II OZ 551/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia M. I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które odmówiło jej dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestniczki. Sprawa pierwotnie dotyczyła skargi S. I. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych dotyczących samowolnie wybudowanego tarasu. M. I., będąca najemczynią lokalu w tej nieruchomości, wniosła o dopuszczenie do udziału w sprawie, powołując się na swój interes prawny wynikający m.in. z art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) oraz art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) w zw. z art. 6b ustawy o ochronie praw lokatorów. Argumentowała, że samowola budowlana stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców, a ona jako najemca ma obowiązek dbać o stan techniczny lokalu. Sąd pierwszej instancji odmówił dopuszczenia, uznając jej interes za faktyczny, a nie prawny, ponieważ przepisy Prawa budowlanego (art. 49g ust. 1 w zw. z art. 52 ust. 1) nakładają obowiązki legalizacyjne na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu, a nie na najemcę. Umowa najmu, zdaniem sądu, nie rodzi interesu prawnego w rozumieniu przepisów procesowych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, potwierdził stanowisko WSA. Podkreślił, że interes prawny musi mieć oparcie w normie prawa materialnego, która bezpośrednio wpływa na sytuację prawną podmiotu. Stosunek najmu, jako zobowiązaniowy, nie kreuje praw rzeczowych do nieruchomości i nie uprawnia najemcy do udziału w postępowaniu legalizacyjnym dotyczącym tarasu, nawet jeśli jego stan techniczny budzi obawy. Sąd wskazał, że przepisy Prawa budowlanego dotyczące legalizacji samowoli budowlanych są skierowane do inwestora, właściciela lub zarządcy, a nie do najemcy. Z tego względu zażalenie zostało oddalone.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie, że najemca nie posiada interesu prawnego do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym legalizacji samowoli budowlanej, nawet jeśli wiąże się to z zagrożeniem dla bezpieczeństwa.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji najemcy w kontekście Prawa budowlanego. Może nie mieć zastosowania w przypadkach, gdy najemca ma bezpośredni tytuł prawny do obiektu lub gdy przepisy prawa materialnego wprost przyznają mu określone uprawnienia w danym postępowaniu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy najemca lokalu mieszkalnego posiada interes prawny do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym legalizacji samowoli budowlanej (tarasu) w budynku, w którym wynajmuje lokal?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, najemca nie posiada interesu prawnego w takim postępowaniu.
Uzasadnienie
Interes prawny musi wynikać z normy prawa materialnego, która bezpośrednio wpływa na sytuację prawną podmiotu. Stosunek najmu jest stosunkiem obligacyjnym i nie daje najemcy praw rzeczowych do nieruchomości, ani nie czyni go adresatem obowiązków wynikających z Prawa budowlanego w zakresie legalizacji samowoli budowlanej. Obowiązki te obciążają inwestora, właściciela lub zarządcę. Interes najemcy w takiej sytuacji jest jedynie faktyczny.
Czy zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców spowodowane samowolą budowlaną może stanowić podstawę do uznania interesu prawnego najemcy w postępowaniu legalizacyjnym?
Odpowiedź sądu
Nie, samo zainteresowanie rozstrzygnięciem sprawy i potencjalne negatywne skutki samowoli budowlanej nie przesądzają o istnieniu interesu prawnego, jeśli brak jest bezpośredniej podstawy prawnej.
Uzasadnienie
Interes prawny musi opierać się na konkretnej podstawie prawa materialnego, która wpływa na sytuację prawną wnioskodawcy. Powołanie się na ogólne zagrożenie dla zdrowia i życia nie zastępuje wymogu posiadania indywidualnego, zindywidualizowanego interesu prawnego opartego na normie prawnej.
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 33 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pr. bud. art. 49g § ust. 1
Ustawa - Prawo budowlane
Pr. bud. art. 52 § ust. 1
Ustawa - Prawo budowlane
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wymogów formalnych uzasadnienia postanowienia.
p.p.s.a. art. 166
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
ustawa o ochronie praw lokatorów art. 6b § ust. 1
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Przywołana przez wnioskodawczynię jako podstawa interesu prawnego, ale uznana przez sąd za nieadekwatną do sytuacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interes najemcy w postępowaniu legalizacyjnym dotyczącym samowoli budowlanej jest interesem faktycznym, a nie prawnym. • Przepisy Prawa budowlanego nakładają obowiązki legalizacyjne na inwestora, właściciela lub zarządcę, a nie na najemcę. • Umowa najmu nie rodzi interesu prawnego w rozumieniu przepisów procesowych sądowoadministracyjnych.
Odrzucone argumenty
Najemca posiada interes prawny do udziału w postępowaniu, ponieważ samowola budowlana stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców, a najemca ma obowiązek dbać o stan techniczny lokalu. • Uzasadnienie postanowienia WSA było wadliwe, ponieważ arbitralnie odmówiono udziału wszystkim najemcom.
Godne uwagi sformułowania
interes prawny musi mieć oparcie w normie prawa materialnego • interes najemcy lokalu w okolicznościach tej sprawy należy zakwalifikować jako interes faktyczny • stosunek najmu jako stosunek o charakterze obligacyjnym, zależnym od woli obu stron, nie kreuje uprawnień prawonorzeczowych do nieruchomości • interes prawny musi być 'własny', nie można go wywodzić wyłącznie z sytuacji prawnej innego podmiotu
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że najemca nie posiada interesu prawnego do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym legalizacji samowoli budowlanej, nawet jeśli wiąże się to z zagrożeniem dla bezpieczeństwa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji najemcy w kontekście Prawa budowlanego. Może nie mieć zastosowania w przypadkach, gdy najemca ma bezpośredni tytuł prawny do obiektu lub gdy przepisy prawa materialnego wprost przyznają mu określone uprawnienia w danym postępowaniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla najemców i właścicieli nieruchomości – kto ma prawo głosu w postępowaniach dotyczących samowoli budowlanej. Wyjaśnia kluczowe rozróżnienie między interesem prawnym a faktycznym.
“Czy najemca może blokować legalizację samowoli budowlanej? Sąd NSA rozwiewa wątpliwości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.