II OZ 524/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-10-11
NSAAdministracyjneŚredniansa
zabytkiochrona zabytkówpostępowanie administracyjnewstrzymanie wykonania decyzjiszkoda majątkowakoszty remontuNSAWSA

NSA uchylił postanowienie WSA i wstrzymał wykonanie decyzji Ministra Kultury nakazującej remont zabytku, uznając, że wykonanie decyzji może spowodować znaczną szkodę majątkową dla skarżącej.

Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej remont zabytku, wskazując na wysokie koszty i swoją trudną sytuację finansową. WSA odmówił wstrzymania, uznając argumentację za lakoniczną. NSA, uwzględniając dodatkowe dokumenty dotyczące sytuacji finansowej skarżącej i kosztów remontu, uchylił postanowienie WSA i wstrzymał wykonanie decyzji, uznając, że istnieje niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody majątkowej.

Skarżąca H.J. złożyła skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nakazującą doprowadzenie zabytku do jak najlepszego stanu. Wraz ze skargą wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że wiąże się to ze znacznymi kosztami (szacowanymi na ok. 500.000 zł) i może wyrządzić jej szkodę majątkową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji, uznając, że przedstawione przez skarżącą argumenty dotyczące kosztów są zbyt ogólnikowe i nie pozwalają na ocenę grożącej szkody majątkowej. Skarżąca złożyła zażalenie, przedstawiając dodatkowe dokumenty dotyczące swojej sytuacji finansowej (dochody, zadłużenie) oraz kosztorys prac. Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając te nowe okoliczności, uznał zażalenie za zasadne. Sąd podkreślił, że choć WSA nie dysponował pełnymi danymi, NSA jest uprawniony do uwzględnienia okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji z urzędu. W ocenie NSA, przedstawione wydatki (ponad 200 tys. zł) w powiązaniu z sytuacją finansową skarżącej stanowią dostateczne uprawdopodobnienie niebezpieczeństwa powstania szkody w znacznych rozmiarach. W związku z tym NSA uchylił zaskarżone postanowienie i wstrzymał wykonanie decyzji Ministra Kultury.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli przedstawione koszty wykonania decyzji, w powiązaniu z sytuacją finansową strony, uprawdopodabniają niebezpieczeństwo powstania szkody w znacznych rozmiarach.

Uzasadnienie

NSA uznał, że przedstawione przez skarżącą dokumenty dotyczące kosztów remontu (ponad 200 tys. zł) oraz jej sytuacji finansowej (dochody, zadłużenie) wystarczająco uprawdopodabniają groźbę powstania znacznej szkody majątkowej, co uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (3)

Główne

P.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków jako podstawa do wstrzymania wykonania decyzji.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykonanie decyzji nakazującej remont zabytku wiąże się ze znacznymi kosztami (ponad 200 tys. zł). Sytuacja finansowa skarżącej (niskie dochody, wysokie raty kredytów) w połączeniu z kosztami remontu uprawdopodabnia niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody majątkowej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja WSA, że przedstawione przez skarżącą koszty wykonania decyzji były zbyt ogólnikowe i nie pozwalały na ocenę grożącej szkody majątkowej (argumentacja WSA, która została obalona przez NSA).

Godne uwagi sformułowania

niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ogólnikowy i lakoniczny argument znaczna szkoda majątkowa

Skład orzekający

Leszek Kiermaszek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej w przypadku znacznych kosztów i trudnej sytuacji finansowej strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu administracyjnosądowym, gdzie strona przedstawia dodatkowe dowody w postępowaniu zażaleniowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne przedstawienie swojej sytuacji finansowej w kontekście kosztów nałożonych decyzji administracyjnych, aby uzyskać wstrzymanie ich wykonania.

Czy wysokie koszty remontu zabytku mogą wstrzymać decyzję urzędników? NSA odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 500 000 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 524/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Leszek Kiermaszek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne
Zabytki
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2895/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-02-16
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 11 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 2895/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H.J. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 10 października 2023 r., znak DOZ-OAiK.650.171.2023.BS w przedmiocie nakazu doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu w sposób i terminie określony w decyzji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Uzasadnienie
H.J. (dalej "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 10 października 2023 r., znak: DOZ-OAiK.650.171.2023.BS, utrzymującą w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 5 stycznia 2023 r., znak WSK.5180.86.2022.MS., nakazującą skarżącej doprowadzenie zabytku - układu urbanistycznego i zespołu budowlanego [...] do jak najlepszego stanu poprzez wykonanie określonych w decyzji robót.
W skardze zawarty został także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca wskazała, że już z samej istoty obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją wynika możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie skarżącej wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z utratą znacznych środków finansowych poniesionych w związku z wykonanymi już pracami budowlanymi w budynku, które wyniosły 100.000 zł. Częściowe koszty wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca oszacowała na 200.000 zł, zaś doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z zaskarżoną decyzją wiąże się z wydatkiem około 500.000 zł. Skarżąca zwróciła wobec powyższego uwagę, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiązać się będzie z poniesieniem bardzo dużych nakładów finansowych, co jest równoznaczne z zaistnieniem w jej majątku znacznej szkody. Do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji dołączono także kosztorys prac.
Postanowieniem z 9 lutego 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2895/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu przywołany w uzasadnieniu wniosku ogólnikowy i lakoniczny argument wskazujący, że z wykonaniem decyzji wiązać się będą znaczne koszty nie pozwala na przyjęcie, że udowodniona została przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "P.p.s.a."). Skarżąca co prawda przedstawiła szacunkowy kosztorys nakazanych prac budowlanych, jednakże bez odniesienia wpływu wskazanych potencjalnych wydatków na konkretną sferę majątkową skarżącej, uniemożliwiając tym dokonanie szczegółowej oceny skutków ww. wydatków i wyciągnięcie wniosków odnośnie do grożącej skarżącej znacznej szkody majątkowej.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, działając za pośrednictwem pełnomocnika będącego adwokatem, domagając się jego uchylenia w całości i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając zażalenie skarżąca m. in. przedstawiła swoją aktualną sytuację majątkową przedstawiając także zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w 2022 r. i zaświadczenie o zadłużeniu z tytułu kredytów. Z załączonych dokumentów wynikało, że średni miesięczny dochód skarżącej wynosi około 7.670 zł, miesięcznie przy czym miesięczne raty kredytów wynoszą w zaokrągleniu 4.260 zł miesięcznie. Jak wynikało z kosztorysu dołączonego do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji koszt prac budowlanych związanych z dachem budynku wyniósłby około 200 tys. zł. W konsekwencji wykonanie zaskarżonej decyzji rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody.
Wyrokiem z 16 lutego 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę w niniejszej sprawie, a skarżąca wniosła skargę kasacyjną od tego orzeczenia.
Pismem z 25 marca 2024 r. skarżąca uzupełniła wcześniejsze zażalenie przedstawiając dodatkową dokumentację odnośnie jej aktualnej sytuacji majątkowej oraz koszty wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest zasadne.
Na wstępie należy jednak zauważyć, że Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania decyzji opierając się na danych, którymi dysponował w chwili rozpoznawania wniosku. W dacie rozstrzygania Sąd ten posiadał jedynie wiedzę o wysokości kosztów związanych z wykonaniem decyzji, jakie miałaby ponieść skarżąca. Nie dysponował zaś informacjami dotyczącymi jej sytuacji majątkowej. Tym samym Sąd pierwszej instancji miał podstawy do uznania, że uzasadnienie wniosku nie usprawiedliwiało w pełni wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.
Skarżąca do zażalenia dołączyła jednak dokumenty, w których przedstawiła swoją sytuację finansową, w szczególności dotyczącą osiąganego dochodu i obciążeń kredytowych. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o odmowie wstrzymania wykonania decyzji jest uprawniony do uwzględnienia z urzędu okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05, publ. CBOSA). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dodatkowo przedstawione przez skarżącą okoliczności wskazujące na rozmiar wydatków związanych z wykonaniem decyzji (ponad 200 tys. zł) w powiązaniu z jej sytuacją finansową stanowią dostateczne uprawdopodobnienie, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed prawomocnym zakończeniem postępowania mogłoby spowodować niebezpieczeństwo powstania szkody w znacznych rozmiarach.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 P.p.s.a. w związku z art. 61 § 3 i art. 197 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI