II OZ 563/24

II OZ 563/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-10-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Leszek Kiermaszek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Kr 1433/23 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2024-02-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie w części  i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 3, art. 220 par. 3, art. 73 par. 1-4, art. 185 par. 1, art. 197 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 22 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 1433/23 o odrzuceniu skarg R.Ł. i P.K. w sprawie ze skarg R.Ł. i P.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 4 września 2023 r. znak SKO.ZP/415/285/2023 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji o ustaleniu warunków zabudowy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w punktach 2 i 3 o odrzuceniu skargi P.K. oraz zwrocie temu skarżącemu wpisu od skargi i w tym zakresie przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.
Uzasadnienie
R.Ł. pismem z dnia 10 października 2023 r. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 4 września 2023 r., znak SKO.ZP/415/285/2023 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Skargę zarejestrowano pod sygnaturą akt II SA/Kr 1433/23.
Również P.K. pismem z dnia 22 października 2023 r. wniósł skargę na powyższe postanowienie, tę skargę zarejestrowano z kolei pod sygnaturą akt II SA/Kr 1434/23.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 15 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1433/23, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; obecnie Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.), zarządził połączenie powyższych spraw do wspólnego rozpoznania.
Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 24 listopada 2023 r. skarżący R.Ł. został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie 5 egzemplarzy odpisów skargi, a zarządzeniem z dnia 28 listopada 2023 r. - do uiszczenia wpisu od skargi. W obu wezwaniach wskazano, że należy je wykonać w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania pozostały bez odpowiedzi.
Również skarżący P.K. na podstawie zarządzenia z dnia 24 listopada 2023 r. został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie 5 egzemplarzy odpisów skargi, a na podstawie zarządzenia z dnia 28 listopada 2023 r. - do uiszczenia wpisu od skargi, w obu wypadkach w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania zostały wysłane na adres skarżącego. Jak wynika z adnotacji na druku potwierdzenia odbioru i wydruku elektronicznego śledzenia przesyłek, operator pocztowy podjął próbę doręczenia przedmiotowej przesyłki w dniu 8 grudnia 2023 r. (pierwsze awizowanie przesyłki). Wobec niedoręczenia przesyłki, pozostawiono ją we wskazanej placówce pocztowej, o czym umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. Powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki miało miejsce 18 grudnia 2023 r. Przesyłka została podjęta w placówce pocztowej 27 grudnia 2023 r. Wpis od skargi został uiszczony 3 stycznia 2024 r. (karta 77 akt sądowych); w tym samym dniu skarżący nadał na adres sądu w placówce pocztowej odpisy skargi, co wynika z odcisku pieczęci na kopercie nadawczej (karta 82).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 15 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1433/23:
1. odrzucił skargę R.Ł.
2. odrzucił skargę P.K.
3. zwrócił P.K. kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wezwania adresowane do P.K. o uiszczenie wpisu i nadesłanie odpisów skargi należało uznać za doręczone w trybie art. 73 P.p.s.a. z dniem 22 grudnia 2023 r. Stwierdził, że pierwsze zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej miało miejsce w dniu 8 grudnia 2023 r., zaś drugie w dniu 18 grudnia 2023 r. Ostatnim dniem czternastodniowego terminu na podjęcie pisma z placówki pocztowej był dzień 22 grudnia 2023 r. i z upływem tego dnia pismo należało uznać za doręczone. W związku z powyższym ostatnim dniem siedmiodniowego terminu do usunięcia braków skargi był dzień 29 grudnia 2023 r. (piątek). Jak wynika z akt sprawy, skarżący nadał pismo z odpisami skargi i zlecił przelew w dniu 3 stycznia 2024 r. (w środę), a zatem po terminie.
Sąd zauważył, że wprawdzie skarżący odebrał powyższą przesyłkę w dniu 27 grudnia 2023 r., jednak fakt ten nie uchyla skutków doręczenia wynikających z art. 73 § 4 P.p.s.a. Późniejsze odebranie na żądanie strony pisma, a więc po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 P.p.s.a., na skutek jego przetrzymywania przez operatora pocztowego, nie niweczy skutków doręczenia pisma w trybie art. 73 P.p.s.a. (tak postanowienia NSA z 7 grudnia 2021 r., sygn. akt II FZ 136/21, 15 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 1762/15, 16 listopada 2021 r., sygn. akt II GZ 380/21; publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Z kolei drugi skarżący R.Ł. pomimo prawidłowego doręczenia obu wezwań nie uiścił wpisu od skargi i nie uzupełnił braków formalnych skargi.
Obie skargi Sąd odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 P.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 lutego 2024 r. wniósł P.K. wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu podniósł, że uzupełnił braki skargi w terminie, ponieważ na drugim awizo widniał termin odbioru przesyłki z placówki pocztowej do dnia 27 grudnia 2023 r. Skarżący stwierdził, że ustalił w placówce pocztowej przy ul. [...] FUP Kraków [...], że data odbioru przesyłki na drugim awizo jest generowana automatycznie przez Pocztę Polską S.A. i datę tę uznał za prawidłową. Ponadto wyjaśnił, że w powyższej placówce pocztowej istnieje praktyka, że przesyłki sądowe wydawane są ostatecznie w 15-tym dniu licząc od daty ich pierwszego awizowania, co potwierdza również drugie awizo, które generowane jest elektronicznie przez Pocztę Polską S.A., na którym jest podana ostateczna data odbioru. Jeśli 15-ty dzień przypada w sobotę oraz święta i dni wolne od pracy to na powtórnym awizie widnieje elektroniczny wydruk z datą odbioru w najbliższy dzień roboczy. Zdaniem skarżącego taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie; 15-ty dzień na odbiór przesyłki przypadał na sobotę 23 grudnia 2023 r., a następny pierwszy dzień roboczy do odebrania listu poleconego przypadł na dzień 27 grudnia 2023 r. i drugie awizo z taką właśnie elektronicznie wygenerowaną przez placówkę pocztową datą odbioru przesyłki do 27 grudnia 2023 r. zostało skarżącemu doręczone.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodzić się trzeba z twierdzeniami zawartymi w zażaleniu, że w niniejszej sprawie należało ocenić prawidłowość awizowania przesyłki zawierającej zarządzenie do uiszczenia wpisu od skargi oraz wezwanie do uzupełnienia braków skargi, w szczególności ustalenia, czy ostateczna data odbioru przesyłki wskazana przez operatora pocztowego na powtórnym zawiadomieniu była prawidłowa.
Stosownie do art. 73 § 1 P.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w przepisach poprzedzających, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Jak precyzuje art. 73 § 4 P.p.s.a., doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.
Sposób doręczania przesyłek pocztowych normują również przepisy prawa pocztowego. W art. 47 pkt 2 lit. c i d ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640) ustawodawca zdecydował, że minister właściwy do spraw łączności określi, w drodze rozporządzenia, warunki wykonywania powszechnych usług pocztowych obejmujące sposób dokumentowania wykonania usługi doręczenia przesyłek rejestrowanych (lit. c) oraz terminy odbioru przesyłek z placówki pocztowej operatora wyznaczonego (lit. d). Zgodnie z § 34 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1026; dalej zwane rozporządzeniem), jeżeli w chwili doręczania przesyłki rejestrowanej stwierdzono nieobecność adresata lub innych osób uprawnionych do jej odbioru, o których mowa w art. 37 ustawy, zawiadomienie o próbie doręczenia przesyłki rejestrowanej wraz z informacją o terminie jej odbioru i adresie placówki oddawczej, w której przesyłka ta jest przechowywana, operator wyznaczony pozostawia w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Zawiadomienie to ma postać papierową. Stosownie do regulacji zawartej w § 37 ust. 1 rozporządzenia przesyłki pocztowe operator wyznaczony wydaje adresatowi w placówce oddawczej w terminie 14 dni, zwanym dalej "terminem odbioru". W myśl ust. 3 tego paragrafu, bieg terminu odbioru rozpoczyna się od dnia następnego po dniu doręczenia zawiadomienia, o którym mowa w § 33, § 34 ust. 1, § 35 ust. 1 oraz § 36 ust. 1, a dla przesyłek pocztowych, o których mowa w § 14 ust. 2 - od godziny następnej po doręczeniu zawiadomienia, o którym mowa w § 34 ust. 1.
Z akt sprawy wynika, że przesyłkę adresowaną do skarżącego P.K., zawierającą zarządzenie do uiszczenia wpisu od skargi oraz wezwanie do uzupełnienia braków skargi, wobec nieskutecznej próby doręczenia, złożono w dniu 8 grudnia 2023 r. w placówce pocztowej. Tym samym, czternastodniowy termin, liczony od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej (art. 73 § 4 P.p.s.a.) upływał w dniu 22 grudnia 2023 r. Bezsporny w niniejszej sprawie jest fakt, że skarżący odebrał przesyłkę z placówki pocztowej w dniu 27 grudnia 2023 r., a braki formalne skargi uzupełnił w dniu 3 stycznia 2024 r.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji przedwcześnie uznał, że istnieją podstawy do odrzucenia skargi P.K.. Skarżący do akt sądowych dołączył awizo pocztowe oraz powtórne zawiadomienia dotyczące przesyłek nr [...] oraz [...] (karta 140 i 173 akt sądowych). Z tych dokumentów wynika, że pierwsze awizo dotyczące obu przesyłek zostało dokonane w dniu 15 marca 2024 r.; natomiast na powtórnych zawiadomieniach o tych przesyłkach, wygenerowanych elektronicznie wskazano, że "Sądową przesyłkę poleconą można odebrać w terminie do 02-04-2024". Z tych informacji wynika, że operator pocztowy wskazał błędną datę odbioru przesyłek, ponieważ termin ten upłynął w dniu 29 marca 2024 r. (piątek), a nie jak wskazał operator pocztowy - 2 kwietnia 2024 r. Wprawdzie akta sądowe niniejszej sprawy nie zawierają powtórnego zawiadomienia dotyczącego przesyłki zawierającej zarządzenie do uiszczenia wpisu od skargi oraz wezwanie do uzupełnienia braków skargi, to jednak należy uznać, że skarżący przedkładając do akt zawiadomienia powtórne dotyczące innych przesyłek, potwierdził, że błędne informowanie o dacie odbioru przesyłki przez operatora pocztowego mogło również wystąpić w niniejszej sprawie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, niewywiązanie się przez operatora pocztowego z obowiązków określonych przepisami prawa, nie może rodzić negatywnych skutków po stronie adresata przesyłki. Odbiorca przesyłki ma prawo działać w zaufaniu do operatora pocztowego i przyjąć, że przesyłka została mu doręczona w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 20 grudnia 2012 r., sygn. akt I FSK 132/12, LEX nr 1366203 i 27 września 2013 r., sygn. akt I FSK 1407/12, LEX nr 1408527). Obowiązek obliczenia terminu, w którym może być wydana przesyłka należy do operatora pocztowego. Nie jest obowiązkiem adresata przesyłki czynienie własnych ustaleń co do daty pozostawienia w jego oddawczej skrzynce pocztowej pierwszego awiza i obliczanie od tej daty 14-dniowego terminu, o którym mowa wyżej (nie można przecież wykluczyć sytuacji, że do adresata nie dotrze w ogóle pierwsze awizo).
W konsekwencji Sąd pierwszej instancji ponownie rozpoznając sprawę winien wezwać operatora pocztowego FUP przy ul. [...] w Krakowie do wyjaśnienia powyższej sytuacji, w szczególności do wskazania daty: awizowania przesyłki zawierającej zarządzenie do uiszczenia wpisu od skargi oraz wezwania do uzupełnienia braków skargi oraz powtórnego zawiadomienia ze wskazaniem ostatecznej daty odbioru przesyłki z placówki pocztowej; ewentualnie nadesłania wydruku generowanego elektronicznie powtórnego zawiadomienia powyższej przesyłki. Ponadto należy wezwać operatora pocztowego do wyjaśnienia, w jaki sposób wyliczany jest termin odbioru przesyłek sądowych. Sąd pierwszej instancji powinien również wezwać skarżącego P.K. do przedłożenia awiza oraz powtórnego zawiadomienia dotyczącego przedmiotowej przesyłki, a także odpowiedzi Poczty Polskiej udzielonej skarżącemu na jego pismo z dnia 2 kwietnia 2024 r. (karta 141). Jeżeli Sąd pierwszej instancji ustali, że okoliczności poniesione przez skarżącego w zażaleniu zostały potwierdzone, a w szczególności, że skarżący został błędnie poinformowany o dacie odbioru przesyłki, to przyjąć należy, że skarżący nie może ponosić negatywnych konsekwencji za niezgodne z przepisami prawa postępowanie Poczty Polskiej. W tej sytuacji należy uznać, że skarżący uzupełnił w terminie brak formalny i fiskalny skargi.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.