II OZ 548/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-10-16
NSAbudowlaneŚredniansa
wpis sądowyzażalenieprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiwspółuczestnictwo formalnewspółuczestnictwo materialneopłaty sądowepozwolenie na budowęNSA

NSA oddalił zażalenie na zarządzenie WSA o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, potwierdzając konieczność osobnego uiszczenia opłaty przez każdego ze współuczestników formalnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał skarżącą A. J. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżąca wniosła zażalenie, twierdząc, że wpis został już uiszczony przez wszystkich skarżących wspólnie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, wyjaśniając, że w przypadku współuczestnictwa formalnego, każdy skarżący musi uiścić opłatę oddzielnie, w przeciwieństwie do współuczestnictwa materialnego.

Przedmiotem sprawy było zażalenie A. J. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II WSA we Wrocławiu, którym wezwano ją do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Podstawą wezwania były przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) dotyczące opłat sądowych. Skarżąca argumentowała, że wpis został już uiszczony przez wszystkich skarżących wspólnie, ponieważ wnieśli oni skargę w dniu 30 kwietnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podkreślił generalną zasadę odpłatności wymiaru sprawiedliwości oraz rozróżnienie między współuczestnictwem materialnym a formalnym. Zgodnie z art. 214 § 2 p.p.s.a., pismo wnoszone przez kilka osób podlega jednej opłacie tylko w przypadku wspólności uprawnień lub obowiązków związanych z przedmiotem zaskarżenia (współuczestnictwo materialne). W przypadku współuczestnictwa formalnego, każda osoba uiszcza opłatę oddzielnie. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował strony jako współuczestników formalnych, ponieważ źródłem ich interesu prawnego było indywidualne prawo własności, a nie wspólne prawo do nieruchomości czy drogi dojazdowej. W związku z tym, wezwanie każdego ze skarżących do uiszczenia odrębnego wpisu sądowego było zgodne z prawem. NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, w przypadku współuczestnictwa formalnego, każdy ze współuczestników jest zobowiązany do osobnego uiszczenia wpisu sądowego.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że zasada jednej opłaty dotyczy współuczestnictwa materialnego, gdzie uprawnienia lub obowiązki są wspólne. W przypadku współuczestnictwa formalnego, gdzie interes prawny jest indywidualny, każdy skarżący musi uiścić opłatę oddzielnie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 214 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 220 § § 1 i 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § ust. 3 pkt 1

p.p.s.a. art. 199

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

p.p.s.a. art. 211

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do kosztów sądowych należą m.in. opłaty sądowe.

p.p.s.a. art. 212 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Opłaty sądowe składają się na wpis i opłatę kancelaryjną.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Współuczestnictwo formalne stron w sprawie uzasadnia konieczność osobnego uiszczenia wpisu sądowego przez każdego skarżącego.

Odrzucone argumenty

Wpis sądowy został już uiszczony przez wszystkich skarżących wspólnie, ponieważ wnieśli skargę razem.

Godne uwagi sformułowania

Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W przypadku współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku.

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zasad dotyczących obowiązku uiszczania wpisu sądowego w przypadku współuczestnictwa formalnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współuczestnictwa formalnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z opłatami sądowymi, która może być interesująca dla prawników procesowych.

Czy jeden wpis sądowy wystarczy dla kilku skarżących? NSA wyjaśnia zasady współuczestnictwa formalnego.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 548/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-10-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 214 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 16 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. J. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Wr 426/24 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi [...] na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 3 kwietnia 2024 r. nr IF-O.7840.1.400.2022.MWD w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę czterech budynków mieszkalnych postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 6 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 426/24 Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wezwał A. J. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Jako podstawę wezwania wskazano art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. ze zm.; dalej "p.p.s.a.") oraz § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2021, poz. 535 ze zm.).
Od powyższego zarządzenia zażalenie wniosła A. J., domagając się uchylenia zaskarżonego zarządzenia, ponieważ strony składające skargę wspólnie w dniu 30 kwietnia 2024 r. wniosły skargę i uiściły należny wpis. Tymczasem Sąd uznał, że opłata powinna być wniesiona przez każdego przez skarżących osobno (8 opłat).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., "p.p.s.a."). Do kosztów sądowych należą m.in. opłaty sądowe, na które składają się wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 214 § 2 p.p.s.a., pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku.
Odnosząc się do argumentacji podniesionej w zażaleniu, wskazać należy, że wspólność uprawnień lub obowiązków skarżących, w wyniku której wezwanie do uiszczenia kosztów sądowych następuje solidarnie, dotyczy sytuacji współuczestnictwa materialnego, zaś zasada rozdzielnego wezwania do uiszczenia kosztów sądowych ma zastosowanie w przypadku współuczestnictwa formalnego.
W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że wnoszący skargę są współuczestnikami formalnymi sporu i w konsekwencji zasadnie wezwał oddzielnie każdego ze skarżących do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. Wskazać należy, iż zasada wynikająca z powołanego na wstępie art. 214 § 2 p.p.s.a., że pismo wnoszone przez kilka osób podlega jednej opłacie, ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, tj. wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, np. w przypadku wspólnych uprawnień i obowiązków współwłaścicieli nieruchomości, którzy z tego tytułu, a więc z praw do jednej nieruchomości, wywodzą swe uprawnienia do posiadania statusu strony postępowania. Opłata ta obciąża w takiej sytuacji te osoby solidarnie, co oznacza, że uiszczenie opłaty przez jedną z nich zwalnia pozostałe osoby od obowiązku jej uiszczenia. Natomiast w przypadku współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku.
W niniejszej sprawie uznać zatem należy, że źródłem interesu prawnego skarżącej jest przysługujące jej prawo własności, a nie posadowienie nieruchomości na działce pierwotnie należącej do inwestora czy współwłasność drogi dojazdowej. Prawidłowo zatem Sąd I instancji uznał, że w sprawie zachodzi współuczestnictwo formalne i każdy skarżący musi uiścić osobny wpis sądowy. W tym stanie sprawy wezwanie każdego ze skarżących do uiszczenia odrębnego wpisu sądowego jest zgodne z prawem.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI