II OZ 704/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-12-10
NSAAdministracyjneŚredniansa
przywrócenie terminuzażaleniepostanowieniesądy administracyjneterminy procesowebrak winynależyta starannośćegzekucja administracyjnagrzywna

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi, uznając brak winy skarżącej w uchybieniu terminu.

Skarżąca wniosła skargę po terminie, a WSA odrzucił ją, odmawiając przywrócenia terminu. Skarżąca argumentowała stresem, problemami zdrowotnymi męża i trudnościami finansowymi. NSA uznał, że te okoliczności nie usprawiedliwiają braku winy w uchybieniu terminu, zwłaszcza że skarżąca była prawidłowo pouczona i odebrała postanowienie osobiście. W konsekwencji zażalenie zostało oddalone.

Sprawa dotyczyła zażalenia skarżącej B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny. Skarga została wniesiona z dwunastodniowym opóźnieniem, co skutkowało jej odrzuceniem przez WSA. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu, powołując się na stres związany ze sprawą, zawał męża i niskie emerytury. WSA odmówił przywrócenia terminu, uznając, że podane okoliczności nie stanowią obiektywnych przeszkód uniemożliwiających wniesienie skargi w terminie, a skarżąca wykazała się brakiem należytej staranności. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko WSA. Podkreślił, że przywrócenie terminu wymaga wykazania braku winy, co wiąże się z dołożeniem szczególnej staranności. Sąd uznał, że trudna sytuacja życiowa skarżącej, problemy zdrowotne męża czy trudności finansowe nie usprawiedliwiają uchybienia terminowi, zwłaszcza w sytuacji prawidłowego pouczenia i osobistego odbioru postanowienia. W związku z tym zażalenie zostało oddalone, a sprawa nie mogła być rozpoznana merytorycznie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strona nie wykazała szczególnej staranności i nie udowodniła, że przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności była od niej niezależna i nie mogła jej przezwyciężyć.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powoływane przez skarżącą okoliczności (stres, problemy zdrowotne męża, trudności finansowe) nie stanowią obiektywnych przeszkód uniemożliwiających dochowanie terminu, zwłaszcza gdy skarżąca była prawidłowo pouczona i odebrała postanowienie osobiście. Brak wykazania braku winy skutkuje odmową przywrócenia terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 86 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 87

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

w zw. z art. 197

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okoliczności podane przez skarżącą (stres, problemy zdrowotne męża, trudności finansowe) nie stanowią obiektywnych przeszkód uniemożliwiających dochowanie terminu. Skarżąca została prawidłowo pouczona o terminie i sposobie wniesienia skargi. Skarżąca odebrała postanowienie osobiście, co pozwalało na zachowanie należytej staranności. Brak wykazania przez skarżącą braku winy w uchybieniu terminu.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącej dotyczące stresu, problemów zdrowotnych męża i trudności finansowych jako podstawy do przywrócenia terminu.

Godne uwagi sformułowania

Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych.

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście trudnej sytuacji życiowej strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku winy w uchybieniu terminu; nie rozstrzyga meritum sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje rygorystyczne podejście sądów do terminów procesowych i wymagań dotyczących przywracania terminu, co jest istotne dla praktyków prawa.

Trudna sytuacja życiowa to za mało, by przywrócić termin do sądu. NSA wyjaśnia, kiedy można liczyć na wyrozumiałość.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 704/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-12-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Siegień /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II SA/Po 775/23 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2024-04-16
II OZ 349/24 - Postanowienie NSA z 2024-08-07
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 86 § 1, art. 87, art. 184 w zw. z art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 września 2024 r., sygn. akt II SA/Po 775/23 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi B. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 października 2023 r., nr WOA.7722.147.2023.RD w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
B. B. (dalej: skarżąca) pismem z 21 listopada 2023 r. wniosła skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2 października 2023 r., nr WOA.7722.147.2023.RD w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 16 kwietnia 2024 r. odrzucił skargę skarżącej z uwagi na złożenie jej po terminie. Sąd wskazał, że skarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2 października 2023 r. zostało doręczone skarżącej osobiście w dniu 10 października 2023 r. A zatem termin do wniesienia skargi na to postanowienie upływał w dniu 9 listopada 2023 r. Tymczasem skarżąca nadała skargę w placówce pocztowej w dniu 21 listopada 2023 r., a więc dwanaście dni po upływie terminu do jej wniesienia.
Pismem z 30 kwietnia 2024 r. skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienie, a także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 7 sierpnia 2024 r., sygn. akt II OZ 349/24 oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie WSA w Poznaniu z 16 kwietnia 2024 r.
Rozpoznając natomiast wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, WSA w Poznaniu pismem z 21 sierpnia 2024 r. wezwał skarżącą do podania i uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu.
Skarżąca w piśmie z 30 sierpnia 2024 r. wskazała, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu i nie wie co ma udowadniać. Podniosła, że przez stres związany ze sprawą jej mąż miał zawał, a aktualnie posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Oboje mają niskie emerytury i nie są w stanie uregulować nałożonych na nich zobowiązań. Dlatego też wniosła o pozytywne ustosunkowanie się do jej wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu wniosku zaskarżonym postanowieniem z 6 września 2024 r., sygn. akt II SA/Po 775/23 odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2 października 2023 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.
Zdaniem Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła, aby uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy. Skarżąca powołuje się wprawdzie na stres i nerwy związane ze sprawą, trudności finansowe, a także na problemy ze zdrowiem męża, jednak, w ocenie Sądu, okoliczności te nie stanowią obiektywnych przeszkód, które uniemożliwiałyby skarżącej wniesienie skargi w terminie, to jest do 9 listopada 2023 r. Ponadto Sąd wskazał, że z treści skargi wynika, iż skarżąca pozostawała w błędnym przeświadczeniu co do daty doręczenia skarżonego postanowienia, uznając że termin do wniesienia skargi upływa 24 listopada 2023 r., a nie 9 listopada 2023 r. Mając jednak na uwadze osobiste odebranie przez skarżącą w dniu 10 października 2023 r. przesyłki zawierającej postanowienie WINB, a także zawarte w tym postanowieniu pouczenie o prawie i terminie do wniesienia skargi, Sąd uznał, że okoliczności te obciążają tylko skarżącą i świadczą o niedochowaniu przez nią należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. A zatem Sąd stwierdził, że okoliczności wskazane przez skarżącą we wniosku nie stanowią przesłanki przywrócenia terminu zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.".
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca podnosząc, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Przytaczając okoliczności faktyczne sprawy wskazała, że organy zastosowały niewłaściwą ustawę do budynku posadowionego do 1994 r. Tymczasem Sąd zamiast zająć się meritum sprawy wysyła jej różne pisma, które nie rozstrzygają sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Z zatem w myśl art. 87 p.p.s.a. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną łącznie spełnione następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie z wniesieniem wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w niedokonaniu czynności w wyznaczonym terminie. Z treści powołanego przepisu wynika, że to na stronie spoczywa powinność przytoczenia we wniosku faktów i okoliczności, które w jej ocenie przemawiają za brakiem winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu wiąże się z tym, że strona skarżąca powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, iż przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności w terminie była od niej niezależna. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Uchybienie terminu może być poczytane jako zawinione, gdy strona chciała dopełnić czynności, lecz nie dopełniła jej z powodu przeszkody, którą mogła przezwyciężyć.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że wskazane przez skarżącą okoliczności nie mogą być uznane za przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Nie sposób bowiem trudnej sytuacji skarżącej, w jakiej znalazła się ona z uwagi na czynności podejmowane w postępowaniu egzekucyjnym przez organy nadzoru budowlanego, czy też stanu zdrowia i choroby męża, uznać za okoliczności, uniemożliwiające dochowanie terminu do wniesienia skargi. Jak słusznie zauważył Sąd, skarżąca została prawidłowo pouczona przez organ w zaskarżonym postanowieniu o sposobie i terminie do wniesienia skargi. Ponadto postanowienie to skarżąca odebrała osobiście w dniu 10 października 2023 r. Tak więc przy zachowaniu należytej staranności skarżąca mogła wnieść skargę w terminie, gdyż nie zaistniały obiektywne przeszkody do terminowego wykonania czynności procesowej. Również w złożonym zażaleniu skarżąca nie przedstawiła nowych okoliczności, świadczących o powstaniu nagłych zdarzeń, czy innych sytuacji, które w znaczący sposób wpłynęły na niemożność podjęcia przez nią prawidłowych czynności procesowych. Skarżąca nie wykazała zatem braku winy w uchybieniu terminu, gdyż podane w zażaleniu okoliczności nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. Brak przywrócenia terminu do wniesienia skargi i prawomocne odrzucenie skargi powoduje, że Sąd nie mógł rozpoznać merytorycznie sprawy, a tym samym odnieść się do zarzutów zawartych w skardze. W związku z powyższym zaskarżone orzeczenie należy uznać za zgodne z prawem.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI