II OZ 55/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-11
NSAAdministracyjneŚredniansa
wpis sądowykoszty sądowezażalenieniedopuszczalnośćpostępowanie sądowoadministracyjnezarządzenie przewodniczącegoprawo pomocy

Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego, uznając je za niedopuszczalne i niezaskarżalne.

Skarżące wniosły zażalenie na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że zażalenie to jest niedopuszczalne. Jedna ze skarżących nie była adresatem zarządzenia, a druga, mimo błędnego pouczenia o możliwości wniesienia zażalenia, nie mogła go wnieść, gdyż wezwanie do uiszczenia wpisu po prawomocnym zakończeniu postępowania o zwolnienie od kosztów nie jest zaskarżalne.

Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez D. K. i K. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2024 r., które wzywało K. P. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarga ta dotyczyła stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie na posiedzeniu niejawnym, postanowił je odrzucić. Sąd wyjaśnił, że D. K. nie była adresatem zarządzenia i nie dotyczą jej jego skutki prawne. W odniesieniu do K. P., sąd wskazał, że mimo prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie odmowy przyznania prawa pomocy, które zawieszało obowiązek uiszczenia wpisu, sąd I instancji błędnie pouczył o możliwości wniesienia zażalenia na kolejne wezwanie. Zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zażalenie do NSA przysługuje tylko w przypadkach przewidzianych ustawą, a przepisy dotyczące zażaleń stosuje się odpowiednio do zarządzeń przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Art. 227 § 1 p.p.s.a. stanowi, że zażalenie przysługuje na zarządzenie w przedmiocie kosztów sądowych. Jednakże, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego wynikające z prawomocnego zarządzenia, po prawomocnym zakończeniu postępowania o zwolnienie od kosztów, stanowi jedynie czynność o charakterze technicznym i nie jest zarządzeniem w przedmiocie kosztów sądowych podlegającym zaskarżeniu zażaleniem. W związku z tym, zażalenie było niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie na takie zarządzenie jest niedopuszczalne.

Uzasadnienie

Wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego po prawomocnym zakończeniu postępowania o zwolnienie od kosztów stanowi czynność techniczną, a nie zarządzenie w przedmiocie kosztów sądowych podlegające zaskarżeniu zażaleniem zgodnie z art. 227 § 1 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 227 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 194 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 198

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § 1 pkt 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego po prawomocnym zakończeniu postępowania o zwolnienie od kosztów jest niedopuszczalne. Wezwanie do uiszczenia wpisu w takiej sytuacji ma charakter techniczny i nie jest zarządzeniem w przedmiocie kosztów sądowych podlegającym zaskarżeniu. Jedna ze skarżących nie była adresatem zarządzenia, a zatem nie mogła skutecznie wnieść zażalenia.

Godne uwagi sformułowania

wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego wynikające z prawomocnego zarządzenia stanowi jedynie czynność o charakterze technicznym nie może być kwalifikowana jako zarządzenie w przedmiocie kosztów sądowych podlegające zaskarżeniu zażaleniem

Skład orzekający

Arkadiusz Despot - Mładanowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaskarżalności zarządzeń przewodniczącego w przedmiocie wpisów sądowych, zwłaszcza po zakończeniu postępowania o zwolnienie od kosztów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wpisami sądowymi i zaskarżalnością zarządzeń, co jest istotne dla praktyków, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Kiedy nie można zaskarżyć wezwania do zapłaty wpisu sądowego? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 55/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-02-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 178 w zw. z art. 197 par. 2, art. 227 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. i K. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 29/24 o wezwaniu K. P. do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 29/24 o wezwaniu K. P. do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi D. K. i K. P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 listopada 2023 r. nr 1885/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: odrzucić zażalenie.
Uzasadnienie
D. K. i K. P. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 10 listopada 2023 r., którym organ stwierdził uchybienie przez skarżące terminu do wniesienia zażalenia.
Zarządzeniem z 12 stycznia 2024 r. (k.5 akt sąd.), VII SA/Wa 29/24, Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał K. P. (dalej: skarżąca) do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 10 listopada 2023 r., w kwocie 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., nr 221 poz. 2193 ze zm.; dalej: rozporządzenie).
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z uwagi na prawomocne zakończenie postępowania w sprawie odmowy przyznania skarżącej prawa pomocy (VII SPP/Wa 84/24), zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z 14 listopada 2024 r., VII SA/Wa 29/24 (k.16 akt sąd.), ponownie wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi – w kwocie 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, pouczając o możliwości wniesienia zażalenia.
Pismem z 4 grudnia 2024 r. (k.22 akt sąd.) D. K. i K. P. wniosły zażalenie na powyższe zarządzenie w przedmiocie wpisu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie wniesione na zarządzenie z 14 listopada 2024 r., wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, jest niedopuszczalne i winno być odrzucone.
Odnosząc się do zażalenia wniesionego przez D. K. wyjaśnić należy, że nie była ona adresatem zarządzenia Przewodniczącego z 14 listopada 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi (k.16 akt sąd.) i nie dotyczą jej skutki prawne niewykonania tego zarządzenia. Takie skutki (odrzucenie skargi na wypadek nieuiszczenia w terminie opłaty sądowej) dotyczą adresata zarządzenia – w tym przypadku wyłącznie K. P.
W odniesieniu zaś do skarżącej należy zauważyć, że pomimo wskazania przez Sąd I instancji, że prawomocnie zakończono postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy, które zawieszało obowiązek uiszczenia wpisu – wynikający z zarządzenia Przewodniczącego z 12 stycznia 2024 r. – Sąd błędnie pouczył stronę, że na kolejne wezwanie w tym zakresie przysługuje zażalenie.
Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Zażalenie przysługuje zatem wyłącznie wtedy, gdy przewiduje to przepis ustawowy. Art. 198 p.p.s.a. stanowi, że przepisy dotyczące zażaleń stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Stosownie do art. 227 § 1 p.p.s.a. zażalenie przysługuje na zarządzenie w przedmiocie kosztów sądowych.
Analiza wskazanych przepisów wskazuje, że na zarządzenie wzywające do wykonania prawomocnego wezwania do uiszczenia wpisu nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Takie wezwanie jest niezaskarżalne. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego wynikające z prawomocnego zarządzenia stanowi jedynie czynność o charakterze technicznym. Jest to informacja wskazująca na konieczność uiszczenia wpisu (realizująca zasadę określoną w art. 6 p.p.s.a.), która nie może być kwalifikowana jako zarządzenie w przedmiocie kosztów sądowych podlegające zaskarżeniu zażaleniem w trybie art. 227 § 1 p.p.s.a. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca objęła zażaleniem kolejne zarządzenie Przewodniczącego Wydziału dotyczące wezwania do uiszczenia wpisu, w przypadku którego ustawa nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia i które nie stanowi zarządzenia określonego w art. 227 § 1 p.p.s.a.
Sąd I instancji winien zaznaczyć, że po prawomocnym zakończeniu postępowania, którego skutkiem była odmowa przyznania prawa pomocy, wzywa skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z 12 stycznia 2024 r. Błędne sformułowanie wezwania przez Sąd I instancji nie mogło jednak skutkować odmiennym stosowaniem przepisów ustawy.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI