II OZ 526/05

SA/Rz 676/03 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2006-05-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-05-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Magdalena Józefczyk /sprawozdawca/
Małgorzata Wolska
Robert Sawuła /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OZ 526/05 - Wyrok NSA z 2005-06-29
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 83 par.3, art75, art 10 par. 1 , art 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
art 48, art 30 ust. 1 pkt 1, art 29 ust. 1, art 49 ust. 1, art 52
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Sawuła Sędziowie NSA Małgorzata Wolska AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. Sz. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia[...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty garażowej -skargę oddala-
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2003r. Nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. –[uwaga Sądu: bez podania tytułu] – (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. nie podano ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania E.Sz. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...]stycznia 2003r. znak: [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki wiaty garażowej o konstrukcji drewnianej wybudowanej na działce nr 1311 w G. Z. bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W odwołaniu E. Sz. zarzuciła stronnicze prowadzenie postępowania przez organ I instancji, polegające miedzy innymi na zatajaniu dowodów i podejmowaniu prób szkodzeniu zdrowiu i życiu skarżącej, a postępowanie wszczęto na podstawie fałszywego donosu. Wskazała na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2002r. sygn. akt SA/Rz 1031/00, którym uchylono wszystkie decyzje organów I i II instancji nadzoru budowlanego. Od wyroku tego skarżąca wniosła rewizję nadzwyczajną i dlatego skierowała prośbę o wstrzymanie się z dalszym prowadzeniem sprawy, a w zaskarżonym wyroku Sąd nie zawarł obowiązku dalszego prowadzenia sprawy. Zarzuciła, że postępowanie prowadzono bez jej udziału, a świadkowie, których zgłosiła nie byli słuchani przez organy. Zeznania świadków słuchanych przez organy napisano pod dyktando inspektorów i dlatego nie są wiarygodne. W oparciu o te zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Organ II instancji nie podzielił argumentów odwołania i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że stosownie do zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 1 marca 2002r. sygn. akt SA/Rz 1031/00 przeprowadził postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia okresu wybudowania wiaty garażowej w formie rozprawy administracyjnej.
Skarżąca E. Sz. nie uczestniczyła w rozprawie pomimo prawidłowego zawiadomienia o terminie rozprawy, ani też nie przedstawiła świadków na poparcie swoich twierdzeń zawartych w pismach kierowanych do organów nadzoru budowlanego.
Przedstawieni przez stronę przeciwną świadkowie zeznali, że obiekt wiata garażowa została wybudowana na przełomie września i października 1999r, a wcześniej w tym miejscu istniało prowizoryczne zadaszenie na ciągnik rolniczy o znacznie mniejszych wymiarach. Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. wezwał E. Sz. do przedstawienia świadków oraz umożliwił zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym. Skarżąca nie skorzystała z tych możliwości. Tym samym nie wykazała, że wiata została wzniesiona w 1995r.
Zgodnie z treścią art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego pojęcie budowa obejmuje również roboty budowlane polegające na przebudowie czy odbudowie obiektu budowlanego. Przepisy art. 48 Prawa budowlanego stosuje się też w przypadku wybudowania obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia o zamiarze jego budowy do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Kwestionowany obiekt budowlany został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę, a od czasu zakończenia budowy nie minęło pięć lat. Ministerstwo Sprawiedliwości zwróciło akta przedmiotowej sprawy, co oznacza, że wniosek E. S. o przyjęcie rewizji nadzwyczajnej nie został przyjęty, a odraczanie terminu załatwienia sprawy nie znajduje uzasadnienia.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] marca 2003r. nr [...] wniosła E. Sz. Powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu oraz zawarła wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie z urzędu adwokata.
Postanowieniem z 23 września 2003r. sygn. akt SA/Rz 676/03 Naczelny Sąd Administracyjny zwolnił skarżąca od uiszczenia wpisu od skargi, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 18 października 2005r. syn. akt
SA/Rz 676/03 przyznał skarżącej E. Sz. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
W piśmie z 18 stycznia 2006r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik adwokat B. N.-L. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
1. art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do 10.07.2003r. w związku z art. 48 prawa budowlanego polegające na tym, że nakazano rozbiórkę obiektu wiaty garażowej, pomimo, że od zakończenia jej budowy upłynęło pięć lat;
2. art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do 10.07.2003r., gdyż wiata garażowa, w której jest przechowywany ciągnik rolniczy związana jest z produkcją rolną i uzupełnia zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej a jej wymiary nie przekraczają 35m2.
3. art. 75 k.p.a. polegające na niedopuszczeniu dowodów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a postępowanie dowodowe przeprowadzono niestarannie, bo nie wyjaśniono kto budował wiatę, czy wymiary wiaty były przez cały czas takie same, gdyż ze zdjęć wynika, że budowla miała charakter prowizoryczny, nie ustalono też usytuowania budowli na działce (brak jest szkiców) oraz funkcji terenu.
W oparciu o te zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 292,80 zł. Pełnomocnik wyjaśnił, że skarżąca nie mogła wykonywać wiaty w okresie ustalonym przez organy, bo w tym czasie urządzała synowi wesele, a czasokres budowy pozostaje w sprzeczności z zeznaniami skarżącej zawartymi w protokole (karta akt admin. nr 39), co świadczy, że wiata została wykonana wcześniej. Z zeznań świadka S. B. wynika, że poprzednio nad obecną wiatą było prowizoryczne zadaszenie nad ciągnikiem, a od czasu popełnienia samowoli upłynęło więcej niż 5 lat. Skarżąca wskazała świadków na rozprawie w 1999r., ale organy ich nie przesłuchały podobnie jak męża skarżącej.
W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269).
Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 marca 2002r. sygn. akt SA/Rz 1031/00 uchylił decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z [...] maja 2000r. Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] lutego 2000r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego.
Wyrok ten zapadł pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.). Przepis art. 30 tej ustawy stanowił, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Tożsamą regułę obecnie zawiera przepis art. 153 p.p.s.a, na podstawie którego ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z tego względu punktem wyjścia dla badania legalności zaskarżonej decyzji jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2002r. sygn. akt SA/Rz 1031/00 oraz obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji stan prawny i stan faktyczny sprawy.
W powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny nakazał ustalić datę wybudowania wiaty garażowej poprzez przesłuchanie w charakterze świadków osoby, których oświadczenia przedstawiły strony, ewentualnie przeprowadzenie innych dowodów przez nie wskazanych, jak również dowodów, które organ uzna za potrzebne do pełnego wyjaśnienia sprawy.
W aktach sprawy znajduje się pismo E. Sz. z 4 marca 2000r. skierowanie do P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R., w którym skarżąca wyjaśniła, że wszystkie znajdujące się na jej działce budynki zostały przerobione ze starych, wcześniej istniejących budynków drewnianych wzniesionych jeszcze przez jej ojca. Oświadczenie skarżącej potwierdziły osoby podpisane na tym piśmie to jest K. Sz., J. K., K. M. (karta akt admin. I inst. nr 31).. Przy nazwiskach wymienionych osób nie zostały podane adresy, dlatego też organ I instancji prowadząc ponownie sprawę pismem z dnia [...] lipca 2002r. nr PINB[...]wezwał skarżącą do pisemnego przedstawienia w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania nazwisk i adresów osób będących świadkami w przedmiotowej sprawie oraz wyjaśnił,
że uzupełnienie materiału dowodowego poprzez ich przesłuchanie może mieć wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy (karta akt admin. I inst. nr 73). Skarżąca zarówno w piśmie z dnia 8 lipca 2002r., jak i w piśmie z dnia 22 lipca 2002r. wyjaśniła, że poda dane osobowe świadków, ale jak trzeba będzie, a do czasu rozpatrzenia rewizji nadzwyczajnej organ winien wstrzymać się z rozpatrywaniem sprawy. (karta akt admin. I inst. nr 76 i 78). Wbrew twierdzeniom pełnomocnika w protokole rozprawy z dnia 11 maja 20004. (karta akt admin. i inst nr 37-39) nie zostały podane przez skarżącą nazwiska świadków. W protokole zapisano jedynie nazwiska i imiona osób, które złożyły oświadczenia.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. [...] kwietnia 2002r. przeprowadził rozprawę administracyjną, o terminie której prawidłowo zostały powiadomione strony postępowania, w tym również skarżąca. Zeznania stron postępowania jak i przesłuchanie świadków nastąpiło z zachowaniem reguł wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 83 § 3 k.p.a.). Na podstawie złożonych zeznań organ ustalił, że wiata garażowa wybudowano na przełomie września i października 1999r. Skarżąca na poparcie twierdzeń o wcześniejszym terminie wykonania wiaty nie przedstawiła żadnych dowodów pomimo wezwania organu w tym zakresie.
Z tych też względów chybiony jest zarzut pełnomocnika skarżącej o naruszeniu art. 75 k.p.a., że wobec niedopuszczenia dowodów przez organy nie został wyjaśniony stan faktyczny sprawy. Akta sprawy dowodzą, że organy prowadzące postępowanie dowodowe nie naruszyły żadnych gwarancji procesowych strony, wynikających z art. 10 § 1, art. 7 k.p.a. Przed wydaniem decyzji organ wezwał skarżąca do zapoznania się z materiałem dowodowy (karta akt admin, I inst. nr 82).
Z akt sprawy i dołączonych do skargi kserokopii pisma Dyrektora Biura Orzecznictwa Sądu Najwyższego z dnia 14 maja 2002r. nr NC III 4120/129/02/A, wynika, że skarżąca została poinformowana o braku podstaw do wniesienia z urzędu rewizji nadzwyczajnej od wyroku NSA. Organ I instancji wydał decyzję 24 stycznia 2003r.
Organy orzekające prawidłowo przyjęły, że zarówno w dacie przeprowadzania rozprawy administracyjnej, jak i w dacie wydania rozstrzygnięcia przez organ I instancji nie istniały przeszkody do prowadzenia postępowania administracyjnego, na które powoływała się skarżąca. Po myśli bowiem art.57 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 369 ze zm.) orzeczenia tego Sądu były prawomocne.
Mając na względzie ustalony stan faktyczny, a w szczególności ustaloną w toku postępowania wyjaśniającego, datę wniesienia obiektu budowlanego, przełom września i października 1999r., wyklucza uznanie wykonania remontu, czy przebudowy wcześniej istniejącego w tym miejscu prowizorycznego zadaszenia, polegającym na rozciągniętej folii umocowanej z jednej strony na złożonych pustakach, a z drugiej na istniejącym budynku gospodarczym.
Sąd stwierdził, że organy prawidłowo zastosowały przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. nr 106, poz. 1126 ze zm.) stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji), zwanej dalej Prawem budowlanym, bowiem wcześniej nie istniał obiekt budowlany.
Stosownie do art. 48 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wiata garażowa wzniesiona przez skarżącą wymagała zgłoszenia. Takiego zgłoszenia skarżąca nie dokonała, co w piśmie z dnia 27 grudnia 1999r. nr AB.7356/10/99 wyjaśnił Starosta S..
W oparciu o przedstawiony stan prawny i faktyczny nieuzasadnione są zarzuty pełnomocnika skarżącej, że przepis art. 48 prawa budowlanego nie mógł być zastosowany, bo wzniesiona wiata garażowa nie wymagała pozwolenia na budowę po myśli art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego, jako obiekt gospodarczy związany z produkcją rolną.
Niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym nie można nakazać rozbiórki, której mowa w art. 48, jeżeli po upływie 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego. przepis ten w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania bowiem od dnia zakończenia budowy do czasu wydania zaskarżonej decyzji to jest do dnia 27 marca 2003r. nie upłynęło 5 lat.
Sąd zauważa też, że zarzuty pełnomocnika skarżącej są wewnętrznie sprzeczne, bowiem kwestionując datę wybudowania spornego obiektu budowlanego domaga się stosowania instytucji przedawnienia określonej w art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do 11 lipca 2003r., który to przepis miał zastosowanie wyłącznie do obiektów wzniesionych po 1994r.
Stosownie do art. 52 Prawa budowlanego adresatem decyzji o nakazie rozbiórki jest inwestor, właściciel, lub zarządca obiektu. Zatem nakaz rozbiórki został skierowany prawidłowo do właściciela nieruchomości, co potwierdza dołączony do akt wypis z ewidencji gruntów. W aktach sprawy znajduje się też szkic sytuacyjny obiektu objętego rozbiórką, w którym podano też jego wymiary (karta akt admin. I inst. nr 11). Sentencja zaskarżonej decyzji określa podmiot, na który nałożono obowiązek rozbiórki, obiekt, numer działki, a w uzasadnieniu decyzji podano wymiary obiektu. Taka konkretyzacja podmiotu jak i przedmiotu, jaka nastąpiła w zaskarżonej decyzji odpowiada prawu i jest na tyle precyzyjna, że będzie możliwe prowadzenie postępowania egzekucyjnego w przypadku, gdy strona, na którą został nałożony obowiązek nie wykona go dobrowolnie.
Nie miało wpływu na rozstrzygnięcie niekompletne podanie w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji aktu promulgacyjnego, polegające na pominięciu pozycji pod którą zostało ogłoszony tekst ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane.
Organ prawidłowo podał rocznik Dziennika Ustaw, w którym ogłoszono tekst jednolity ustawy o raz numer tego Dziennika.
Z tych też przyczyn skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.