II OZ 53/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy, wskazując na niewykazanie przez stronę jej potrzeby mimo wezwania sądu.
NSA rozpoznał zażalenie J. K. na postanowienie WSA w Gdańsku odmawiające przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie. Sąd pierwszej instancji odmówił pomocy, wskazując na posiadanie przez skarżącą domu, nieruchomości gruntowej oraz prowadzenie działalności gospodarczej, a także na niewykonanie wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego. NSA uznał, że prawo pomocy jest wyjątkiem, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który nie wykazał swojej sytuacji materialnej.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 528/08, którym odmówiono skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd pierwszej instancji uzasadnił odmowę tym, że skarżąca jest właścicielką domu o znacznej powierzchni, nieruchomości gruntowej oraz prowadzi działalność gospodarczą zatrudniającą 15 pracowników. Ponadto, mimo wezwania, skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów dotyczących jej majątku i dochodów, co uniemożliwiło ocenę jej sytuacji materialnej. J. K. złożyła zażalenie, argumentując, że posiadane grunty nie znajdują się w Gdańsku, a dom jest dorobkiem jej życia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów. Inicjatywa dowodowa w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. NSA wskazał, że zgodnie z art. 255 PPSA, w przypadku wątpliwości co do stanu majątkowego, strona jest zobowiązana do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów. Skarżąca nie wykonała tego obowiązku, co uzasadniało stanowisko Sądu pierwszej instancji o braku przesłanek do przyznania prawa pomocy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, strona nie wykazała przesłanek do przyznania prawa pomocy.
Uzasadnienie
Prawo pomocy jest wyjątkiem, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy. Niewykonanie wezwania do przedłożenia dokumentów dotyczących stanu majątkowego uniemożliwia ocenę sytuacji i uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (5)
Główne
PPSA art. 246 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może na wniosek osoby fizycznej przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
PPSA art. 255
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Pomocnicze
PPSA art. 214 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 197 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącej dotyczące lokalizacji gruntów i statusu domu jako dorobku życia nie miały decydującego znaczenia w kontekście niewykazania przez nią potrzeby przyznania prawa pomocy.
Godne uwagi sformułowania
Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, spoczywa na wnioskodawcy. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, gdyż skarżąca została wezwana do złożenia stosownych oświadczeń i nadesłania dodatkowych dokumentów.
Skład orzekający
Krystyna Borkowska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przyznawania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności obowiązek wykazania przez stronę swojej sytuacji materialnej i konsekwencje niewykonania wezwania sądu."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i proceduralnej, nie stanowi przełomowej wykładni prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 3/10
Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy rutynowego wniosku o prawo pomocy, bez nietypowych faktów czy kontrowersyjnych zagadnień prawnych.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OZ 53/09 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2009-01-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-01-13 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Krystyna Borkowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego Hasła tematyczne Prawo pomocy Sygn. powiązane II SA/Gd 528/08 - Postanowienie WSA w Gdańsku z 2009-06-29 II OZ 490/09 - Postanowienie NSA z 2009-06-04 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 214 par. 1, art. 246 par. 1 pkt 1, art. 255 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Borkowska po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2009r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 listopada 2008r. sygn. akt II SA/Gd 528/08 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2008r. Nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia: - oddalić zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 18 listopada 2008r., sygn. akt II SA/Gd 528/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił przyznania skarżącej J. K. prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca jest właścicielką domu o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomości o powierzchni [...] ha w Gdańsku. Wnioskodawczyni prowadzi też działalność gospodarczą i zatrudnia 15 pracowników. Ponadto Sąd pierwszej instancji podniósł, iż wnioskodawczyni została zobowiązana do wyjaśnienia wątpliwości, pojawiających się w związku z jej oświadczeniem dotyczącym majątku i dochodów. Pomimo upływu zakreślonego terminu, skarżąca nie przedłożyła żądanych dokumentów. W związku z powyższym Sąd uznał, iż skarżąca nie wykazała zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na powyższe postanowienie J. K. złożyła zażalenie, podnosząc, że posiadane przez nią grunty o powierzchni [...] ha, nie znajdują się na terenie Gdańska, tylko w odległości 50 km od miasta. Posiadany dom stanowi zaś dorobek jej życia i nie jest to przejaw luksusu, zważywszy, iż skarżąca mieszka w nim od dwudziestu lat. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy Sąd może na wniosek osoby fizycznej przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie przede wszystkim należy zauważyć, iż stosownie do regulacji art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, gdyż skarżąca została wezwana do złożenia stosownych oświadczeń i nadesłania dodatkowych dokumentów. Działanie Sądu pierwszej instancji polegające na wydaniu zarządzenia opartego na powołanej podstawie prawnej zasługuje w niniejszej sprawie na aprobatę, gdyż zmierzało do dokładnego zbadania wszelkich okoliczności celem prawidłowego rozpatrzenia wniosku J. K.. Z samego bowiem wniosku nie wynika, aby skarżąca spełniała wymogi uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy, gdyż posiada zbyt duży majątek, a to, czy należące do niej grunty są położone w mieście czy poza nim, nie ma wcale przesądzającego znaczenia. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykonała należycie powyższego zarządzenia, bowiem nie nadesłała żądanych dokumentów. W tej sytuacji należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż skarżąca nie wykazała przesłanek przemawiających za uwzględnieniem jej wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI