II OZ 53/26

II OZ 53/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 11 lutego 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 2613/25 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 sierpnia 2025 r. nr 879/25 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 grudnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 16 listopada 2022 r., nr 101/2022, nakazującą skarżącej Spółce dokonanie rozbiórki parkingu zrealizowanego na działkach nr ew. [...], [...], [...], [...], położonych w miejscowości W..
Sąd I instancji powołał się na pogląd orzeczniczy, zgodnie z którym decyzja nakazująca rozbiórkę w przypadku jej wykonania, a następnie ewentualnego uchylenia przez sąd (tudzież stwierdzenia jej nieważności), jest tego rodzaju rozstrzygnięciem, które może spowodować wyrządzenie stronie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienia NSA: z 8 listopada 2016 r., II OSK 2563/16; z 1 marca 2011 r., II OZ 118/11; z 27 listopada 2009 r., II OZ 1040/09; z 10 marca 2008 r., II OZ 202/08).
W ocenie Sądu, skarżąca Spółka wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Dodatkowo Sąd wskazał, że judykatura na tle problematyki wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki wypracowała pogląd, że rozbiórka obiektu budowlanego z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
W razie uwzględnienia skargi może okazać się, że nie było podstaw do nakazania rozbiórki, wobec czego może powstać kwestia przywrócenia stanu poprzedniego, co niewątpliwie będzie wiązało się z koniecznością poniesienia znacznych kosztów (por. postanowienia NSA z 22 listopada 2012 r., II OSK 2755/12; z 23 stycznia 2013 r., II OSK 29/13). Ponadto rozbiórka każdego obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, z samej istoty tej czynności, może spowodować trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z 20 marca 2013 r., II OSK 779/12).
Zażalenie na ww. postanowienie złożył uczestnik postępowania – Gmina [...], wnosząc o jego uchylenie i odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W zażaleniu sformułowano zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. polegający na niezasadnym przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzi przesłanka wyrządzenia stronie rozbiórką znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, które w ocenie Gminy [...] nie powinny być rozpatrywane z uwagi na fakt, iż parking mający podlegać rozbiórce został wybudowany bez zgody odpowiednich organów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania aktu administracyjnego, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Przy czym źródło tych zagrożeń ma stanowić zaskarżony akt administracyjny. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana.
W niniejszej sprawie Sąd I instancji uznał, że argumentacja wniosku – oparta na wskazaniu, że, po pierwsze, rozbiórka i ewentualne ponowne roboty będą skutkowały koniecznością poniesienia znacznych kosztów ze względu na obszar utwardzenia oraz charakter terenu (obszar dawnego Cmentarza [...]); po drugie, uniemożliwione może zostać przywrócenie stanu sprzed dokonania rozbiórki; po trzecie, rozbiórka będzie miała negatywny wpływ na funkcjonowanie hali znajdującej się na działce nr [...], ograniczając do niej dostęp i możliwość manewrowania, wobec tego, że utwardzenie ma charakter służebny do istniejącej już zabudowy – była wystarczająca do stwierdzenia zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W zażaleniu tej oceny nie podważono skutecznie, argumentując, że w sprawie nie powinno być sporne, że budowa parkingu odbyła się na dawnym cmentarzu [...], a [...] co do zasady zabrania wszelkich form ingerencji w grunt, w którym znajdują się groby, z uwagi na zasadę nienaruszalności grobu. Tymczasem wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o nakazie rozbiórki uwzględniał okoliczność, że mamy do czynienia z obszarem dawnego cmentarza [...] i właśnie taka okoliczność może stanowić przeszkodę do przywrócenia stanu poprzedniego sprzed dokonania rozbiórki. Nie jest więc tak, jak twierdzi się w zażaleniu, że sporne było, iż budowa parkingu odbyła się na dawnym cmentarzu [...]. Poza tym, co najistotniejsze z punktu widzenia oceny zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., w zażaleniu nie podważono oceny, że dokonanie rozbiórki "rozległego" obszary parkingu naraziłoby skarżącą Spółkę na znaczne koszty. Ze swej istoty nakaz rozbiórki może właśnie łączyć się z negatywnymi skutkami w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, tym bardziej jeżeli chodzi o obiekt budowlany znacznych rozmiarów, z jakim mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Dlatego przywołana w zażaleniu argumentacja, odwołująca się do okoliczności, że mamy do czynienia z terenem dawnego cmentarza [...] i kontestująca wpływ rozbiórki na funkcjonowanie hali, jak i to, że parking powstał bez zgód – nie podważa skutecznie oceny, że rozbiórka przedmiotowego parkingu po stronie inwestora – skarżącej Spółki może łączyć się z koniecznością poniesienia znacznych kosztów oraz nieodwracalnych skutków bo rozbiórka może spowodować ponowną ingerencję w grunt, w którym mogą znajdować się groby, co uprawniało Sąd I instancji do zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.