II OZ 570/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-07-07
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowepostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjnezażalenieWSANSAprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA przyznające prawo pomocy w ograniczonym zakresie, uznając, że sytuacja materialna skarżących uzasadnia częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.

Skarżący T. i T. K. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w związku ze skargą na decyzję PINB. WSA przyznał im prawo pomocy częściowo, zwalniając od wpisu od skargi. Uczestnik postępowania M. F. złożył zażalenie, twierdząc, że skarżący mają wystarczające dochody. NSA oddalił zażalenie, uznając, że dochody skarżących są niewystarczające do pokrycia pełnych kosztów postępowania, zwłaszcza biorąc pod uwagę ich stan zdrowia i brak udowodnienia wszystkich wydatków.

Sprawa dotyczy zażalenia M. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, które przyznało T. i T. K. prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając ich od wpisu od skargi. Skarżący T. i T. K. ubiegali się o prawo pomocy w związku ze skargą na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Po wcześniejszym postanowieniu referendarza, które utraciło moc w wyniku sprzeciwu, WSA ostatecznie przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym. M. F. w zażaleniu argumentował, że skarżący powinni ponieść koszty, gdyż ich dochody (emerytury H. i T. K. w łącznej wysokości 1.737,91 zł netto) oraz posiadany udział w nieruchomości (70m²) i dokonane remonty wskazują na możliwość pokrycia kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że ciężar wykazania sytuacji materialnej uprawniającej do prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Analizując sytuację skarżących, NSA stwierdził, że ich dochody, mimo że stałe, są niewystarczające do pokrycia pełnych kosztów postępowania, zwłaszcza w kontekście częściowej niezdolności do pracy H. K. i T. K. oraz braku udowodnienia przez skarżących wszystkich ponoszonych wydatków. Sąd uznał, że częściowe zwolnienie od wpisu było uzasadnione, a zarzuty M. F. dotyczące możliwości pokrycia kosztów przez stronę, jeśli wpis jest niższy od miesięcznych dochodów, są nieprawidłowe, gdyż każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie, uwzględniając dochody, koszty postępowania i konieczne wydatki. Wobec tego, NSA orzekł o oddaleniu zażalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli strona wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a jej miesięczne dochody są niewystarczające do pokrycia pełnych kosztów postępowania.

Uzasadnienie

NSA uznał, że dochody skarżących (1.737,91 zł netto) były niewystarczające do pokrycia pełnych kosztów postępowania, mimo że nie udowodnili oni wszystkich ponoszonych wydatków, a posiadali stałe dochody. Sąd podkreślił indywidualne rozpatrywanie każdego wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

ppsa art. 246 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków jest przyznawane w sytuacji, gdy strona wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

ppsa art. 245 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków jest przyznawane w sytuacji, gdy strona wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Pomocnicze

ppsa art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA orzekł jak w sentencji.

ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA orzekł jak w sentencji.

Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dochody skarżących (1.737,91 zł netto) są niewystarczające do pokrycia pełnych kosztów postępowania. Sytuacja materialna skarżących, w tym stan zdrowia i brak udowodnienia wszystkich wydatków, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Każdy przypadek przyznawania prawa pomocy należy rozpatrywać indywidualnie, uwzględniając wszystkie okoliczności.

Odrzucone argumenty

Skarżący powinni ponieść koszty postępowania, gdyż ich dochody są wystarczające do pokrycia wpisu. Przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalne, gdy wpis jest niższy od jednomiesięcznych dochodów strony.

Godne uwagi sformułowania

ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny nie udowodnili, że ponoszą miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania w wysokości 1.100 zł nie jest możliwe przyjęcie założenia, że jeżeli wpis jest niższy od jednomiesięcznych dochodów strony przyznanie prawa pomocy nie jest możliwe każdy przypadek jest inny

Skład orzekający

Edward Janeczko

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście oceny sytuacji materialnej strony i dowodzenia wydatków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji materialnej strony i oceny dowodów w konkretnej sprawie. Nie stanowi przełomowej wykładni, ale utrwala standardy oceny wniosków o prawo pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowoadministracyjnego – prawa pomocy. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i kryteria oceny wniosków przez sąd, co jest istotne dla prawników.

Jak udowodnić sądowi, że nie stać Cię na koszty postępowania? Kluczowe zasady przyznawania prawa pomocy.

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 570/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-07-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Edward Janeczko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SA/Gd 591/04 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2006-03-22
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Janeczko po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2005r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku za dnia 11 kwietnia 2005r., sygn. akt II SA/Gd 591/04 przyznające T. i T. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi i oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałej części w sprawie ze skargi T. i T. K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 9 lipca 2004r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przebudowy pomieszczeń piwnicy na pomieszczenia socjalne p o s t a n a w i a oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Pismem z dnia 18 października 2004r., uzupełnionym formularzem PPF T. i T. K. wnieśli o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 9 lipca 2004r., nr [...] uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu Gdyni z dnia 9 marca 2004, nr [...] (umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie przebudowy pomieszczeń piwnicy w budynku przy ul. [...] w Gdyni na pomieszczenia mieszkalne) i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Postanowieniem z dnia 27 grudnia 2004r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (sygn. akt II SA/Gd 591/04) przyznał T. i T. K. prawo pomocy przez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 200 zł i oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałej części. Wobec wniesienia przez skarżących i uczestnika postępowania M. F. sprzeciwu od tego postanowienia utraciło ono moc, a postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżących od wpisu od skargi i oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Zażalenie na to postanowienie wniósł uczestnik postępowania M. F. wnioskując o jego uchylenie i wydanie orzeczenia odmawiającego przyznania skarżącym prawa pomocy. W uzasadnieniu zażalenia M. F. podniosła, że strona powinna być obciążona kosztami postępowania w sytuacji, gdy nie przekraczają one jej miesięcznych dochodów. Nadto zauważyła, że z pism skarżących wynika, że wyremontowali oni mieszkanie, wymienili system grzewczy i piec oraz dokonali przebudowy pomieszczeń piwnicznych na mieszkalne, a pomimo braku zatrudnienia przez T. K. utrzymują mieszkanie o powierzchni 70m².
Sygn. akt. II OZ 570/05
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest nieuzasadnione i podlega oddaleniu.
Na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ppsa, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków jest przyznawane w sytuacji, gdy strona wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika więc, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy i od tego, co udowodni zależy sposób rozstrzygnięcia przez sąd wniosku o przyznania prawa pomocy.
Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że skarżącypozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z H. K. żoną T. K. i matką T. K.. Ich miesięczny dochód kształtuje się na poziomie 1.737,91 zł netto (emerytury H. i T. K.), posiadają udział wynoszący 32/100 w prawie własności nieruchomości o powierzchni ok. 70m² . Skarżący nie posiadają żadnych innych nieruchomości i cennych rzeczy, nie mają żadnych oszczędności. H. K. jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, poruszającą się na wózku (I grupa inwalidzka), a T. K. była niezdolna częściowo do pracy w okresie od listopada 2003r. do grudnia 2004r.
Skarżący nie udowodnili, że ponoszą miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania w wysokości 1.100 zł, którą to okoliczność podnosili we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie przedstawili bowiem rachunków potwierdzających ponoszenie wydatków we wskazanej przez nich wysokości.
W tym stanie rzeczy słusznie Sąd I instancji stwierdził, że sytuacja majątkowa skarżących stanowi podstawę do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj.
Sygn. akt. II OZ 570/05
poprzez zwolnienie od konieczności uiszczenia wpisu. Wysokość miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez skarżących nie jest bowiem wystarczająca dla poniesienia przez nich pełnych kosztów postępowania ze skargi na powołaną wyżej decyzję.
Należy przy tym zauważyć, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych został uwzględniony częściowo, tj. poprzez zwolnienie jedynie od wpisu. Skarżący są zatem zobowiązani do poniesienia innych niż wpis kosztów postępowania. Takie ograniczenie zwolnienia częściowego jest zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnione faktem uzyskiwania przez skarżących stałych dochodów w wysokości pozwalającej na poczynienie oszczędności na pokrycie pozostałych kosztów postępowania.
Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w zażaleniu przez M. F. należy zauważyć, że przy rozpoznawaniu wniosków o przyznanie prawa pomocy niedopuszczalne jest przyjęcie założenia, że jeżeli wpis jest niższy od jednomiesięcznych dochodów strony przyznanie prawa pomocy nie jest możliwe. Przyjmowanie jakichkolwiek ogólnych założeń i ograniczeń w tej procedurze nie jest możliwe, skoro każdy przypadek jest inny, a przy rozpatrywaniu wniosków bierze się pod uwagę nie tylko wysokość uzyskiwanych dochodów, ale także wysokość kosztów postępowania i koniecznych wydatków ponoszonych przez stronę. W omawianym wypadku miesięczne dochody stron są tak niewielkie, że nawet przy nie wykazaniu miesięcznych wydatków na utrzymanie mieszkania muszą być uznane za niewystarczające dla pokrycia pełnych kosztów postępowania i uiszczenia wpisu w wysokości 500 zł. Trudno też podzielić zdanie M. F., że skarżąca przyczyniła się do tego stanu rzeczy, skoro przez długi czas pozostawała osobą częściowo niezdolną do pracy.
W tym stanie rzeczy zaskarżane postanowienie należy uznać za zgodne z przepisami prawa, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 184 ppsa orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI