II OZ 519/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-09-14
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie administracyjnesądownictwo administracyjneprzywrócenie terminupełnomocnikchorobanależyta starannośćrozbiórkanadzór budowlanyuzasadnienie wyroku

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, uznając, że choroba pełnomocnika nie stanowiła przeszkody nie do usunięcia przy zachowaniu należytej staranności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, uznając, że choroba pełnomocnika skarżących nie miała charakteru nagłego i nieprzewidzianego, a profesjonalny pełnomocnik powinien zadbać o terminowość czynności procesowych. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając zażalenie i podkreślając, że ryzyko uchybień pełnomocnika obciąża stronę, a przywrócenie terminu wymaga braku winy i niemożliwej do usunięcia przeszkody.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA. Wyrok WSA z dnia 23 lutego 2023 r. oddalił skargę A. K. i I. S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku. Pełnomocnik skarżących, adwokat, złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie, powołując się na poważne problemy zdrowotne (otyłość, depresja, nadciśnienie) oraz skutki uboczne przyjmowanych leków, które miały uniemożliwić mu terminowe działanie. WSA odmówił przywrócenia terminu, uznając, że choroba pełnomocnika nie miała charakteru nagłego i nieprzewidzianego, a profesjonalny pełnomocnik powinien zadbać o organizację pracy kancelarii, aby uniknąć negatywnych konsekwencji dla mocodawców. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podzielił argumentację WSA. Stwierdził, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu. Podkreślono, że profesjonalny pełnomocnik powinien podjąć działania zapobiegające takim sytuacjom, np. poprzez wyznaczenie pełnomocnika substytucyjnego. Ryzyko uchybień pełnomocnika obciąża stronę, a przywrócenie terminu wymaga zaistnienia przeszkody, której nie można było usunąć przy zachowaniu należytej staranności. Sąd uznał, że opisany przebieg choroby nie usprawiedliwiał zaniechania wymaganej staranności. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, choroba pełnomocnika, która nie ma charakteru nagłego i nieprzewidzianego, a profesjonalny pełnomocnik miał świadomość swojej przewlekłej choroby i powinien zadbać o organizację pracy kancelarii, nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choroba pełnomocnika nie miała charakteru nagłego i nieprzewidzianego, a profesjonalny pełnomocnik powinien podjąć działania zapobiegające uchybieniu terminowi, co obciąża stronę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_zażalenie

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Warunkiem przywrócenia terminu jest niedokonanie czynności procesowej bez winy strony.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 87 § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku jest dopuszczalny.

p.p.s.a. art. 34

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strona może działać osobiście lub przez pełnomocnika.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje kwestie związane z zażaleniem.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje kwestie związane z zażaleniem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Choroba pełnomocnika nie miała charakteru nagłego i nieprzewidzianego. Profesjonalny pełnomocnik powinien zadbać o organizację pracy kancelarii, aby uniknąć negatywnych konsekwencji dla mocodawców. Ryzyko uchybień pełnomocnika obciąża stronę. Przywrócenie terminu wymaga zaistnienia przeszkody, której nie można było usunąć przy zachowaniu należytej staranności.

Odrzucone argumenty

Choroba pełnomocnika, nawet przewlekła, stanowiła przeszkodę nie do usunięcia przy zachowaniu należytej staranności, uzasadniającą przywrócenie terminu.

Godne uwagi sformułowania

ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego ponosi mocodawca choroba pełnomocnika nie miała charakteru nagłego i nieprzewidziany pełnomocnik skarżących będący adwokatem powinien tak zorganizować pracę swojej kancelarii, aby w przypadku pogorszenia stanu zdrowia nie wpływało to na sytuacje prawną jego mocodawców

Skład orzekający

Marzenna Linska - Wawrzon

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście chorób pełnomocników i odpowiedzialności stron za ich działania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku winy w uchybieniu terminu, gdzie choroba pełnomocnika nie była nagła i nieprzewidziana.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady odpowiedzialności profesjonalnych pełnomocników i ich wpływ na sytuację prawną stron, co jest istotne dla prawników praktyków.

Czy choroba pełnomocnika zawsze usprawiedliwia uchybienie terminowi? NSA wyjaśnia.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 519/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-09-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 777/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-02-23
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 14 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. i I. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 777/22 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 lutego 2023 r. w sprawie ze skargi A. K. i I. S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 lutego 2022 r. Nr ... w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 777/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a."), odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 lutego 2023 r. w sprawie ze skargi A. K. i I. S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 lutego 2022 r., Nr ... w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wyrokiem z 23 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. K. i I. S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z 15 lutego 2022 r., nr ..., w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku. Powyższy wyrok został ogłoszony na posiedzeniu jawnym.
Wnioskiem z 6 kwietnia 2023 r., nadanym tego samego dnia w placówce operatora pocztowego, zawodowy pełnomocnik skarżących (adwokat) zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienie ww. wyroku i jednocześnie wniósł o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że pełnomocnik w związku z bardzo dużą otyłością choruje na wiele chorób, w tym depresję i nadciśnienie. W grudniu 2022 r. rozpoczął leczenie farmakologiczne, które przyniosło skutki uboczne w postaci mdłości, osłabienia, zawrotów głowy, uczucia głodu, splątania i rozdrażnienia. Pełnomocnik wskazał, że podobne objawy wystąpiły u niego na skutek przyjmowania leków przeciwdepresyjnych. Podał również, że z uwagi na powyższe nie stawił się na rozprawie 23 lutego 2023 r. i myślał, że Sąd wyznaczy inny termin. O wydanym wyroku dowiedział się dopiero 30 marca 2023 r., gdy jeden ze skarżących sprawdził stan sprawy w systemie elektronicznym.
Pełnomocnik wskazał, że niedochowanie przez niego terminu nie nastąpiło z jego winy, gdyż nie był w stanie przewidzieć tak rozległych problemów zdrowotnych. Na potwierdzenie tego dołączył kopie zwolnień lekarskich za okresy: 18-27 stycznia 2023 r., 15-24 lutego 2023 r. i 20-24 marca 2023 r. Ponadto dołączono receptę, zaświadczenie lekarskie o chorobie, a także dwie ulotki zażywanych leków.
W pismach z 6 kwietnia 2023 r. A. K. i I. S. poparli wniosek pełnomocnika o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a ponadto wskazali, że z ich obserwacji stan zdrowia pełnomocnika jest poważny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Sąd zaznaczył, że pełnomocnik skarżących wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a więc spełnił przesłankę z art. 87 § 4 p.p.s.a. Sąd wskazał również, że jak wynika z pisma z 6 kwietnia 2023 r., przyczyna uchybienia terminu ustała 30 marca 2023 r., natomiast wniosek nadano w placówce operatora pocztowego 6 kwietnia 2023 r, tym samym zachowano siedmiodniowy termin na złożenie wniosku.
We wniosku podniesiono, że okolicznością, która stanowiła przeszkodę w złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, w terminie siedmiu dni, była choroba pełnomocnika skarżących oraz wystąpienie skutków ubocznych przyjmowanych leków. Ta jednak okoliczność nie mogła stanowić przesłanki przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, albowiem nie było to zdarzenie nagłe i nieprzewidziane.
W ocenie Sądu, z okoliczności sprawy oraz złożonego wniosku o przywrócenie terminu nie wynika, aby choroba pełnomocnika miała charakter nagły i nieprzewidziany. Sąd zauważył, że pełnomocnik skarżących ustanowiony został podczas rozprawy 19 stycznia 2023 r., na której nie był obecny z uwagi na zły stan zdrowia. We wniosku z 6 kwietnia 2023 r. pełnomocnik skarżących wskazał jasno, że choruje od dawna, zaś leczenie rozpoczął w grudniu 2022 r., w tym leczenie farmakologiczne. Powyższe, zdaniem Sądu oznacza, że choroba pełnomocnika nie miała charakteru wyjątkowego. W chwili upływu terminu na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku pełnomocnik skarżących już od ponad 3 miesięcy leczył się oraz przyjmował leki, a więc miał pełną świadomość, że może wystąpić pogorszenie stanu zdrowia. Pełnomocnik skarżących będący adwokatem powinien zatem tak zorganizować pracę swojej kancelarii, aby w przypadku pogorszenia stanu zdrowia nie wpływało to na sytuacje prawną jego mocodawców, szczególnie, że miał pełną wiedzę o swojej przewlekłej chorobie.
Sąd zauważył również, że z art. 34 p.p.s.a. wynika, że strona może działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocnika. Następstwem udzielenia pełnomocnictwa jest powstanie po stronie pełnomocnika uprawnienia do działania w imieniu i ze skutkiem dla mocodawcy, a ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego ponosi mocodawca (skarżący). Z tego też względu nie może stanowić przesłanki przywrócenia terminu okoliczność, że pełnomocnik nie dokonał czynności procesowej.
Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówiono przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienie wyroku.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli A. K. i I. S. wnosząc o jego zmianę i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku ewentualnie o przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym ustaleniu cech schorzenia pełnomocnika, prowadzący do mającego wpływ na wynik rozstrzygnięcia błędnego zastosowania art 86 § 1 p.p.s.a. prowadzącego do oddalenia wniosku o przywrócenie terminu, mimo zaistnienia przesłanek uzasadniających zastosowanie ww. przepisu.
W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że istotą choroby pełnomocnika nie jest to, że ma ona charakter nagły i nieprzewidziany, lecz to, że przez długi czas powodowała znaczne upośledzenie o charakterze percepcyjnym, poznawczym i decyzyjnym. Ponieważ problemy ze zdrowiem narastały, to z dnia na dzień coraz mniej pozwalały na rozeznanie we własnej sytuacji. W ocenie pełnomocnika długotrwała, poważna choroba sama w sobie powodowała występowanie istotnych zaburzeń, w połączeniu z nowymi silnymi lekami o dużych skutkach ubocznych, na kilka miesięcy wyłączyła zdolność prawidłowego myślenia i działania. W tym kontekście, zdaniem pełnomocnika, uchybienie terminowi było uchybieniem nie z jego winy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu.
Zgodzić się należało z oceną Sądu Wojewódzkiego, że w niniejszej sprawie brak było przesłanek do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienie wyroku.
Przede wszystkim należy zaznaczyć, że Sąd Wojewódzki przedstawił wyczerpującą argumentację wskazującą na to, iż pełnomocnik skarżących nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu.
Wbrew zarzutowi podniesionemu w zażaleniu, Sąd Wojewódzki wywiódł prawidłowo, że z okoliczności sprawy nie wynikało, aby choroba pełnomocnika miała charakter uniemożliwiający mu podjęcie działań zapewniających terminowe złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku.
Trafnie w uzasadnieniu postanowienia Sąd Wojewódzki zaznaczył, że pełnomocnik skarżących będący adwokatem powinien tak zorganizować pracę swojej kancelarii, aby w przypadku pogorszenia stanu zdrowia nie wpływało to na sytuację prawną jego mocodawców, szczególnie, że miał wiedzę o swojej przewlekłej chorobie. Zaniechanie pełnomocnika polegające m.in. na niewyznaczeniu pełnomocnika substytucyjnego świadczy o braku staranności w prowadzeniu spraw mocodawców, a w konsekwencji obciążało skarżących, którzy ponoszą odpowiedzialność procesową za działania oraz zaniechania osoby, której powierzyli możliwość działania w ich imieniu.
Podkreślić trzeba, że przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której profesjonalny pełnomocnik nie mógł usunąć przy dochowaniu należytej staranności.
Tymczasem w niniejszej sprawie choroba pełnomocnika skutkowała pogorszeniem stanu zdrowia w okresie kilku miesięcy, przy czym z przedłożonych zaświadczeń i zwolnień lekarskich nie wynika, aby był on w sposób ciągły niezdalny do pracy, zwłaszcza wykonywania najpilniejszych czynności zawodowych. Opisany w zażaleniu charakter i przebieg choroby pełnomocnika nie mógł być usprawiedliwieniem zaniechania wymaganej staranności przy reprezentowaniu strony w niniejszym postępowaniu sądowym, a konkretnie nieterminowego złożenia przedmiotowego wniosku
Z tych względów akceptacji podlegało rozstrzygnięcie Sądu Wojewódzkiego o odmowie przywrócenia wnioskowanego terminu.
W konsekwencji orzeczono o oddaleniu zażalenia, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.
-----------------------
5

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI