II OZ 471/18

II OZ 471/18 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2018-05-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-04-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 3133/17 - Wyrok WSA w Warszawie z 2018-05-18
III OSK 935/21 - Wyrok NSA z 2022-03-31
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 61 par. 3, art. 141 par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 3133/17 o odmowie wstrzymania wykonania zarządzenia pokontrolnego Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Warszawie z [...] października 2017 r. nr [...] w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na zarządzenie pokontrolne Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Warszawie z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie gospodarki odpadami postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 21 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako "Spółka") wstrzymania wykonania zarządzenia pokontrolnego Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Warszawie z [...] października 2017 r. w przedmiocie gospodarki odpadami.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że jak wynika z uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego, "wstrzymanie działania instalacji MBP oraz ponowne uruchomienie instalacji narazi stronę skarżącą na "utratę dochodów" i konieczność poniesienia "dodatkowych, nadzwyczajnych wydatków". Ponadto wskazano, że "uniemożliwienie przetwarzania odpadów w instalacji MBP grozi wystąpieniem opóźnień w procesie zagospodarowania odpadów z terenu m.st. Warszawy i nie można przewidzieć skali ew. zagrożeń ekologicznych, które mogłyby być następstwem takiego stanu rzeczy".
Odmawiając uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania Sąd I instancji wskazał, że "złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji" poparte lakoniczną argumentacją jest niewystarczające dla jego pozytywnego załatwienia. Nie mogły przemawiać za uwzględnieniem wniosku zarzuty, że na skutek wykonania zarządzenia pokontrolnego dojdzie do utraty dochodów czy poniesienia nadzwyczajnych wydatków przez stronę skarżącą w związku z wstrzymaniem działania instalacji oraz jej ponownym uruchomieniem.
W ocenie Sądu I instancji, Spółka nie uzasadniła dostatecznie, w jakim stopniu uniemożliwienie przetwarzania odpadów w instancji faktycznie grozi wystąpieniem opóźnień w procesie zagospodarowania odpadów z terenu m.st. Warszawy, a więc czy może być trudnym do odwrócenia skutkiem. Zdaniem Sądu I instancji, "hasłowe" odwołanie się przez Spółkę do ewentualnych zagrożeń ekologicznych jest niewystarczające.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Spółka.
Spółka zarzuciła naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez przedstawienie stanu sprawy w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego, niezgodnie ze stanem faktycznym i prawnym. W ocenie Spółki polegało to na pominięciu istotnych wyliczeń i informacji przedstawionych we wniosku.
Ponadto Spółka zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie, pomimo, że Spółka wskazała i udowodniła niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a, po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Stanowisko Sądu I instancji nie zasługuje na aprobatę, ponieważ Sąd ten dokonał niepełnej oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego i na podstawie tego rodzaju wadliwej analizy doszedł do przekonania, że Spółka nie uprawdopodobniła przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.
Niewątpliwie uprawdopodobnienie okoliczności mających uzasadniać wniosek o wstrzymanie wykonania jest obowiązkiem strony, a uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. W tej sprawie brak jest jednak podstaw do uznania, że Spółka tego rodzaju okoliczności powołała w sposób lakoniczny. Wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, Spółka przedstawiła szereg dokumentów i wyjaśnień odnoszących się do wniosku o wstrzymanie wykonania. Uzasadnienie tego wniosku w sposób znaczący wykracza poza jego motywy przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Sąd I instancji pominął szereg oświadczeń i okoliczności powoływanych przez Spółkę, poprzestając na ocenie jedynie ogólnych stwierdzeń. Spółka powołała się jednak również na szczegółowe okoliczności, do których Sąd I instancji się nie odniósł. Wskazała między innymi ilości przetwarzanych odpadów, stan zatrudnienia w zakładzie, koszty wypowiedzeń w przypadku rozwiązania umów o pracę, a także kwoty utraconych korzyści związane z koniecznością rozwiązania umów na odbiór i zagospodarowanie odpadów. W szczególności Spółka wskazała, że proces wstrzymania działalności instalacji wiązać się będzie z koniecznością poniesienia znacznych nakładów finansowych przez Spółkę. Jest to oczywisty skutek wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego, zważywszy na skalę i znaczenie prowadzonego przedsięwzięcia. Nie ulega również wątpliwości, że samo zabezpieczenie niefunkcjonującej instalacji i jej ewentualne ponowne uruchomienie także będzie pociągało za sobą istotne nakłady finansowe. Ponadto Sąd I instancji nie uwzględnił argumentów Spółki dotyczących możliwości wywiązania się przez Spółkę z umów o świadczenie usług w zakresie zagospodarowania odpadów. Spółka wskazała bowiem, że kwota przychodów utraconych wskutek zamknięcia instalacji wyniosłaby ok. 60 mln zł w skali roku. W ocenie Spółki, twierdzenia te zostały uprawdopodobnione przez złożenie do akt sprawy kopii umów na odbiór i zagospodarowanie odpadów z poszczególnych dzielnic Warszawy, w których określono okres świadczenia usługi odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych z terenu m. st. Warszawy. Umowy te zostały wymienione jako załączniki do skargi, ale brak ich jest w aktach sprawy, czego Sąd I instancji nie wyjaśnił. Z akt sprawy nie wynika czy załączniki zostały w całości przedstawione przez Spółkę lub przesłane przez organ. Z prezentaty organu znajdującej się na skardze wynika, że do skargi załączono osiem załączników, natomiast sama Spółka na końcu skargi wskazuje na sześć dokumentów. Kwestia ta wymagała szczegółowego wyjaśnienia, ponieważ jako załączniki zostały wskazane umowy mające uprawdopodobnić zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zarządzenia pokontrolnego.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika, że Sąd I instancji dokonał oceny wniosku w powyższym zakresie. Stanowi to naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., ale również art. 61 § 3 p.p.s.a., ponieważ tak sformułowane uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie poddaje się kontroli instancyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma możliwości dokonania pełnej oceny zgodności z prawem (w tym przede wszystkim z art. 61 § 3 p.p.s.a.) stanowiska Sądu I instancji, ponieważ uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w ogóle nie odnosi się do kluczowych dla rozstrzygnięcia tego wniosku okoliczności. Stąd też Sąd I instancji będzie zobowiązany ponownie rozstrzygnąć wniosek uwzględniając całość wniosku Spółki, w tym nowe dokumenty i oświadczenia przedstawione wraz z zażaleniem.
Z tych i na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.