II OZ 458/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-05-10
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowepełnomocnik z urzędupostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjnezażaleniesytuacja materialna

NSA uchylił w części postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, uznając zasadność wniosku skarżącego opartego na jego trudnej sytuacji materialnej.

Skarżący M.P. złożył zażalenie na postanowienie WSA, które przyznało mu prawo pomocy jedynie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, odmawiając ustanowienia pełnomocnika z urzędu. NSA uznał zażalenie za zasadne, uchylając w części postanowienie WSA. Sąd podkreślił, że prawo pomocy zależy od sytuacji materialnej strony, a fakt ustanowienia adwokata z wyboru do sporządzenia skargi kasacyjnej nie wyklucza przyznania pełnomocnika z urzędu do reprezentacji przed NSA, zwłaszcza gdy poprzednie pełnomocnictwo zostało cofnięte.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie M.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które przyznało skarżącemu prawo pomocy jedynie w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a odmówiło przyznania prawa pomocy w zakresie pozostałym (ustanowienie pełnomocnika z urzędu). Sąd pierwszej instancji uzasadnił odmowę tym, że skarżący ustanowił dla siebie adwokata. NSA uznał jednak zażalenie za zasadne. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wniosek skarżącego obejmował zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skarżący wykazał trudną sytuację materialną, utrzymując się z niskiego świadczenia rentowego i utrzymując bezrobotną żonę. NSA podkreślił, że fakt skorzystania przez skarżącego z usług adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej nie wyklucza możliwości przyznania mu pełnomocnika z urzędu do reprezentowania go przed NSA, szczególnie w sytuacji, gdy pełnomocnictwo udzielone poprzedniemu pełnomocnikowi zostało cofnięte. Sąd zaznaczył, że prawo pomocy zależy wyłącznie od sytuacji osobistej i materialnej strony, a nie od faktu ustanowienia pełnomocnika z wyboru, chyba że strona ograniczyła swój wniosek. W związku z tym NSA uchylił w części postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, a w pozostałym zakresie zażalenie oddalił.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ustanowienie adwokata z wyboru do sporządzenia skargi kasacyjnej nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu do reprezentacji przed NSA, jeśli poprzednie pełnomocnictwo zostało cofnięte, a strona wykaże trudną sytuację materialną.

Uzasadnienie

Prawo pomocy zależy od sytuacji materialnej strony, a nie od faktu ustanowienia pełnomocnika z wyboru, zwłaszcza gdy pełnomocnictwo to zostało cofnięte.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd pierwszej instancji zastosował ten przepis, uznając, że ustanowienie adwokata przez stronę wyklucza przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy. Ustanowienie adwokata z wyboru do sporządzenia skargi kasacyjnej nie wyklucza przyznania pełnomocnika z urzędu do reprezentacji przed NSA, jeśli poprzednie pełnomocnictwo zostało cofnięte.

Odrzucone argumenty

Stwierdzenie sądu pierwszej instancji, że skarżący ustanowił pełnomocnika, co miało wykluczać przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

prawo pomocy zależy wyłącznie od sytuacji osobistej i materialnej osoby ubiegającej się o nie.

Skład orzekający

Jerzy Bujko

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w kontekście ustanowienia pełnomocnika z wyboru i jego wpływu na możliwość przyznania pełnomocnika z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji procesowej i materialnej strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowoadministracyjnego – prawa pomocy, które jest kluczowe dla zapewnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości. Interpretacja NSA w tej kwestii jest istotna dla praktyków.

Czy ustanowienie adwokata z wyboru zamyka drogę do pełnomocnika z urzędu? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 458/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Bujko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1334/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-06-21
II OSK 1295/06 - Wyrok NSA z 2007-10-03
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1334/04 o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 lipca 2004 r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia opłaty legalizacyjnej postanawia: 1) uchylić punkt II zaskarżonego postanowienia w części odmawiającej przyznania prawa pomocy w zakresie pozostałym. 2) w pozostałym zakresie zażalenie oddalić
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 lutego 2006 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o przyznaniu M. P. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie go od kosztów sądowych i odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie pozostałym.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie ma podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku w zakresie całkowitym z uwagi na to, że skarżący M. P. ustanowił dla siebie adwokata. Stosując więc art. 246 § 1 pkt 2) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanego dalej p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak na wstępie.
Zażalenie na powyższe orzeczenie złożył M. P., podnosząc w nim, że pełnomocnictwo jakiego udzielił adwokatowi sporządzającemu skargę kasacyjną zostało udzielone i przedłożone Sądowi wyłącznie dla spełnienia warunków dopuszczalności skargi kasacyjnej jaką skarżący wniósł. Pełnomocnictwo to zostało wypowiedziane. Na tej podstawie stwierdzenie Sądu o tym, że strona ustanowiła pełnomocnika mija się z prawdą.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 1) p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wniosek skarżącego obejmował zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Jak wynika z powyższego wniosku skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z bezrobotną żoną i utrzymuje się z bardzo niskiego świadczenia rentalnego w wysokości 532,15 zł. brutto. Na tej podstawie zasadność wniosku, nie budzi zastrzeżeń. Fakt, że do sporządzenia skargi kasacyjnej skarżący skorzystał z usług adwokata nie wyklucza możliwości przyznania mu pełnomocnika z urzędu do reprezentowania go przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na rozprawie w sytuacji kiedy pełnomocnictwo udzielone poprzedniemu pełnomocnikowi zostało przez stronę cofnięte.
Fakt ustanowienia adwokata z wyboru miałby znaczenie dla wniosku o przyznanie prawa pomocy wówczas, gdyby skarżący częściowo cofnął czy ograniczył swój wniosek o przyznanie tego prawa w zakresie całkowitym, co jednak nie nastąpiło w rozpoznawanej sprawie. Dla oceny zasadności wniosku nie ma jednak on znaczenia, bowiem prawo pomocy zależy wyłącznie od sytuacji osobistej i materialnej osoby ubiegającej się o nie.
Sugestia zawarta w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2006 r. (sygn. II Oz 1373/05) oznaczała tylko tyle, że rozpoznając ponownie wniosek skarżącego Sąd I instancji powinien rozważyć – w sytuacji braku podstaw do przyznania pełnego pomocy – przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Należy podkreślić, że zażalenie obejmowało całe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2006 r. Kwestionowało natomiast zasadność jedynie jego punktu drugiego, dlatego też celowym było oddalenie zażalenia, na postanowienie Sądu I instancji w części uwzględniającej wniosek skarżącego.
Dlatego na podstawie art. 184 i 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI