II OZ 465/12

Naczelny Sąd Administracyjny2012-05-31
NSAbudowlaneWysokansa
nadzór budowlanywstrzymanie wykonaniaprawo budowlanepostępowanie sądowoadministracyjnezażalenieszkodatrudne do odwrócenia skutkinieruchomościużytkowanie obiektu

NSA uchylił postanowienie WSA i wstrzymał wykonanie decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokalu, uznając istnienie niebezpieczeństwa znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Spółka N. Sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokalu (z działalności sportowo-rekreacyjnej na handlowo-biurową). WSA uznał, że spółka nie wykazała przesłanek do wstrzymania wykonania. NSA uwzględnił zażalenie, uchylił postanowienie WSA i wstrzymał wykonanie decyzji, stwierdzając, że wykonanie nakazu mogłoby spowodować niepowetowaną szkodę finansową i trudne do odwrócenia skutki, takie jak zakończenie działalności klubu fitness i wygaśnięcie umowy najmu.

Sprawa dotyczyła zażalenia spółki N. Sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta nakazywała spółce przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części handlowo-biurowej w budynku, która była aktualnie wykorzystywana na działalność sportowo-rekreacyjną (siłownia i sala fitness). Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że spółka nie wykazała wystarczająco przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd pierwszej instancji argumentował, że samo istnienie obowiązku wykonania decyzji czy możliwość wykonania zastępczego nie stanowi podstawy do udzielenia ochrony tymczasowej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, uznał je za zasadne. Sąd podkreślił, że wstrzymanie wykonania ma na celu ochronę strony przed negatywnymi skutkami wykonania aktu administracyjnego, który następnie może zostać wzruszony. NSA przyjął, że wykonanie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokalu przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny wiązałoby się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Spółka poniosłaby znaczne wydatki, a w przypadku uwzględnienia skargi, doprowadziłoby to do uszczuplenia jej majątku. Sąd podzielił argumentację spółki, że realnym następstwem wykonania decyzji byłoby zakończenie działalności klubu fitness, przedterminowe wygaśnięcie umowy najmu, co mogłoby stanowić znaczne obciążenie finansowe. Ponadto, przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu mogłoby prowadzić do trudnych do odwrócenia skutków. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie WSA i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją przesłanki do wstrzymania wykonania.

Uzasadnienie

Wykonanie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokalu przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny może spowodować niepowetowaną szkodę finansową (np. zakończenie działalności klubu fitness, wygaśnięcie umowy najmu) oraz trudne do odwrócenia skutki, co uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 61 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Niebezpieczeństwo oznacza taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykonanie decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokalu grozi znaczna szkodą finansową (utrata przychodów z najmu, koszty związane z zamknięciem klubu fitness) oraz trudnymi do odwrócenia skutkami (utrata wiarygodności, wygaśnięcie umów najmu).

Godne uwagi sformułowania

niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości

Skład orzekający

Małgorzata Masternak - Kubiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., zwłaszcza w kontekście szkody finansowej i trudnych do odwrócenia skutków w sprawach dotyczących użytkowania obiektów budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ocena przesłanek jest zawsze indywidualna dla każdej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd administracyjny może interweniować, aby zapobiec poważnym konsekwencjom finansowym i operacyjnym dla przedsiębiorcy, zanim sprawa zostanie w pełni rozstrzygnięta. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów proceduralnych.

Sąd wstrzymał nakaz zmiany sposobu użytkowania lokalu. Czy to chroni biznes przed nieodwracalnymi stratami?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 465/12 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2012-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-05-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 256/12 - Wyrok WSA w Warszawie z 2012-10-16
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 61 par. 1 i par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 256/12 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w sprawie ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 256/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] września 2011 r., znak: [...] w sprawie ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r., Nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania części handlowo-biurowej w budynku G stanowiącego I etap budowy zespołu mieszkalno-usługowego "[...]" przy ul. [...] w Warszawie użytkowanej obecnie w sposób sportowo – rekreacyjny (siłownia i sala fitness), N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
Strona skarżąca wskazała, że wykonanie decyzji grozi jej niepowetowaną szkodą (nałożeniem grzywny w celu przymuszenia oraz wykonaniem zastępczym, co skutkować będzie zaprzestaniem prowadzenia działalności w lokalu). Wykonanie zastępcze przez organ w ramach postępowania egzekucyjnego uczyni całe postępowanie sądowe bezprzedmiotowym.
Sąd pierwszej instancji podniósł, iż spółka niedostatecznie uzasadniła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji a co za tym idzie nie wskazała okoliczności, które mogłyby prowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu lub czynności organu administracyjnego nie może stanowić przesłanki uzasadniającej udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej. Za taką okoliczność nie można również uznać ewentualnego wykonania decyzji w drodze postępowania egzekucyjnego, gdyż jest to normalne następstwo sytuacji, gdy decyzja nie została dobrowolnie wykonana przez stronę. Samo powołanie się na ewentualne niedogodności w wyniku przymusowego wykonania decyzji nie uzasadnia zaistnienia po stronie skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła N. Sp. z o.o. z siedzibą w W., zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że:
- w niniejszej sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków;
- wykonanie zastępcze zaskarżonej decyzji nie uczyni niniejszego postępowania bezprzedmiotowym;
- przymusowe wykonanie zaskarżonej decyzji nie spowoduje znacznej szkody w majątku skarżącej;
- zakończenie prowadzenia działalności w lokalu (niemożliwość wykonywania umowy najmu zawartej z P. Sp. z o.o.) nie stanowi trudnych do odwrócenia skutków, w przypadku gdy niemożliwość wykonywania umowy najmu podważy wiarygodność skarżącego jako właściciela lokali handlowo-usługowych w [...] wobec pozostałych najemców oraz spowoduje trudności w ponownym wynajęciu lokalu zajmowanego przez P. Sp. z o.o.
W oparciu o powyższe zarzuty, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje nieodwracalne skutki prawne i nie będzie możliwe przywrócenie lokalu do stanu poprzedniego. W ocenie spółki, zamknięcie klubu fitness prowadzonego przez P. Sp. z o.o. spowoduje: utratę wiarygodności N. Sp. z o.o. jako podmiotu wynajmującego lokale usługowo-handlowe w [...]; wygaśnięcie przed terminem umowy najmu łączącej N. Sp. z o.o. oraz P. Sp. z o.o. Z kolei wygaśniecie umowy pociągnie za sobą daleko idące skutki finansowe w związku z inwestycjami w sprzęt sportowy, a także wygaśnięciem umów z członkami klubu P. Sp. z o.o. Łączne straty obu spółek wynikające z zamknięcia klubu fitness wstępnie szacuje się na kwotę znacznie przekraczającą 100 000,00 zł miesięcznie. Wysokość szkody, z uwagi na jej przyszły charakter, nie jest możliwa do wykazania. Zdaniem skarżącej, zamknięcie prosperującego klubu na trudny do przewidzenia okres (mogący sięgnąć kilku lat) niesie za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia znaczącej szkody majątkowej. Podkreślono także, że późniejsze zasądzenie przez Sąd odszkodowania nie byłoby w stanie zrekompensować N. Sp. z o.o. i P. Sp. z o.o. strat poniesionych w związku z zamknięciem klubu fitness.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ma na celu ochronę strony przed negatywnymi skutkami, które może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od reguły wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż niebezpieczeństwo, o którym mowa w cytowanym przepisie oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne zaś do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w ww. przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony.
W niniejszej sprawie skarżąca spółka na mocy decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. zobowiązana została do przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania części handlowo – biurowej w budynku "G" stanowiącym I etap budowy zespołu mieszkaniowo-usługowej "[...]" przy ulicy [...] w Warszawie, użytkowanej obecnie na działalność sportowo – rekreacyjną. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykonanie powyższego nakazu przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny łączyłoby się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. N. Sp. z o.o. wykonując zaskarżoną decyzję poniósłby znaczne wydatki, co w przypadku uznania zasadności skargi doprowadziłoby do uszczuplenia jej majątku. Należy podzielić stanowisko skarżącej wskazujące, że realnym następstwem wykonania zaskarżonej decyzji byłoby m.in. zakończenie prowadzenia działalności klubu fitness we wskazanym lokalu czy też przedterminowe wygaśnięcie umowy najmu pomiędzy N. Sp. z o.o. oraz P. Sp. z o.o., co bez wątpienia może stanowić znaczne obciążenie dla budżetu skarżącej. Ponadto przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu dorowadziłoby do powstania trudnych do odwrócenia skutków.
Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżąca wykazała zaistnienie przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Dlatego też należało uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI