II OZ 58/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie Prezesa UDSKiW na postanowienie WSA w Warszawie o zasądzeniu kosztów zastępstwa procesowego, uznając podjęcie postępowania administracyjnego przez organ za formę uwzględnienia skargi w trybie autokontroli.
Sprawa dotyczyła zażalenia Prezesa Urzędu do Spraw Cudzoziemców i Repatriacji na postanowienie WSA w Warszawie o zasądzeniu kosztów zastępstwa procesowego. WSA umorzył postępowanie administracyjne po tym, jak organ podjął zawieszone postępowanie, uznając to za skuteczne uwzględnienie skargi. NSA, analizując instytucję autokontroli organu (art. 54 § 3 p.p.s.a.), uznał, że podjęcie postępowania administracyjnego przez organ, z uwagi na przesłanki wskazane w skardze, stanowiło uwzględnienie skargi w rozumieniu tego przepisu, nawet jeśli nie powołano go wprost. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie organu.
Przedmiotem postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym było zażalenie Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 831/04. WSA w Warszawie umorzył postępowanie w sprawie ze skargi N. G. na postanowienie Prezesa Urzędu o zawieszeniu postępowania w sprawie poświadczenia obywatelstwa polskiego. Powodem umorzenia było cofnięcie skargi przez N. G. z uwagi na fakt, że Prezes Urzędu, po wniesieniu skargi, postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2004 r. podjął zawieszone postępowanie. WSA zasądził od Prezesa Urzędu na rzecz skarżącego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Prezes Urzędu zaskarżył postanowienie WSA w części dotyczącej zasądzenia kosztów, podnosząc, że instytucja autokontroli organu w postępowaniu sądowoadministracyjnym może przebiegać tylko w ramach nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, a w tej sprawie zastosowano tryb zwykły (art. 97 § 2 KPA). Zarzucił, że postanowienie WSA zostało podjęte bez podstawy prawnej. N. G. wniósł o oddalenie zażalenia, argumentując, że nie cofnął skargi, a jedynie złożył wniosek o umorzenie postępowania. Podkreślił, że przyczyna zawieszenia postępowania administracyjnego (brak zagadnienia prejudycjalnego) nigdy nie zaistniała. NSA, powołując się na art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że organ może uwzględnić skargę w całości do dnia rozprawy, uznał, że podjęcie przez Prezesa Urzędu postępowania administracyjnego z urzędu, z uwagi na przesłanki wskazane w skardze, stanowiło uwzględnienie skargi w rozumieniu tego przepisu. Sąd podkreślił, że specyfika autokontroli w przypadku postanowienia o zawieszeniu postępowania pozwala na podjęcie postępowania w trybie zwykłym (art. 97 § 2 KPA). W ocenie NSA, odmienna wykładnia prowadziłaby do pozbawienia skarżącego możliwości zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego. W związku z tym, NSA oddalił zażalenie Prezesa Urzędu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, podjęcie postępowania administracyjnego przez organ z urzędu, z uwagi na przesłanki wskazane w skardze do sądu administracyjnego, stanowi uwzględnienie skargi w rozumieniu art. 54 § 3 p.p.s.a., nawet jeśli organ nie powołał wprost tego przepisu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że instytucja autokontroli organu (art. 54 § 3 p.p.s.a.) pozwala organowi na uwzględnienie skargi poprzez zastąpienie zaskarżonego rozstrzygnięcia innym. W przypadku postanowienia o zawieszeniu postępowania, organ może uwzględnić skargę poprzez podjęcie postępowania w trybie zwykłym (art. 97 § 2 KPA), jeśli przyczyny podjęcia postępowania wynikają z przesłanek wskazanych w skardze. Pozwala to skarżącemu na uzyskanie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (4)
Główne
p.p.s.a. art. 54 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
KPA art. 97 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący podjęcia zawieszonego postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podjęcie postępowania administracyjnego przez organ z urzędu, z uwagi na przesłanki wskazane w skardze, stanowi uwzględnienie skargi w rozumieniu art. 54 § 3 p.p.s.a. Organ może uwzględnić skargę na postanowienie o zawieszeniu postępowania poprzez podjęcie postępowania w trybie zwykłym (art. 97 § 2 KPA).
Odrzucone argumenty
Autokontrola organu może przebiegać tylko w ramach nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego. Postanowienie WSA o zasądzeniu kosztów zostało podjęte bez podstawy prawnej.
Godne uwagi sformułowania
instytucja autokontroli organu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podjęcie z urzędu postępowania w trybie zwykłym, przewidzianym w art. 97 § 2 KPA uwzględnił skargę w całości w rozumieniu art. 54 § 3 p.p.s.a. Odmienna wykładnia prowadziłaby bowiem do tego, iż skarżący byłby w niczym nieuzasadniony sposób pozbawiony możliwości zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego.
Skład orzekający
Roman Hauser
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja instytucji autokontroli organu w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 54 § 3 p.p.s.a.) oraz możliwość uwzględnienia skargi poprzez podjęcie postępowania administracyjnego w trybie zwykłym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ podjął zawieszone postępowanie administracyjne po wniesieniu skargi na postanowienie o zawieszeniu, a sąd rozpatruje zażalenie na postanowienie o kosztach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia ważny aspekt procedury sądowoadministracyjnej - jak organ może 'naprawić' swoje błędy poprzez autokontrolę i jakie to ma konsekwencje dla kosztów postępowania.
“Jak organ administracji może 'uwzględnić' skargę i uniknąć kosztów? NSA wyjaśnia mechanizm autokontroli.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OZ 58/05 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2005-04-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-01-19 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Roman Hauser /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6053 Obywatelstwo Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Cudzoziemcy Sygn. powiązane V SA 4126/03 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2004-09-30 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 831/04 w przedmiocie kosztów postępowania w sprawie ze skargi E.F. na postanowienie Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia 24 marca 2004 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie poświadczenia obywatelstwa postanawia: oddalić zażalenie Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 30 września 2004 r. (sygn. akt 2V SA 4126/03) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie w sprawie ze skargi N. G. na postanowienie Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia 10 września 2003 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie poświadczenia obywatelstwa polskiego, zwrócił skarżącemu kwotę 5 złotych tytułem połowy wpisu sądowego oraz zasądził od Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców na rzecz skarżącego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd podkreślił, że przesłanką umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego było cofnięcie przez N. G. skargi z uwagi na fakt, iż , już po wniesieniu skargi, Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców postanowieniem dnia 11 sierpnia 2004 r. podjął zawieszone postępowanie. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców zaskarżył postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2004 r. (sygn. akt 2V SA 4126/03), w części dotyczącej zasądzenia na rzecz N. G. kwoty 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego i wniósł o uchylenie tego postanowienia w części zaskarżonej. Żalący się podniósł, iż instytucja autokontroli organu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w odniesieniu do zaskarżonych decyzji i postanowień, może przebiegać tylko w ramach istniejących trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego, a w przedmiotowej sprawie żaden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego nie miał zastosowania, gdyż postępowanie zostało podjęte z urzędu w trybie zwykłym, przewidzianym w art. 97 § 2 KPA. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców zarzucił, iż w zaskarżonej części postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2004 r. zostało podjęte bez podstawy prawnej. W odpowiedzi na zażalenie N. G., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie zażalenia w całości oraz zasądzenie od Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców kosztów postępowania według norm przepisanych. N. G. podniósł, iż nie cofnął skargi a jedynie złożył wniosek o umorzenie postępowania. Ponadto skarżący zaznaczył, że przesłanką podjęcia przez Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców postępowania administracyjnego był brak zagadnienia prejudycjalnego na co skarżący zwracał uwagę w skardze. Dlatego zadaniem skarżącego nie można się zgodzić z twierdzeniem organu, że powodem podjęcia postępowania administracyjnego było ustąpienie przyczyn uzasadniających zawieszenie postępowania, ponieważ przyczyn zawieszenia nigdy nie zaistniały. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W doktrynie trafnie wskazuje się, iż uprawnienia autokontrolne powinny być postrzegane przede wszystkim jako możliwość "ponownego zajęcia się daną sprawą administracyjną i – przy spełnieniu określonych przesłanek – ponownego jej rozstrzygnięcia przez organ administracji" /Kiełkowski T., Uprawnienia autokontrolne organu administracji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Sądowy 2004, nr 7-8, s. 183/. Podstawową cechą autokontroli przewidzianej w art. 54 § 3 p.p.s.a. jest więc zastąpienie zaskarżonego rozstrzygnięcia w sprawie, innym rozstrzygnięciem, uwzględniającym skargę w całości. Niewątpliwie jednak organ dokonując autokontroli musi uwzględnić w każdym przypadku odmienności formy danego typu działalności administracji, a także jej istotę /Sobieralski K., Uprawnienia samokontrolne organu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Państwo i Prawo 2004, z. 1, s. 67/. Zdaniem Sądu specyfika autokontroli organu administracji w przypadku uwzględnienia skargi na postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego powoduje, iż może ono nastąpić w dwojaki sposób. Po pierwsze, poprzez wzruszenie postanowienia o zawieszeniu postępowania w trybach nadzwyczajnych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a po drugie, w szczególności, gdy przesłanką podjęcia postępowania są przyczyny wskazane w skardze do sądu administracyjnego, poprzez podjęcie z urzędu postępowania w trybie zwykłym, przewidzianym w art. 97 § 2 KPA. W rozpatrywanym przypadku art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazując, iż organ "może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę" odsyła bowiem również do przepisów wyznaczających kompetencje Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców dotyczące sprawy zawieszenia postępowania administracyjnego, z której to kompetencji organ skorzystał, wydając zaskarżone do sądu postanowienie o zawieszeniu postępowania. Powoduje to, iż stosując art. 54 § 3 p.p.s.a. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców może z tej kompetencji ponownie skorzystać wydając z urzędu, w trybie zwykłym (przewidzianym w art. 97 § 2 KPA) postanowienie o podjęciu postępowania administracyjnego /por. Kiełkowski T., Uprawnienia autokontrolne organu administracji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Sądowy 2004, nr 7-8, s. 184/. Okoliczności niniejszej sprawy, a w szczególności wydanie postanowienia o podjęciu postępowania, z uwagi na wskazane w skardze przesłanki, w sytuacji zawisłości przed sądem administracyjnym sprawy ze skargi na postanowienie o zawieszeniu postępowania, pozwalają uznać, iż Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców uwzględnił skargę w całości w rozumieniu art. 54 § 3 p.p.s.a., mimo iż nie wskazał tego przepisu jako podstawy wydania postanowienia o podjęciu postępowania administracyjnego. Odmienna wykładnia prowadziłaby bowiem do tego, iż skarżący byłby w niczym nieuzasadniony sposób pozbawiony możliwości zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego. Mając te względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 w związku z art.197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił zażalenie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI