II OZ 512/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-04-23
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocysądownictwo administracyjnezażalenieniedopuszczalnośćpostanowienie referendarzaWSANSAroboty budowlane

NSA odrzucił zażalenia skarżących na postanowienie WSA utrzymujące w mocy odmowę przyznania prawa pomocy, uznając jedno zażalenie za niedopuszczalne z uwagi na brak możliwości jego wniesienia, a drugie za niedopuszczalne, gdyż zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną postępowania.

Skarżące wniosły skargę na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Po utrzymaniu w mocy przez WSA postanowienia referendarza odmawiającego prawa pomocy, skarżące wniosły zażalenia do NSA. NSA odrzucił zażalenie D. K. jako niedopuszczalne, wskazując na brak przewidzianego prawem środka zaskarżenia od postanowienia WSA wydanego na podstawie art. 260 P.p.s.a. Zażalenie K. P. odrzucono jako niedopuszczalne, ponieważ nie była ona stroną postępowania, którego dotyczyło zaskarżone postanowienie.

Sprawa dotyczyła zażaleń wniesionych przez K. P. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które utrzymało w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające D. K. przyznania prawa pomocy. Skarżące powoływały się na trudną sytuację finansową i kwestionowały odmowę przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie D. K. jako niedopuszczalne, ponieważ przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości wniesienia środka zaskarżenia od postanowienia WSA wydanego na podstawie art. 260 P.p.s.a. (rozpoznającego sprzeciw od postanowienia referendarza). Sąd podkreślił, że strona została prawidłowo pouczona o braku możliwości zaskarżenia. Zażalenie K. P. zostało odrzucone jako niedopuszczalne z innego powodu – K. P. nie była stroną postępowania, którego dotyczyło zaskarżone postanowienie WSA, a zatem nie mogła skutecznie wnieść środka zaskarżenia. Sąd zaznaczył, że nawet jeśli środek zaskarżenia został zatytułowany jako skarga kasacyjna, należało go traktować jako zażalenie, ponieważ przepisy P.p.s.a. przewidują zażalenie jako środek zaskarżenia w sprawach dotyczących prawa pomocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 P.p.s.a. nie przysługuje żaden środek zaskarżenia.

Uzasadnienie

Przepisy P.p.s.a. nie przewidują możliwości wniesienia środka zaskarżenia od postanowienia WSA wydanego na podstawie art. 260 P.p.s.a. Strona została pouczona o braku możliwości zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 258 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 260 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 260 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 194 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 178

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 173

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przewidzianego prawem środka zaskarżenia od postanowienia WSA wydanego na podstawie art. 260 P.p.s.a. Niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez osobę niebędącą stroną postępowania.

Godne uwagi sformułowania

ani w art. 194 § 1 P.p.s.a., ani w żadnym innym przepisie tej ustawy, nie przewidziano możliwości wniesienia środka zaskarżenia od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 P.p.s.a. D. K. wraz z doręczeniem odpisu orzeczenia, została pouczona, że od ww. postanowienia nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez K. P. na postanowienie WSA w Warszawie jest niedopuszczalne, ponieważ nie była ona adresatką tego postanowienia.

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty prawa pomocy w sądach administracyjnych, w szczególności niedopuszczalność środków zaskarżenia od postanowień WSA w przedmiocie prawa pomocy oraz wnoszenia zażaleń przez osoby niebędące stronami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z prawem pomocy i środkami zaskarżenia w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy kwestii niedopuszczalności środków zaskarżenia, co jest istotne dla prawników procesowych, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 512/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-04-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Miron /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Odrzucono zażalenia
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K. P. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 274/24 o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2024 r. w sprawie ze skargi D. K. i K. P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 stycznia 2024 r., nr 95/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: odrzucić zażalenia.
Uzasadnienie
K. P. i D. K. (dalej: "skarżące") wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 stycznia 2024 r., nr 95/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.
D. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy postanowieniem z 4 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 274/24 odmówił D. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprzeciwu, postanowieniem z 4 grudnia 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 274/24 utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie referendarza sądowego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżące powołały się na trudną sytuację finansową oraz zakwestionowały stanowisko WSA w Warszawie w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy D. K.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 258 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. W świetle art. 260 § 1 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że ani w art. 194 § 1 P.p.s.a., ani w żadnym innym przepisie tej ustawy, nie przewidziano możliwości wniesienia środka zaskarżenia od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 P.p.s.a. Należy także wskazać, że D. K. wraz z doręczeniem odpisu orzeczenia, została pouczona, że od ww. postanowienia nie przysługuje żaden środek zaskarżenia.
W związku z powyższym zażalenie wniesione przez D. K. należało odrzucić jako niedopuszczalne.
Także zażalenie wniesione przez K. P. podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne lecz z innego powodu. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 P.p.s.a przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez K. P. na postanowienie WSA w Warszawie jest niedopuszczalne, ponieważ nie była ona adresatką tego postanowienia. Była nią bowiem wyłącznie D. K.
Na marginesie Sąd wskazuje, że choć rozpoznawany środek zaskarżenia został zatytułowany jako skarga kasacyjna, to należało go zakwalifikować jako zażalenie. Powyższe uzasadnione jest tym, że skarga kasacyjna (obarczona przymusem adwokacko-radcowskim) przysługuje od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 173 p.p.s.a.), a przepisy Działu V Rozdziału 3 Oddziału 2 p.p.s.a. przewidują, iż środkami zaskarżenia w sprawach w przedmiocie prawa pomocy są zażalenie i sprzeciw.
Z przedstawionych względów orzeczono w oparciu o art. 197 § 2 w zw. z art. 178 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI