II OZ 525/09

Naczelny Sąd Administracyjny2009-06-29
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowezwolnieniezażaleniesąd administracyjnynadzór budowlanypostanowienie

NSA uchylił postanowienie WSA w Krakowie i przyznał częściowe prawo pomocy skarżącym, zwalniając ich od kosztów sądowych ponad kwotę 250 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy, uznając, że dochody skarżących i posiadany dom pozwalają na poniesienie kosztów sądowych. Skarżący odwołali się, wskazując na swoje dochody, wiek (73 lata), wydatki na leki i częściowo niewykończony dom. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił zażalenie, przyznając częściowe prawo pomocy i zwalniając skarżących od kosztów sądowych ponad kwotę 250 zł, uznając, że kwota 500 zł wpisu była dla nich zbyt wysoka.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie A. i J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które oddaliło ich wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd I instancji uznał, że dochody skarżących, mimo że nie były wysokie, pozwalały na pokrycie kosztów sądowych (500 zł wpisu), a posiadanie domu było argumentem przeciwko przyznaniu pomocy. Skarżący w zażaleniu wyjaśnili, że ich miesięczne dochody wynoszą 2200 zł, ale po odliczeniu wydatków na leki (związanych z wiekiem 73 lat) i bieżących potrzeb, pozostaje im jedynie 900-1000 zł, co czyni kwotę wpisu zbyt wysoką. Podkreślili również, że zrezygnowali z wniosku o pełnomocnika z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny, biorąc pod uwagę wiek skarżących, ich wydatki na leki oraz doświadczenie życiowe, uznał, że skarżący zasługują na częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie w całości i zwolnił skarżących od ponoszenia kosztów sądowych ponad kwotę 250 zł, uwzględniając również zarzut dotyczący wniosku o pełnomocnika.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.

Uzasadnienie

NSA uznał, że wiek skarżących (73 lata), wydatki na leki oraz ich sytuacja życiowa uzasadniają częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż kwota 500 zł wpisu była dla nich zbyt wysoka.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

ppsa art. 246 § 1 pkt. 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów. Prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje, gdy osoba nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.

Pomocnicze

ppsa art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 197 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wiek skarżących (73 lata) i związane z tym wydatki na leki. Niski dochód netto skarżących po odliczeniu niezbędnych wydatków. Kwota wpisu sądowego (500 zł) jest zbyt wysoka w stosunku do możliwości finansowych skarżących. Wycofanie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Odrzucone argumenty

Argument WSA, że posiadanie domu przez skarżących jest przeszkodą w przyznaniu prawa pomocy. Argument WSA, że dochody skarżących są wystarczające do pokrycia kosztów sądowych.

Godne uwagi sformułowania

kwota 500 zł w sytuacji życiowej skarżących jest dla nich zbyt wysoka do poniesienia skarżący zasługują na częściowe zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych

Skład orzekający

Bożena Walentynowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy, zwłaszcza częściowego zwolnienia od kosztów sądowych dla osób starszych i o niskich dochodach."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji finansowej i życiowej skarżących; wymaga indywidualnej oceny przez sąd.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o prawie pomocy i uwzględnia trudną sytuację materialną i wiekową strony postępowania, co jest istotne dla prawników procesowych.

Sąd częściowo zwolnił starsze małżeństwo z kosztów sądowych, uznając wpis za zbyt wysoki.

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 525/09 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2009-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-06-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bożena Walentynowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SA/Kr 327/09 - Wyrok WSA w Krakowie z 2011-01-28
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246 par. 1 pkt.1 i 2, art. 188 w związku z art. 197 par. 1 i 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. i J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 327/09 oddalające w punkcie pierwszym wniosek A. i J. W. o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz oddalające w punkcie drugim ich wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi A. i J. W. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2003 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie w całości, 2) zwolnić skarżących od ponoszenia kosztów sądowych ponad kwotę 250 (dwustu pięćdziesięciu) złotych.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 327/09, oddalił w punkcie pierwszym wniosek A. i J. W. o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz oddalające w punkcie drugim ich wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi A. i J. W. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] listopada 2003 r. w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji uznał, że dochody wnioskodawców nie są wysokie, ale jednak są ona znacznie wyższe od kwoty wymaganej jako wpis w sprawie z ich skargi, wynoszący 500 zł. Ponadto, w ocenie Sądu I instancji, posiadanie przez nich domu jest argumentem przeciwko przyznaniu im prawa pomocy, ponieważ dom ten może stanowić źródło dochodu oraz być zabezpieczeniem majątkowym. Zdaniem Sądu wnioskodawcy nie wykazali, że poniesienie przez nich kosztów postępowania narazi ich na uszczerbek koniecznego utrzymania.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli A. i J. W. twierdząc, że zawiera ono parę nieścisłości. Skarżący wyjaśnili, że ich dochody wynoszą 2200 zł, zaś te pomniejszone są o wydatki wskazane we wniosku, które Sąd I instancji wziął pod uwagę, tj. 985 zł, oraz te, których Sąd pod uwagę nie wziął. Skarżący wskazali, że z racji wieku (73 lata) ponoszą stałe wydatki na zakup lekarstw, co w ich wieku jest naturalne. Faktycznie zatem pozostaje im 900 - 1000 zł miesięcznie, co według skarżących pozwala im na zaspokojenie najpotrzebniejszych wydatków i dlatego trudno pogodzić się im ze stwierdzeniem, że kwota przeznaczona na bieżące utrzymanie może być pomniejszona o 500 zł, ponieważ taka jest wysokość wpisu od skargi ustalona przez Sąd. Ponadto skarżący wskazali, że w swoim sprzeciwie od zażalenia, którego rezultatem było wydanie zaskarżonego postanowienia, zrezygnowali z wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, a zatem, zdaniem skarżących, Sąd bezpodstawnie orzekł o odmowie przyznania im pełnomocnika z urzędu. Skarżący nadmienili, że już we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazywali, że korzystają tylko z małej części ich domu, ponieważ dom jest w znacznej części niewykończony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej "ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domagali się skarżący, może być udzielone osobie fizycznej jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ustalając stan majątkowy skarżących uznał, że są oni w stanie ponieść koszty postępowania sądowego i pokryć koszty pełnomocnika.
Ocenę tę, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, można było by podzielić, gdyby nie doprecyzowanie w zażaleniu kwoty ponoszonej na wydatki związane z zakupem lekarstw oraz wiek skarżących, który utrudnia ewentualne pobieranie korzyści z posiadanego majątku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie słusznie natomiast uznał, że przedstawione przez wnioskujących o przyznanie prawa pomocy dowody nie wskazują, żeby nie byli oni w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, jednakże w świetle przedstawionych okoliczności, stwierdzić należy, że skarżący zasługują na częściowe zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych, gdyż kwota 500 zł w sytuacji życiowej skarżących jest dla nich zbyt wysoka do poniesienia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w świetle doświadczenia życiowego argumenty podniesione przez skarżących, tak we wniosku, jak i w zażaleniu, uzasadniają zwolnienie ich od ponoszenia kosztów sądowych w kwocie powyżej 250 zł (dwustu pięćdziesięciu złotych) w sprawie niniejszej. Zarzut skarżących, dotyczący wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, został również w niniejszym postanowieniu uwzględniony i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na mocy art. 188 w związku z art. 197 § 1 i 193 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI