II OZ 535/08

Naczelny Sąd Administracyjny2008-06-03
NSAAdministracyjneŚredniansa
koszty sądowewpis sądowyskarżącyzażaleniesądy administracyjneprawo ochrony środowiskaobszar ograniczonego użytkowaniawspółuczestnictwo formalnewspółuczestnictwo materialne

NSA oddalił zażalenia na zarządzenia WSA wzywające do uiszczenia wpisu od skargi, uznając, że w przypadku współuczestnictwa formalnego każdy skarżący jest zobowiązany do osobnego uiszczenia wpisu.

Skarżący wnieśli zażalenia na zarządzenia WSA w Warszawie wzywające ich do uiszczenia wpisu od skargi na rozporządzenie Wojewody M. w przedmiocie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. Skarżący argumentowali, że posiadają wspólny interes prawny i występuje między nimi współuczestnictwo materialne, co powinno skutkować jednym wpisem. NSA oddalił zażalenia, stwierdzając, że w analizowanym przypadku występuje współuczestnictwo formalne, a nie materialne, co oznacza, że każdy skarżący jest zobowiązany do osobnego uiszczenia wpisu od swojej skargi.

Przedmiotem postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym były zażalenia grupy skarżących na zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV WSA w Warszawie z dnia 24 stycznia 2008 r. Zarządzenia te wzywały skarżących do uiszczenia wpisu w kwocie 300 zł od skarg na rozporządzenie Wojewody M. dotyczące utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla Portu Lotniczego im. [...]. Skarżący wnieśli zażalenia, podnosząc, że posiadają wspólny interes prawny i występuje między nimi współuczestnictwo materialne, co powinno skutkować obowiązkiem uiszczenia tylko jednego wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P.p.s.a.) dotyczące kosztów sądowych i wpisów, uznał, że w niniejszej sprawie występuje współuczestnictwo formalne, a nie materialne. Sąd podkreślił, że wspólne prawa lub obowiązki, o których mowa w art. 214 § 2 P.p.s.a., występują tylko wtedy, gdy wynikają one z tego samego tytułu prawnego. W sytuacji, gdy każdy ze skarżących reprezentuje swój własny interes prawny, nawet jeśli cel jest wspólny, należy uznać, że występuje współuczestnictwo formalne. W związku z tym, każdy skarżący jest zobowiązany do osobnego uiszczenia wpisu od swojej skargi. NSA oddalił zażalenia, uznając zarządzenia WSA za zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

W przypadku, gdy skarżący reprezentują własne interesy prawne, nawet jeśli cel jest wspólny, a brak jest wspólnych praw lub obowiązków wynikających z tego samego tytułu prawnego, występuje współuczestnictwo formalne. W takiej sytuacji każdy ze skarżących jest zobowiązany do osobnego uiszczenia wpisu od swojej skargi.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił współuczestnictwo materialne od formalnego. Stwierdził, że współuczestnictwo materialne wymaga wspólnych praw lub obowiązków wynikających z tego samego tytułu prawnego. W analizowanej sprawie, mimo wspólnego celu, każdy skarżący działał we własnym interesie prawnym, co kwalifikuje ich sytuację jako współuczestnictwo formalne, a tym samym każdy z nich podlega odrębnemu obowiązkowi uiszczenia wpisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

P.p.s.a. art. 220 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 220 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 230 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 230 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądemi administracyjnymi

P.p.s.a. art. 233

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 214 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 214 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § 1

wpis stały w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej wynosi 300 zł.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 210 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Występuje współuczestnictwo formalne, a nie materialne, co skutkuje obowiązkiem osobnego uiszczenia wpisu przez każdego skarżącego.

Odrzucone argumenty

Skarżący posiadają wspólny interes prawny i występuje między nimi współuczestnictwo materialne, co powinno skutkować jednym wpisem.

Godne uwagi sformułowania

W niniejszej sprawie nie można uznać, że uprawnienia czy obowiązki skarżących związane z zaskarżonym rozporządzeniem Wojewody M. z dnia [...] są wspólne. To, że zaskarżone rozporządzenie dotyczy wielu podmiotów i zostało następnie przez te podmioty zaskarżone nie oznacza, że nakłada na nich wspólne obowiązki albo uprawnienia. W przedmiotowej sprawie każdy ze skarżących reprezentuje swój własny interes prawny, chroniony konkretnym przepisem prawa materialnego, czego nie zmienia fakt, że cel, który chcą osiągnąć skarżąc decyzję, jest dla nich wspólny.

Skład orzekający

Roman Hauser

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia współuczestnictwa formalnego i materialnego w kontekście obowiązku uiszczania wpisów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniesienia skargi przez wiele podmiotów na akt prawa miejscowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kosztami sądowymi, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego, ale niekoniecznie dla szerokiej publiczności.

Wspólny cel, osobne wpisy? NSA wyjaśnia zasady opłat sądowych przy wielu skarżących.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 535/08 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2008-06-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-05-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Roman Hauser /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6134 Obszary ograniczonego użytkowania
642  Skargi na akty prawa miejscowego wojewodów i organów administracji niezespolonej oraz na niewykonywanie przez nich czynn
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 2569/07 - Wyrok WSA w Warszawie z 2009-08-31
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 220 par.1 , art. 220 par.3, art. 230 par.1, art. 230 par.2, art. 233, art. 214 par.1, art. 200, art. 205, art. 210 par.1, art. 184, art. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2003 nr 221 poz 2193
par.2 ust.1 pkt 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
II OZ 538 - 549/08 POSTANOWIENIE Dnia 3 czerwca 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń A. C., G. G., K. G., J. J., S. K., J. E. K., B. K., A. K., D. K., E. K., A. S., A. S., A. T., A. T., A. W., J. W., E. Z., M. P. na zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 2569/07 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu w sprawie ze skargi A. C., G. G., K. G., J. J., S. K., J. E. K., B. K., A. K., D. K., E. K., A. S., A. S., A. T., A. T., A. W., J. W., E. Z., M. P. na rozporządzenie Wojewody M. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla Portu Lotniczego im. [...] w W. postanawia: oddalić zażalenia.
Uzasadnienie
II OZ 538 - 549/08
Uzasadnienie
Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2008 r. wezwano skarżących odrębnie: A. C., M. P., E. Z., A. T., A. T., A. S., A. S., E. K., D. K., J. E. K., S. K., J. J., G. G. i K. G. (solidarnie), B. K. i A. K. (solidarnie), A. W. i J. W. (solidarnie) do uiszczenia wpisów w kwocie 300 zł od skarg na rozporządzenie Wojewody M. z dnia [...] w przedmiocie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla Portu Lotniczego im. [...] w W., stosownie do przepisu § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi.
Pismem z dnia 5 lutego 2008 r. skarżący wnieśli zażalenie na zarządzenia wzywające do uiszczenia wpisu, w którym zaskarżyli wszystkie zarządzenia w całości zarzucając naruszenie art. 214 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.). W uzasadnieniu zażalenia skarżący podnieśli iż posiadają wspólny interes prawny w doprowadzeniu do utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania zgodnie z przepisami Prawa ochrony środowiska. Zdaniem skarżących występuje po ich stronie współuczestnictwo materialne, albowiem istnieją między nimi nie tylko więzi formalne ale również materialne z racji tego iż, jak podkreślają skarżący, prawidłowo utworzony obszar ograniczonego użytkowania będzie dotyczył zarówno ograniczeń na jego terenie (np. prawa zabudowy, adaptacji istniejących budynków do warunków rozporządzenia), jak również uprawnień (odszkodowawczych, żądania wykupu)
Postanowieniem z dnia 4 marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie J. J. jako wniesione z uchybieniem terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. Sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. W takim przypadku przewodniczący obowiązany jest wezwać wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.).
W myśl art. 230 § 1 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami wszczynającymi postępowanie przed sądem administracyjnym są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 P.p.s.a.).
Jednocześnie w art. 233 P.p.s.a. zawarto delegację ustawową dla Rady Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu. W wykonaniu tej delegacji Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wpis stały w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej wynosi 300 zł.
Stosownie do art. 214 § 1 P.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie.
Wynikająca z art. 214 § 2 P.p.s.a. zasada, że wnoszone pismo podlega jednej opłacie ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, to jest wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. Natomiast w przypadku współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, str. 601).
W niniejszej sprawie nie można uznać, że uprawnienia czy obowiązki skarżących związane z zaskarżonym rozporządzeniem Wojewody M. z dnia [...] są wspólne. Wniesienie skargi jednym pismem, podanie jednego adresu do doręczeń, ani posiadanie tego samego pełnomocnika w sprawie nie przesądza o istnieniu wspólnych praw i obowiązków, o których mowa w art. 214 § 2 P.p.s.a. To, że zaskarżone rozporządzenie dotyczy wielu podmiotów i zostało następnie przez te podmioty zaskarżone nie oznacza, że nakłada na nich wspólne obowiązki albo uprawnienia. W przedmiotowej sprawie każdy ze skarżących reprezentuje swój własny interes prawny, chroniony konkretnym przepisem prawa materialnego, czego nie zmienia fakt, że cel, który chcą osiągnąć skarżąc decyzję, jest dla nich wspólny. W takiej sytuacji, bez wątpienia można stwierdzić, że po stronie skarżących występuje współuczestnictwo, jednakże ma ono charakter formalny. Takiego zaś współuczestnictwa nie obejmuje przepis art. 214 § 2 P.p.s.a. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 968/04 (niepubl.) wspólne prawa lub obowiązki byłyby wówczas, gdyby wynikały one z tego samego tytułu prawnego.
Z tych względów należy dojść do wniosku, że skarga na rozporządzenie Wojewody M. z dnia [...], mimo iż wniesiona i opłacona przez skarżącego będącego jednocześnie pełnomocnikiem pozostałych skarżących, M. P., podlega odrębnemu wpisowi, w pełnej wysokości od każdego z pozostałych skarżących. Słusznie zatem zaskarżonymi zarządzeniami z dnia 24 stycznia 2008 r. Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał do uiszczenia pełnego wpisu od skargi w wysokości 300 zł od każdego z nich, z tym że w przypadku skarżących, których uprawnienie dotyczy wspólnej nieruchomości (wezwanych w zarządzeniu do uiszczenia wpisu solidarnie) uiszczenie wpisu przez jednego z tych skarżących zwalnia drugiego od tego obowiązku.
Naczelny Sąd Administracyjny dodatkowo zwraca uwagę, iż w niniejszym postępowaniu zażaleniowym przedmiotem jego oceny pozostaje tylko i wyłącznie kwestia zgodności z prawem zarządzeń Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2008 r. wzywających do uiszczenia wpisu od skargi.
Na marginesie przedmiotowych rozważań poinformować należy skarżących, iż w razie uwzględnienia ich skargi przysługiwać im będzie zwrot (od strony przeciwnej - tu Wojewody M.) poniesionych przez nich kosztów postępowania sądowego, niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym m.in. wpisu od skargi (art. 200 i art. 205 P.p.s.a.), o ile skarżący złożą w odpowiednim terminie (najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia), stosowny wniosek w tym zakresie (art. 210 § 1 P.p.s.a.).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.