II OZ 562/25

II OZ 562/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-04-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II OZ 917/24 - Postanowienie NSA z 2025-01-28
II SA/Rz 103/24 - Postanowienie WSA w Rzeszowie z 2024-05-14
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 53
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2016 poz 446
art.101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 maja 2024 r., sygn. II SA/Rz 103/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi J. M. na uchwałę Rady Gminy C. z dnia 25 sierpnia 2001 r. Nr XXXIII/226/2001 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 maja 2024 r., sygn. II SA/Rz 103/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę J. M. na uchwałę Rady Gminy C. z dnia 25 sierpnia 2001 r. nr XXXIII/226/2001 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia (pkt 1) i orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi (pkt 2).
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że warunkiem skutecznego zaskarżenia uchwały podjętej przed dniem 1 czerwca 2017 r. jest uprzednie wystąpienie do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, a następnie wniesienie skargi w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na to wezwanie, bądź w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jeśli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie.
Skarżąca wezwała Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 16 października 2023 r., które złożyła bezpośrednio w sekretariacie Urzędu Gminy w dniu 18 października 2023 r. Organ nie udzielił odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie, w związku z czym Skarżącą obowiązywał sześćdziesięciodniowy termin na wniesienie skargi, licząc od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Termin ten upływał zatem dla Skarżącej z dniem 18 grudnia 2023 r., tj. w poniedziałek, uwzględniając fakt, że dzień 17 grudnia 2023 r. był dniem wolnym od pracy, a więc po myśli art. 83 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej P.p.s.a.) za ostatni dzień terminu należało uznać następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Skarżąca wniosła zaś skargę w dniu 19 grudnia 2023 r. (data nadania pisma w placówce pocztowej), a więc z uchybieniem terminu do jej wniesienia.
Zażalenie na to postanowienie wniosła J. M. podnoszą, że Sąd dokonał oceny zachowania terminu na podstawie potwierdzenia z elektronicznego obiegu dokumentów Gminy. Natomiast Sąd nie wskazał, czy ten system stanowi oficjalny sposób doręczania i potwierdzania daty korespondencji urzędowej zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego. Prezentata pisma wniesionego do Urzędu Gminy wskazuje tylko, że w tej dacie ta czynność została przez urząd wykonana.
Postanowieniem z dnia 19 lipca 2024 r. Sąd I instancji odrzucił wniesione zażalenie, lecz postanowieniem z dnia 28 stycznia 2025 r., sygn. II OZ 917/24 zostało uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi J. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie była uchwała Rady Gminy C. z dnia 25 sierpnia 2001 r. nr XXXIII/226/2001 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia.
Ustalenia zatem wymagało, czy obecnie obowiązujące przepisy mają wprost zastosowanie do trybu i sposobu wnoszenia skarg na uchwały jednostek samorządowych, zważywszy, że w dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz nowelizacja ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
Obecnie obowiązujący przepis art. 53 P.p.s.a. stanowi, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (§1), a jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności (§ 2). W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie (§2a).
Z kolei art. 101 ust. 1 znowelizowanej ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Zauważyć należy, że zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935) przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.
Powyższy przepis wprost zatem stanowi, że znowelizowany przepis art. 53 P.p.s.a. ma zastosowanie do aktów organów administracji publicznej dokonanych po wejściu w życie tej ustawy. Zaskarżona zaś w niniejszej sprawie uchwała została uchwalona w dniu 25 sierpnia 2001 r., a więc przed wejściem w życie ustaw nowelizującej m.in. P.p.s.a. Oznacza to, że w sprawie zastosowane będzie miał art. 53 P.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w brzmieniu sprzed nowelizacji, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Warunkiem skutecznego wniesienia skargi na uchwałę rady gminy było zatem wezwanie organu do usunięcia naruszenia. Dopiero wyczerpanie środków zaskarżenia uprawniało stronę do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Termin do dokonania tej czynności, w świetle w art. 53 § 2 P.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji, wynosił trzydzieści dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny, uchwałą siedmiu sędziów z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07, stwierdził iż przepis art. 53 § 2 P.p.s.a. ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Skoro, co wynika z akt niniejszej sprawy wezwanie do usunięcia naruszenia zostało złożone w organie w dniu 18 października 2023 r., a organ nie udzielił na nie odpowiedzi, w związku z czym skarżącą obowiązywał sześćdziesięciodniowy termin na wniesienie skargi, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Termin ten upływał z dniem 18 grudnia 2023 r., tj. w poniedziałek, (dzień 17 grudnia 2023 r. był dniem wolnym od pracy). Skarżąca wniosła zaś skargę w dniu 19 grudnia 2023 r. (data nadania pisma w placówce pocztowej), a więc z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Stanowisko Sądu I instancji co do konieczności odrzucenia skargi, jako wniesionej po terminie, jest zatem jak najbardziej prawidłowe.
Natomiast podnoszona w zażaleniu kwestia dotycząca korzystania przez organ z systemu elektronicznego i potwierdzania daty korespondencji urzędowej nie ma żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Nie budzi bowiem wątpliwości, że wezwanie do usunięcia naruszenia zostało złożone osobiście w siedzibie organu w dniu 18 października 2023 r. Potwierdzają to data prezentaty a także wyjaśnienie złożone przez Wójta Gminy C. w piśmie z dnia 25 kwietnia 2024 r. Skarżąca nie przedłożyła zaś żadnego dowodu, który mógłby obalić to twierdzenie (np. dowodu nadania przesyłki).
Dlatego też zażalenie jako niezasadne podlegało odrzuceniu, o czym orzeczono na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 w zw. z art. 198 P.p.s.a.