II OZ 512/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające wnioski o wyłączenie sędziów, uznając brak podstaw do ich wyłączenia mimo toczącego się postępowania dyscyplinarnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wnioski o wyłączenie sędziów, wskazując na brak obiektywnych podstaw do wątpliwości co do ich bezstronności, mimo toczącego się postępowania dyscyplinarnego. Naczelny Sąd Administracyjny w zażaleniu uznał, że samo przekonanie strony o wadliwości postępowania lub postępowanie dyscyplinarne nie stanowi wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziego, jeśli nie ma obiektywnych dowodów na brak bezstronności. W konsekwencji NSA oddalił zażalenie.
Sprawa dotyczyła zażalenia Z.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które oddaliło wnioski o wyłączenie sędziów z rozpatrywania sprawy. Wnioskodawczyni argumentowała, że postępowanie dyscyplinarne toczące się przeciwko sędziom podważa ich obiektywizm i bezstronność. Sąd I instancji, powołując się na przepisy Kodeksu postępowania przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) oraz orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, uznał, że subiektywne przekonanie strony o wadliwości postępowania lub samo postępowanie dyscyplinarne nie są wystarczającymi przesłankami do wyłączenia sędziego, jeśli nie istnieją obiektywne okoliczności budzące uzasadnione wątpliwości co do bezstronności. Sędziowie złożyli wymagane oświadczenia o braku takich okoliczności. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko Sądu I instancji. Podkreślono, że zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a., sędzia, którego dotyczy wniosek, musi złożyć wyjaśnienia, a jego oświadczenie o braku podstaw do wyłączenia jest wiarygodne, chyba że strona udowodni okoliczności podważające tę wiarygodność. NSA stwierdził, że Z.D. nie przedstawiła żadnych dowodów ani okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziów, a jej zarzuty miały charakter subiektywnych ocen. W związku z tym, NSA oddalił zażalenie jako bezzasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, samo postępowanie dyscyplinarne, będące wynikiem subiektywnego zarzutu prowadzenia postępowania sądowego w sposób nieobiektywny i wadliwy, nie stanowi samoistnej przesłanki do wyłączenia sędziego, jeśli nie istnieją obiektywne okoliczności budzące uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarzuty strony dotyczące postępowania dyscyplinarnego nie wywołały uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziów. Podkreślono, że subiektywne przekonanie strony o wadliwości postępowania lub samo postępowanie dyscyplinarne nie są wystarczające do wyłączenia sędziego, a strona musi udowodnić obiektywne okoliczności podważające jego bezstronność.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje wyłączenie sędziego na wniosek strony, gdy istnieją inne uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 18 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zamknięty katalog przesłanek do wyłączenia sędziego z urzędu.
p.p.s.a. art. 22 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nakłada na sędziego obowiązek złożenia wyjaśnień w sprawie wniosku o wyłączenie.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o oddaleniu zażalenia.
p.p.s.a. art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o oddaleniu zażalenia.
Dz.U. 2012 poz 270 art. 18
Dz.U. 2012 poz 270 art. 19
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak obiektywnych podstaw do wątpliwości co do bezstronności sędziów. Postępowanie dyscyplinarne nie jest samoistną przesłanką do wyłączenia sędziego. Strona nie udowodniła okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziego.
Odrzucone argumenty
Postępowanie dyscyplinarne toczące się przeciwko sędziom stanowi przesłankę do ich wyłączenia. Subiektywne przekonanie strony o wadliwości postępowania uzasadnia wyłączenie sędziego.
Godne uwagi sformułowania
Samo przeświadczenie strony o prowadzeniu przez sędziów postępowania w sposób wadliwy i nieobiektywny, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej ich wyłączenie autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego
Skład orzekający
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wyłączenia sędziego w sytuacji, gdy strona powołuje się na postępowanie dyscyplinarne lub własne subiektywne oceny postępowania sądowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania sądowoadministracyjnego i interpretacji przepisów o wyłączeniu sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu praworządności i zaufania do wymiaru sprawiedliwości – instytucji wyłączenia sędziego. Choć sama kwestia jest proceduralna, jej rozstrzygnięcie ma znaczenie dla stron postępowań.
“Czy postępowanie dyscyplinarne automatycznie dyskwalifikuje sędziego? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OZ 512/14 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2014-05-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2014-05-14 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Wyłączenie sędziego Sygn. powiązane VII SA/Wa 764/13 - Wyrok WSA w Warszawie z 2013-09-25 II OZ 511/14 - Postanowienie NSA z 2014-05-28 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 270 art. 18 i art. 19 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 764/13 oddalające wnioski M. H. i Z. D. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Bożeny Więch – Baranowskiej, Jolanty Augustyniak – Pęczkowskiej, Mirosławy Pindelskiej w sprawie ze skargi G.D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia oddalić zażalenie Uzasadnienie W dniu 26 lutego 2014 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek Z.D. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Bożeny Więch-Baranowskiej, Jolanty Augustyniak-Pęczkowskiej, Mirosławy Pindelskiej, z rozpatrywania niniejszej sprawy. Wnioskodawczyni, jako podstawę wniosku wskazała, iż w stosunku do sędziów toczy się postępowanie dyscyplinarne, co jest przyczyną, która podważa obiektywizm, co do bezstronności ww. sędziów (wniosek taki w dniu 19 lutego 2014 r. - data nadania w UP złożył w sprawie również i M. H.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 764/13 oddalił wnioski M. H. i Z.D. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Bożeny Więch – Baranowskiej, Jolanty Augustyniak – Pęczkowskiej, Mirosławy Pindelskiej w sprawie ze skargi G. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu Sąd I instancji powołał się na treść przepisów art. 18 i 19 p.p.s.a. i wskazał, że zgodnie ze stanowiskiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w przypadku gdy w danej sprawie zachodzi uzasadnione przypuszczenie braku bezstronności sędziego, stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale nie decydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne (por. decyzja ETPC z dnia 11 maja 1999 r., sygn. 33642/96, System Informacji Prawnej LEX, nr 41089). Sąd podał, że w celu wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 ustawy ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. Sąd wskazał, że z treści oświadczeń złożonych przez sędziów: Bożenę Więch-Baranowską, Jolantę Augustyniak-Pęczkowską, Mirosławę Pindelską wynika, iż nie istnieje żadna okoliczność z art. 18 i art. 19 p.p.s.a., która mogłaby wywoływać uzasadnioną wątpliwości, co do bezstronności w niniejszej sprawie. Jak wynika z wniosku Z.D., swoje żądanie wnioskodawczyni upatruje w głównej mierze w okoliczności, iż przed Rzecznikiem Dyscyplinarnym NSA toczy się postępowanie w stosunku do ww. sędziów, wszczęte wnioskiem G. D., który zarzucił sędziom prowadzenie postępowania w sposób wadliwy i nieobiektywny. Zdaniem Sądu, podnoszone przez stronę zarzuty nie wywołały uzasadnionych wątpliwości, co do bezstronności sędziów i w konsekwencji nie uzasadniają ich wyłączenia. Samo przeświadczenie strony o prowadzeniu przez sędziów postępowania w sposób wadliwy i nieobiektywny, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej ich wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a., tym bardziej, że strony mogą zwalczać wadliwe orzeczenia wydawane przez sąd za pomocą środków odwoławczych. Nie stanowi również przesłanki do wyłączenia okoliczność, że przed Rzecznikiem Dyscyplinarnym NSA toczy się postępowanie w stosunku do ww. sędziów, albowiem jest ono wynikiem subiektywnego zarzutu prowadzenia postępowania sądowego w sposób nieobiektywny i wadliwy. Wskazać także należy, iż wnioskodawczyni, nie wskazała przyczyn wyłączenia określonych w art. 18 p.p.s.a. Wskazane podstawy należy zaliczyć do przyczyn wyłączenia z art. 19 p.p.s.a., których, w ocenie Sądu, nie można uwzględnić na gruncie niniejszej sprawy. Fakt skierowania zaś sprawy na posiedzenie, w celu ewentualnego uzupełnienia wyroku, wcale nie przesądza o wadliwości wyroku, bowiem z wnioskiem o jego uzupełnienie wystąpił G.D., do czego był uprawniony stwierdzając, iż konieczne jest jego uzupełnienie. W zażaleniu na w/w postanowienie WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2014 r. Z.D. podniosła, że Rzecznik Dyscyplinarny Naczelnego Sądu Administracyjnego prowadzi sprawę przeciw sędziom, o których wyłączenie wnosi, co jej zdaniem stanowi przesłankę przemawiającą za wyłączeniem tego składu od udziału w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy p.p.s.a. Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 p.p.s.a. Sąd I instancji zasadnie ocenił, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Bożeny Więch-Baranowskiej, Jolanty Augustyniak-Pęczkowskiej, Mirosławy Pindelskiej od orzekania w niniejszej sprawie. Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z treścią art. 22 § 2 p.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Sędziowie, których wniosek w niniejszej sprawie dotyczył, złożyli wymagane oświadczenie wskazując, że nie istnieją okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do ich bezstronności. Mając na uwadze to, że Z. D. nie wskazała, ani też nie udowodniła żadnych okoliczności, które uzasadniałyby jej wniosek – należało uznać zarzuty w tej kwestii za nietrafne. Należy przywołać stanowisko Sądu Najwyższego, który uznał że "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25.08.1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Sąd w składzie orzekającym pogląd ten w pełni podziela. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela także pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i przytoczony przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że skoro sędziowie, których przedmiotowy wniosek dotyczy złożyli oświadczenia, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tych oświadczeń nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o ich wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie. Należy także stwierdzić, że Z.D. zarówno we wniosku o wyłączenie sędziego jak i w zażaleniu nie wskazała żadnych okoliczności, które mogłyby stanowić przesłankę uzasadniającą wyłączenie. Przytaczane przez nią okoliczności są w istocie jej subiektywnymi ocenami działań podejmowanych przez sędziów, których wyłączenia się domaga. Zgodzić się przy tym trzeba ze stanowiskiem Sądu I instancji, że nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, iż wnioskodawca kwestionuje zasadność i prawidłowość rozstrzygnięć podejmowanych z udziałem sędziego objętego wnioskiem. Rozstrzygnięcia te mogą być kwestionowane jedynie w drodze właściwych środków zaskarżenia, przysługujących stronie w toku postępowania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stanowi też przesłanki do wyłączenia okoliczność, że przed Rzecznikiem Dyscyplinarnym NSA toczy się postępowanie w stosunku do ww. sędziów, albowiem jest ono wynikiem subiektywnego zarzutu prowadzenia postępowania sądowego w sposób nieobiektywny i wadliwy. Stwierdzić należy, iż Z.D. nie wskazała przyczyn wyłączenia określonych w art. 18 p.p.s.a. Wskazane podstawy nie stanowią również realizacji przesłanek w/w art. 19 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu zażalenia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI