Orzeczenie · 2024-10-16

II OZ 551/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-10-16
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanesamowola budowlanalegalizacjainteres prawnyuczestnik postępowanianajemcawsansazażalenie

Sprawa dotyczyła zażalenia M. I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, które odmówiło jej dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestniczki. Sprawa pierwotnie dotyczyła skargi S. I. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych dotyczących samowolnie wybudowanego tarasu. M. I., będąca najemczynią lokalu w tej nieruchomości, wniosła o dopuszczenie do udziału w sprawie, powołując się na swój interes prawny wynikający m.in. z art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) oraz art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) w zw. z art. 6b ustawy o ochronie praw lokatorów. Argumentowała, że samowola budowlana stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców, a ona jako najemca ma obowiązek dbać o stan techniczny lokalu. Sąd pierwszej instancji odmówił dopuszczenia, uznając jej interes za faktyczny, a nie prawny, ponieważ przepisy Prawa budowlanego (art. 49g ust. 1 w zw. z art. 52 ust. 1) nakładają obowiązki legalizacyjne na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu, a nie na najemcę. Umowa najmu, zdaniem sądu, nie rodzi interesu prawnego w rozumieniu przepisów procesowych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, potwierdził stanowisko WSA. Podkreślił, że interes prawny musi mieć oparcie w normie prawa materialnego, która bezpośrednio wpływa na sytuację prawną podmiotu. Stosunek najmu, jako zobowiązaniowy, nie kreuje praw rzeczowych do nieruchomości i nie uprawnia najemcy do udziału w postępowaniu legalizacyjnym dotyczącym tarasu, nawet jeśli jego stan techniczny budzi obawy. Sąd wskazał, że przepisy Prawa budowlanego dotyczące legalizacji samowoli budowlanych są skierowane do inwestora, właściciela lub zarządcy, a nie do najemcy. Z tego względu zażalenie zostało oddalone.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie, że najemca nie posiada interesu prawnego do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym legalizacji samowoli budowlanej, nawet jeśli wiąże się to z zagrożeniem dla bezpieczeństwa.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji najemcy w kontekście Prawa budowlanego. Może nie mieć zastosowania w przypadkach, gdy najemca ma bezpośredni tytuł prawny do obiektu lub gdy przepisy prawa materialnego wprost przyznają mu określone uprawnienia w danym postępowaniu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy najemca lokalu mieszkalnego posiada interes prawny do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym legalizacji samowoli budowlanej (tarasu) w budynku, w którym wynajmuje lokal?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, najemca nie posiada interesu prawnego w takim postępowaniu.

Uzasadnienie

Interes prawny musi wynikać z normy prawa materialnego, która bezpośrednio wpływa na sytuację prawną podmiotu. Stosunek najmu jest stosunkiem obligacyjnym i nie daje najemcy praw rzeczowych do nieruchomości, ani nie czyni go adresatem obowiązków wynikających z Prawa budowlanego w zakresie legalizacji samowoli budowlanej. Obowiązki te obciążają inwestora, właściciela lub zarządcę. Interes najemcy w takiej sytuacji jest jedynie faktyczny.

Czy zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców spowodowane samowolą budowlaną może stanowić podstawę do uznania interesu prawnego najemcy w postępowaniu legalizacyjnym?

Odpowiedź sądu

Nie, samo zainteresowanie rozstrzygnięciem sprawy i potencjalne negatywne skutki samowoli budowlanej nie przesądzają o istnieniu interesu prawnego, jeśli brak jest bezpośredniej podstawy prawnej.

Uzasadnienie

Interes prawny musi opierać się na konkretnej podstawie prawa materialnego, która wpływa na sytuację prawną wnioskodawcy. Powołanie się na ogólne zagrożenie dla zdrowia i życia nie zastępuje wymogu posiadania indywidualnego, zindywidualizowanego interesu prawnego opartego na normie prawnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono zażalenie
Zażalenie M. I. na postanowienie WSA odmawiające dopuszczenia do udziału w sprawie zostało oddalone.

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 33 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pr. bud. art. 49g § ust. 1

Ustawa - Prawo budowlane

Pr. bud. art. 52 § ust. 1

Ustawa - Prawo budowlane

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wymogów formalnych uzasadnienia postanowienia.

p.p.s.a. art. 166

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

ustawa o ochronie praw lokatorów art. 6b § ust. 1

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Przywołana przez wnioskodawczynię jako podstawa interesu prawnego, ale uznana przez sąd za nieadekwatną do sytuacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Interes najemcy w postępowaniu legalizacyjnym dotyczącym samowoli budowlanej jest interesem faktycznym, a nie prawnym. • Przepisy Prawa budowlanego nakładają obowiązki legalizacyjne na inwestora, właściciela lub zarządcę, a nie na najemcę. • Umowa najmu nie rodzi interesu prawnego w rozumieniu przepisów procesowych sądowoadministracyjnych.

Odrzucone argumenty

Najemca posiada interes prawny do udziału w postępowaniu, ponieważ samowola budowlana stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców, a najemca ma obowiązek dbać o stan techniczny lokalu. • Uzasadnienie postanowienia WSA było wadliwe, ponieważ arbitralnie odmówiono udziału wszystkim najemcom.

Godne uwagi sformułowania

interes prawny musi mieć oparcie w normie prawa materialnego • interes najemcy lokalu w okolicznościach tej sprawy należy zakwalifikować jako interes faktyczny • stosunek najmu jako stosunek o charakterze obligacyjnym, zależnym od woli obu stron, nie kreuje uprawnień prawonorzeczowych do nieruchomości • interes prawny musi być 'własny', nie można go wywodzić wyłącznie z sytuacji prawnej innego podmiotu

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że najemca nie posiada interesu prawnego do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym legalizacji samowoli budowlanej, nawet jeśli wiąże się to z zagrożeniem dla bezpieczeństwa."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji najemcy w kontekście Prawa budowlanego. Może nie mieć zastosowania w przypadkach, gdy najemca ma bezpośredni tytuł prawny do obiektu lub gdy przepisy prawa materialnego wprost przyznają mu określone uprawnienia w danym postępowaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla najemców i właścicieli nieruchomości – kto ma prawo głosu w postępowaniach dotyczących samowoli budowlanej. Wyjaśnia kluczowe rozróżnienie między interesem prawnym a faktycznym.

Czy najemca może blokować legalizację samowoli budowlanej? Sąd NSA rozwiewa wątpliwości.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst