II OZ 499/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-06-16
NSAAdministracyjneNiskansa
prawo pomocykoszty postępowaniasądy administracyjneemeryturawydatki na leczeniepraca przymusowazażalenieNSA

NSA oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżąca z emeryturą i udokumentowanymi kosztami leczenia jest w stanie ponieść koszty postępowania.

Skarżąca T. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w związku z postępowaniem dotyczącym świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. WSA w Gliwicach odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżąca z emerytury jest w stanie pokryć koszty. NSA oddalił zażalenie, podkreślając, że prawo pomocy jest wyjątkiem, a skarżąca nie udokumentowała wystarczająco swoich wydatków, aby uzasadnić całkowite zwolnienie z kosztów.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie T. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 stycznia 2005 r. (sygn. akt IV SA/Gl 700/04), którym odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd I instancji uzasadnił odmowę tym, że skarżąca otrzymuje emeryturę w kwocie 1554,30 zł brutto miesięcznie, co pozwala jej na pokrycie kosztów postępowania i wynagrodzenia adwokata, nawet uwzględniając wydatki na leczenie. Skarżąca w zażaleniu podniosła, że ponosi znaczne koszty związane z leczeniem (ok. 200 zł miesięcznie), utrzymaniem mieszkania (205 zł miesięcznie), pomocą osoby trzeciej (ok. 200 zł) oraz innymi opłatami, co pozostawia jej niewielką kwotę na niezbędne potrzeby. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. NSA podzielił stanowisko Sądu I instancji, że przy stosunkowo wysokiej emeryturze skarżącej, koszty postępowania sądowego nie przekraczają jej możliwości finansowych, zwłaszcza że nie udokumentowała ona szczegółowo wysokości kosztów utrzymania i leczenia. Sąd podkreślił, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez strony postępowania, a skarżąca wszczynając postępowanie, powinna liczyć się z koniecznością ponoszenia opłat i zaoszczędzić niezbędne środki. W ocenie NSA brak było podstaw do odstąpienia od tej zasady w niniejszej sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie udokumentuje ona szczegółowo wysokości tych wydatków i jeśli jej dochody, mimo ponoszonych kosztów, pozwalają na pokrycie kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przy stosunkowo wysokiej emeryturze, koszty postępowania nie przekraczają możliwości finansowych skarżącej, zwłaszcza że nie udokumentowała ona wystarczająco swoich wydatków. Prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

PPSA art. 246 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Inicjatywa dowodowa spoczywa na wnioskodawcy.

Pomocnicze

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 214 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Generalna zasada ponoszenia kosztów sądowych przez strony postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dochody skarżącej z emerytury są wystarczające do pokrycia kosztów postępowania. Skarżąca nie udokumentowała wystarczająco wysokości ponoszonych wydatków na leczenie i utrzymanie. Prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez strony.

Odrzucone argumenty

Skarżąca podniosła, że ponosi znaczne koszty związane z leczeniem, utrzymaniem mieszkania i pomocą osoby trzeciej, co pozostawia jej niewielką kwotę na niezbędne potrzeby.

Godne uwagi sformułowania

inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy przy stosunkowo wysokiej emeryturze poniesienie kosztów postępowania sądowego nie przekracza możliwości finansowych skarżącej instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 powołanej ustawy

Skład orzekający

Krystyna Borkowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy strona nie udokumentuje wystarczająco swoich wydatków, mimo posiadania relatywnie wysokich dochodów."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji finansowej skarżącej i interpretacji przepisów PPSA w zakresie prawa pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy rutynowego zagadnienia proceduralnego związanego z prawem pomocy, bez nietypowych faktów czy przełomowej interpretacji prawnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 499/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-06-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krystyna Borkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
IV SA/Gl 700/04 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2004-11-15
II OZ 1237/05 - Postanowienie NSA z 2005-12-13
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA K. Borkowska (spr.), Sędziowie NSA, Protokolant, po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 stycznia 2005r. sygn. akt IV SA/Gl 700/04 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 25 czerwca 2004r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej postanawia: - oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 stycznia 2005r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił skarżącej T. M. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji wskazał, skarżąca utrzymuje się z emerytury w kwocie 1554,30 zł brutto miesięcznie, co oznacza, że uwzględniając nawet konieczność ponoszenia wydatków na leczenie, jest ona w stanie zgromadzić odpowiednie środki na pokrycie kosztów postępowania oraz wynagrodzenia adwokata.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła skarżąca T. M. podnosząc, że ponosi znaczne koszty związane z wydatkami na leczenie (około 200 zł miesięcznie) utrzymaniem mieszkania (205 zł miesięcznie), pomocy osoby trzeciej (około 200 zł) oraz innych niezbędnych opłat, w związku z czym skarżącej pozostaje niewielka kwota, która starcza jedynie na niezbędne potrzeby.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może na wniosek osoby fizycznej przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Należy podzielić pogląd wyrażony przez Sąd I instancji, że przy stosunkowo wysokiej emeryturze poniesienie kosztów postępowania sądowego nie przekracza możliwości finansowych skarżącej, tym bardziej, że nie udokumentowała ona wysokości kosztów utrzymania oraz leczenia.
Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 powołanej ustawy, zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Występując ze skargą wszczynającą postępowanie przed sądem administracyjnym skarżąca powinna się liczyć, że będzie ponosiła koszty postępowania, a w szczególności powinna zaoszczędzić niezbędne środki finansowe na ponoszenie opłat sądowych.
W niniejszej sprawie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw, ażeby wyjątkowo odstąpić od tej zasady.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI