II OZ 524/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-05-18
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo administracyjneprawo budowlaneprawo pomocykoszty sądoweadwokat z urzędupostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjnezażalenieNSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie, które przyznało skarżącemu prawo pomocy w częściowym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych), odmawiając ustanowienia adwokata z urzędu.

Skarżący P. K. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie, które przyznało mu prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych, ale odmówiło ustanowienia adwokata z urzędu. NSA rozpoznał zażalenie, analizując sytuację materialną skarżącego. Stwierdzono, że skarżący posiada dochody z najmu oraz znaczący majątek (mieszkanie, kamienica, ziemia), co uzasadniało przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych, ale nie ustanowienie pełnomocnika z urzędu, gdyż jego udział nie był niezbędny na tym etapie postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które przyznało skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych, ale oddaliło wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. Sąd I instancji ocenił sytuację materialną skarżącego, wskazując na dochód netto w rodzinie w wysokości 1342 zł z tytułu najmu lokali mieszkalnych, a także posiadanie mieszkania, kamienicy i ziemi. Choć uznał, że skarżący zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych, odmówił ustanowienia adwokata z urzędu, powołując się na obowiązek sądu do udzielania wskazówek procesowych na podstawie art. 6 p.p.s.a. Skarżący wniósł zażalenie, domagając się ustanowienia adwokata z urzędu. NSA, odwołując się do art. 246 § 1 p.p.s.a., stwierdził, że prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W ocenie NSA, wykazane dochody i majątek skarżącego, mimo że uzasadniały zwolnienie od kosztów sądowych (100 zł), nie pozwalały na przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym ustanowienia adwokata z urzędu, którego udział nie był niezbędny. Sąd podkreślił możliwość ponownego wnioskowania o prawo pomocy w przypadku zmiany okoliczności. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ustanowienie adwokata z urzędu nie jest niezbędne, jeśli skarżący został zwolniony z kosztów sądowych, a sąd pierwszej instancji może udzielić niezbędnych wskazówek procesowych.

Uzasadnienie

NSA uznał, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) jest wystarczające, gdy skarżący posiada pewne dochody i majątek, a jego udział w sprawie nie jest na tyle skomplikowany, aby wymagał obligatoryjnego ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sąd I instancji ma obowiązek udzielać wskazówek procesowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 246 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sytuacja taka dotyczy wnioskujących, którzy nie osiągają żadnych dochodów lub ich dochód jest wyjątkowo niski. Badaniu podlega również ich sytuacja rodzinna i majątkowa.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd ma obowiązek udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności lub zaniedbań.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sytuacja materialna skarżącego uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych. Udział adwokata z urzędu nie jest niezbędny na tym etapie postępowania.

Odrzucone argumenty

Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinien zostać uwzględniony ze względu na charakter sprawy i potrzebę pomocy prawnej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd ma obowiązek udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności lub zaniedbań. W przypadku wykazania jakichkolwiek dochodów, strona powinna partycypować w tych kosztach, chociaż w części.

Skład orzekający

Danuta Tryniszewska - Bytys

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu administracyjnosądowym, w szczególności kryteriów przyznawania zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji materialnej strony i oceny niezbędności udziału pełnomocnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii przyznawania prawa pomocy, ale pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i kryteriów oceny sytuacji materialnej strony.

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 524/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-05-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Danuta Tryniszewska - Bytys /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SAB/Wa 100/05 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2006-06-30
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2006r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2006r. sygn. akt VII SAB/Wa 100/05 o przyznaniu skarżącemu P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i oddaleniu wniosku w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi P. K. na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 19 maja 2005r. Nr [...] postanawia oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 marca 2006r. sygn. akt VII SAB/Wa 100/05r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. Natomiast w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu wniosek oddalił.
Oceniając na podstawie zgromadzonych dokumentów sytuację materialną P. K. Sąd stwierdził, że łączny dochód netto w rodzinie wynosi 1342 zł i jest on uzyskiwany z tytułu najmu lokali mieszkalnych. Ponadto skarżący posiada mieszkanie o pow. 62m2, kamienicę w Tomaszowie Mazowieckim oraz ziemię o pow. 2,41 ha. Nie posiada statusu bezrobotnego i w związku z tym nie korzysta z prawa do zasiłku.
Dokonując oceny stanu majątkowego Sąd I instancji uznał, że możliwości finansowe skarżącego są na tyle ograniczone, iż zasługuje on na zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych.
Natomiast co do wniosku skarżącego o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu Sąd stwierdził, że ze względu na charakter sprawy jak również sprawowaną kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia wniosek ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Pogląd ten został wyrażony w oparciu o przepis art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", zgodnie z którym Sąd ma obowiązek udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności lub zaniedbań.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, domagając się ustanowienia adwokata z urzędu uznając, iż pomoc prawna w tym zakresie jest niezbędna, ponieważ doprowadzi do zakończenia wszystkich spraw toczących się przed Sądem administracyjnym bez konieczności wnoszenia środków odwoławczych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy w zakresie całkowitym, o jakie wnioskuje skarżący, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sytuacja, w której przyznaje się prawo pomocy w zakresie całkowitym dotyczy wnioskujących, którzy nie osiągają żadnych dochodów lub ich dochód jest wyjątkowo niski. Badaniu podlega również ich sytuacja rodzinna i majątkowa.
W niniejszej sprawie, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych od wniesionej skargi, które w sprawie niniejszej wynosi 100 zł. Wykazane przez skarżącego dochody, nawet biorąc pod uwagę wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z analizy sytuacji materialnej skarżącego wynika bowiem, że jest on w stanie poczynić pewne oszczędności. Zgodnie z generalną zasadą ponoszenia kosztów postępowania przez strony, w przypadku wykazania jakichkolwiek dochodów, strona powinna partycypować w tych kosztach, chociaż w części.
Mając na uwadze, że P. K. został zwolniony z kosztów wpisu sądowego od wniesionej skargi, który pokrywa całość dotychczasowych kosztów sądowych ma on możliwość poniesienia kosztów ustanowienia adwokata, którego udział na tym etapie postępowania nie jest niezbędny. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie jest zasadne.
Podkreślić należy, że w razie zmiany okoliczności można wnieść wniosek o przyznanie prawa pomocy na każdym etapie postępowania.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny postanowił, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI