II OZ 495/24

II OZ 495/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-09-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zdzisław Kostka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Skarżony organ
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 76 par. 3, art. 86, art. 87, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 24 września 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 24 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2385/23 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi S. U. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 21 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 9 maja 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2385/23, oddalił wniosek skarżącego S.U. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z 19 stycznia 2024 r., którym oddalono skargę skarżącego na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z 21 sierpnia 2023 r. w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.
We wniosku o przywrócenie terminu skarżący reprezentowany przez adw. B. Z. podniósł, że 12 stycznia 2024 r. złożył do Sądu pismo wraz z pełnomocnictwem uprawniającym adw. B. Z. do działania w jego imieniu w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W treści pisma zawarł wniosek m.in. o doręczanie ww. pełnomocnikowi wszelkich pism w związku z prowadzonym postępowaniem, jak również o zawiadamianie go o wszelkich czynnościach procesowych, w których udział strony jest przewidziany. Dalej wyjaśnił, że w dniu 14 lutego 2024 r. substytut pełnomocnika zapoznając się z aktami w siedzibie Sądu, powziął informację, że w dniu 19 stycznia 2024 r. Sąd po rozpatrzeniu sprawy na rozprawie, oddalił skargę skarżącego. Podkreślono, że pełnomocnik skarżącego nie został zawiadomiony o terminie rozprawy, mimo zgłoszenia się do udziału w postępowaniu w dniu 12 stycznia 2024 r., a zatem przed rozprawą. Wyjaśniono, że na podstawie art. 76 § 3 p.p.s.a. stronie przysługuje uprawnienie do wskazania sądowi, któremu z ustanowionych przez nią pełnomocników procesowych należy dokonywać doręczeń. Wskazano, że w rozpoznawanej sprawie skarżący udzielił pełnomocnictwa r.pr. A.C., które zostało złożone wraz ze skargą 25 października 2023 r., następnie zaś udzielił pełnomocnictwa adw. B. Z. W piśmie, w którym nowy pełnomocnik zgłosił swój udział zawarto wniosek o doręczanie właśnie jemu wszelkich pism związanych z toczącym się postępowaniem, jak również o zawiadomienie go o czynnościach procesowych. Tymczasem Sąd, zaniechał doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy wskazanemu przez skarżącego pełnomocnikowi. O wydanym wyroku skarżący dowiedział się dopiero w dniu 14 lutego 2024 r., kiedy pełnomocnik adw. B. Z., niezawiadomiony wbrew treści przepisu art. 76 § 3 p.p.s.a. o terminie rozprawy, w wyniku dokonanego przez jego substytuta przeglądu akt, powziął informację o przeprowadzonej rozprawie i wydanym wyroku. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku jest konieczne i uzasadnione, bowiem uchybienie terminowi nastąpiło w sposób niezawiniony przez skarżącego.
Sąd pierwszej instancji w pierwszej kolejności przyjął, że skarżący zachował siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, ponieważ zgodnie z oświadczeniem, zawartym w piśmie z 21 lutego 2024 r. pełnomocnik skarżącego o wydanym wyroku dowiedział się w dniu 14 lutego 2024 r., kiedy to substytut pełnomocnika zapoznał się w siedzibie Sądu z aktami sprawy. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożył w dniu 21 lutego 2024 r., a zatem z zachowaniem wskazanego w art. 87 § 1 p.p.s.a. terminu, a także dokonał czynności, dla której ustanowiony był termin (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Oddalając wniosek Sąd uznał, że argumenty zawarte we wniosku o przywrócenie terminu nie mogą prowadzić do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie należy mieć na uwadze, że skargę wniósł w imieniu skarżącego r.pr. A. C., dołączając do skargi stosowne pełnomocnictwo, uprawniające go do złożenia w imieniu skarżącego skargi oraz reprezentowania go w postępowaniu sądowoadministracyjnym wywołanym wniesieniem tej skargi. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z 4 grudnia 2023 r., pismem z 8 grudnia 2023 r., Sąd zawiadomił r.pr. A. C. o terminie rozprawy wyznaczonej na 19 stycznia 2024 r. Zawiadomienie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 9 grudnia 2023 r. (karta nr 38 akt sądowych). Zdaniem Sądu, w związku ze skutecznym doręczeniem pełnomocnikowi skarżącego r.pr. A. C. w dniu 9 grudnia 2023 r. zawiadomienia o terminie rozprawy, brak było podstaw do powtórzenia tej czynności wobec pełnomocnika, który zgłosił swój udział w postępowaniu blisko miesiąc po tej dacie, a na tydzień przed rozprawą. W tej sytuacji należy uznać, że skarżący był zawiadomiony o terminie rozprawy i udzielenie pełnomocnictwa innemu pełnomocnikowi w późniejszym terminie, nie niweczy skuteczności tej czynności dokonanej jak wyżej wskazano w dniu 9 grudnia 2023 r. Zdaniem Sądu, wskazanie w piśmie z 12 stycznia 2024 r. jako pełnomocnika, któremu należy dokonywać doręczeń, adw. B. Z., może wywołać skutek, o którym mowa w art. 76 § 3 p.p.s.a., dopiero od daty wpływu takiego wniosku do Sądu, nie powoduje natomiast nieskuteczności dotychczasowych doręczeń dokonywanych przez Sąd prawidłowo umocowanemu pełnomocnikowi, który był ustanowiony wcześniej. Takie postępowanie tj. powtarzanie czynności procesowych przez Sąd po zmianie pełnomocnika, nie dość, że nie ma umocowana w przepisach prawa, to generowałoby nieuzasadnione koszty i dezorganizowałoby postępowanie sądowe. Zatem Sąd uznał, że zmiana pełnomocnika w toku postępowania sądowoadministracyjnego nie powoduje konieczności powtarzania przez Sąd dokonanych już skutecznie czynności wobec poprzedniego pełnomocnika skarżącego. Skarżący został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy i powinien poinformować nowego pełnomocnika o wyznaczonym posiedzeniu, ewentualnie nowy pełnomocnik mógł z własnej inicjatywy dowiedzieć się, jaki jest stan sprawy, skoro znał sygnaturę akt sprawy. W tych okolicznościach trudno uznać, w ocenie Sądu, aby niezachowanie terminu było niezawinione uwzględniając dodatkowo, że czynności podejmowane były przez profesjonalnego pełnomocnika.
W zażaleniu na postanowienie skarżący podkreślił po pierwsze, że w piśmie złożonym w dniu 12 stycznia 2024 r., a więc przed terminem rozprawy, wskazał pełnomocnika w osobie adw. B. Z., któremu należy dokonywać doręczeń w sprawie oraz po drugie, że to stronie przysługuje uprawnienie do wskazania Sądowi, któremu z ustanowionych przez nią pełnomocników procesowych należy dokonywać doręczeń. W tej sprawie, zdaniem skarżącego, skoro w piśmie z 12 stycznia 2024 r. wskazał adw. B. Z., jako swego pełnomocnika, wnosząc o doręczanie ww. pełnomocnikowi wszelkich pism w związku z prowadzonym postępowaniem, jak również o zawiadamianie go o wszelkich czynnościach procesowych, w których udział strony jest przewidziany, to obowiązkiem Sądu, zgodnie z art. 76 § 3 p.p.s.a., było zawiadomienie nowo ustanowionego pełnomocnika o terminie rozprawy, na której doszło do wydania wyroku. Jako że Sąd tego nie uczynił, to uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego na rozprawie, o której adw. B. Z. nie został zawiadomiony, nastąpiło bez winy skarżącego i jego pełnomocnika.
Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
Okolicznością, na którą powołuje się skarżący we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku jest niezawiadomienie przez Sąd pierwszej instancji pełnomocnika skarżącego adw. B. Z., ustanowionego na tydzień przed rozprawą, o terminie rozprawy, na której zapadł wyrok, a o którym ów pełnomocnik nie wiedział do dnia 14 lutego 2024 r., kiedy jego substytut przybył do Sądu pierwszej instancji w celu przejrzenia akt sprawy. Okolicznością bezsporną jest to, że skarżący na dzień wniesienia skargi reprezentowany był przez pełnomocnika z wyboru r.pr. A. C., który o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 19 stycznia 2024 r. został zawiadomiony w dniu 9 grudnia 2023 r., i któremu do dnia dzisiejszego pełnomocnictwo nie zostało wypowiedziane (art. 42 § 1 p.p.s.a.). W takiej sytuacji, zdaniem skarżącego, wobec brzmienia art. 76 § 3 p.p.s.a., obowiązkiem Sądu było zawiadomienie nowo ustanowionego pełnomocnika o terminie rozprawy, gdyż to stronie przysługuje uprawnienie do wskazania Sądowi, któremu z ustanowionych przez nią pełnomocników procesowych należy dokonywać doręczeń, a w tej sprawie w piśmie z 5 stycznia 2024 r. skarżący takiego wybory dokonał wskazując adw. B. Z.
Rację ma skarżący twierdząc, że w sytuacji, gdy strona postępowania sądowoadministracyjnego ma kilku pełnomocników i nie wskaże w treści pełnomocnictwa lub później, któremu z nich sąd ma doręczać pisma, to wyboru pełnomocnika w zakresie doręczenia pisma dokona sąd administracyjny. Wybór jednego z kilku pełnomocników w zakresie doręczeń należy zatem do strony i dopiero brak tego wyboru uprawnia sąd do samodzielnych ustaleń w tym zakresie. Taka sytuacja nie miała jednakże miejsca w rozpoznawanej sprawie. Na dzień wniesienia skargi, a także na etapie kierowania sprawy na rozprawę i zawiadamiania stron o terminie rozprawy skarżący nie miał kilku pełnomocników, a jednego w osobie r.pr. A. C. Ten zatem pełnomocnik został skutecznie zawiadomiony o terminie rozprawy. Późniejsze ustanowienie pełnomocnika w osobie adw. B. Z. i poinformowanie Sądu o tym fakcie na tydzień przed rozprawą, nie uprawnia skarżącego do twierdzenia, by obowiązkiem Sądu było powtórzenie wszystkich czynności procesowym z nowo ustanowionym pełnomocnikiem, w tym do ponownego zawiadomienia skarżącego o terminie rozprawy, zwłaszcza w sytuacji, gdy pełnomocnictwo poprzedniemu pełnomocnikowi nie zostało wypowiedziane, na co wskazuje sam skarżący podnosząc fakt równoległego posiadana kilku pełnomocników. Wręcz przeciwnie, w takiej sytuacji, to obowiązkiem nowo ustanowionego pełnomocnika było jak najszybciej zapoznać się ze sprawą, a powinnością skarżącego przekazać kolejnemu pełnomocnikowi pełną wiedzę o stanie sprawy. Ponadto, co istotne, pełnomocnictwo udzielone adw. B. Z. i wskazane w piśmie z 5 stycznia 2024 r. oświadczenia mogły odnieść skutek jedynie na przyszłość. To oznacza, że wbrew temu co twierdzi skarżący, w realiach rozpoznawanej sprawy to skarżący nie dochował należytej staranności i dbałości o swoje interesy, co wskazuje na winę w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Powyższe zasadnie zatem skutkowało odmową przywrócenia terminu na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a.
W tych okolicznościach NSA uznał zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.