zażalenie uczestnik postępowania – M. W. wniósł o jego oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania aktu administracyjnego, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Przy czym źródło tych zagrożeń ma stanowić zaskarżony akt administracyjny. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Nie jest więc rolą sądu administracyjnego na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku czynić ustalenia w zakresie istnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej. W oparciu o ww. przepis to sąd ocenia czy w świetle przywołanej przez stronę skarżącą argumentacji zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji.
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że skarżący nie przedstawił takiego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, z którego wynikałaby możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rzeczywiście wniosek skarżącego zawiera same ogólniki w odniesieniu do wskazywanej szkody na majątku. Tej oceny nie niweczy także argumentacja zażalenia, za pomocą której wskazano na wysokość przychodów za październik 2022 r. (co dotyczy "przychodów netto ze sprzedaży produktów", "przychodów netto ze sprzedaży towarów i materiałów", "innych przychodów operacyjnych" i "innych" przychodów finansowych; brak zaś wyszczególnienia w bilansie przychodów z najmu) z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, miesięczne koszty energii i gazu oraz miesięczne koszty pracownicze, a także osiągniętą stratę z prowadzonej działalności gospodarczej. Argumentacja ta choć wsparta "wydrukiem zestawienia zysku i strat" nie wyjaśnia ile konkretnie skarżący osiąga dochodu z wynajmu powierzchni budynku, która została objęta nakazem przywrócenia do poprzedniego sposobu użytkowania. Ponadto w ogólności nie wykazano jakie będą koszty przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania, np. w związku z wypowiedzeniem umowy najmu. W tym warunkach nie wiadomo jaką konkretnie szkodę majątkową mógłby ponieść skarżący, i czy wysokość utraconego czynszu w jego sytuacji majątkowej (której także nie wykazał – skarżący nie wykazał jaki posiada majątek, zasłaniając się tylko efektami rozrachunkowymi – "wydruk zestawienia zysku i strat" – wynikającymi z prowadzonej działalności gospodarczej) pozwala w ogóle na twierdzenie, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje "znaczną szkodę". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, bez wykazania sytuacji majątkowej skarżącego, w tym wysokości kwoty uzyskiwanej z najmu ww. powierzchni objętej nakazem, nie można stwierdzić jakie konkretnie skutki finansowe wywoła dla skarżącego wykonanie zaskarżonej decyzji.
W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że wniosek o wstrzymanie ww. decyzji, jak i zażalenie nie zawierają wystarczającej argumentacji, która mogłaby wskazywać na istnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Ma bowiem rację Sąd I instancji, że jeżeli strona skarżąca powołuje się na skutki finansowe to tego rodzaju argumentacja wymaga przedstawienia stosownych konkretów odnośnie sytuacji finansowej podmiotu wnioskującego. W innym wypadku nie wiadomo, czy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje w ogóle "znaczną szkodę" lub "wywoła nieodwracalne skutki". Poza tym z reguły skutki finansowe nie mają charakteru nieodwracalnego, ponieważ w związku z wykonaniem wadliwych aktów administracyjnych przysługuje roszczenie odszkodowawcze.
Tym samym w zażaleniu nie wykazano aby w niniejszej sprawie zachodziły podstawy do dokonania odmiennej oceny niż wyrażona w zaskarżonym postanowieniu Sądu I instancji.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI