II OZ 456/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-04-08
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocypostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjnezażalenieniedopuszczalność skargioczywista bezzasadnośćprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA oddalił zażalenie K. P. na odmowę przyznania prawa pomocy, uznając skargę za oczywiście bezzasadną, a zażalenie pozostałych skarżących odrzucił jako niedopuszczalne.

NSA rozpoznał zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie, które odmówiło K. P. prawa pomocy w sprawie dotyczącej umorzenia postępowania odwoławczego. Sąd pierwszej instancji uznał skargę za oczywiście bezzasadną, ponieważ nie dotyczyła ona bezpośrednio sfery prawnej K. P., co skutkowało odrzuceniem skargi i odmową przyznania prawa pomocy. NSA podzielił tę argumentację, oddalając zażalenie K. P. Zażalenia pozostałych skarżących (D. K., R. P., D. K.) zostały odrzucone jako niedopuszczalne, gdyż nie byli oni adresatami postanowienia WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 681/24, którym odmówiono przyznania K. P. prawa pomocy. Sprawa dotyczyła skargi K. P. i R. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego. Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona decyzja dotyczyła oceny dopuszczalności odwołania R. P. i nie miała bezpośredniego wpływu na sferę prawną K. P., co skutkowało odrzuceniem jej skargi (sygn. akt VII SA/Wa 2464/24) na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. W związku z oczywistą bezzasadnością skargi, Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez badania sytuacji majątkowej strony. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenia, przypomniał, że prawo pomocy nie przysługuje w razie oczywistej bezzasadności skargi. Uznał, że sytuacja taka miała miejsce, gdyż skarga była niedopuszczalna. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie K. P. Zażalenia D. K., R. P. i D. K. zostały odrzucone jako niedopuszczalne, ponieważ nie byli oni adresatami postanowienia WSA, a zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a. w postępowaniu zażaleniowym stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, w tym art. 178 P.p.s.a. dotyczący odrzucenia skargi wniesionej przez osobę niebędącą adresatem postanowienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi.

Uzasadnienie

Oczywista bezzasadność skargi oznacza, że bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. W przypadku, gdy skarga została odrzucona jako niedopuszczalna, należy ją uznać za oczywiście bezzasadną, co wyklucza przyznanie prawa pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

P.p.s.a. art. 247

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi z powodu niedopuszczalności.

P.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia zażalenia.

P.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga K. P. była niedopuszczalna, ponieważ nie dotyczyła jej sfery prawnej. Niedopuszczalność skargi skutkuje jej oczywistą bezzasadnością, co wyklucza przyznanie prawa pomocy. Zażalenie D. K., R. P. i D. K. było niedopuszczalne, gdyż nie byli oni adresatami postanowienia WSA.

Godne uwagi sformułowania

prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi oczywista bezzasadność skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona zażalenie wniesione przez osobę nie będącą adresatem postanowienia

Skład orzekający

Małgorzata Masternak - Kubiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy oraz dopuszczalności zażaleń w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której skarga została odrzucona jako niedopuszczalna, a następnie wniesiono zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy i dopuszczalnością środków zaskarżenia, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 456/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-04-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 178, art. 184, ar. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K., K. P., R. P. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 681/24 o odmowie przyznania K. P. prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P. i R. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P., 2. odrzucić zażalenie D. K., R. P. i D. K.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 stycznia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 681/24, odmówił przyznania K. P. prawa pomocy, w sprawie ze skargi K. P. i R. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji zaskarżona decyzja dotyczy wyłącznie dokonanej przez organ oceny w zakresie dopuszczalności wniesionego przez R. P. odwołania od decyzji PINB dla m.st. Warszawy z 18 stycznia 2024 r. nr [...], a zatem nie ma bezpośredniego wpływu na sferę prawną K. P. Strona ta nie posiadała zatem interesu prawnego pozwalającego złożyć skargę na ww. decyzję, co stanowiło podstawę odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. postanowieniem z dnia 23 stycznia 2025 r. (sprawa VII SA/Wa 2464/24). W ocenie Sądu meriti skoro zatem wniosek K. P. o przyznanie prawa pomocy dotyczył skargi, która podlegała odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności, oczywista bezzasadność skargi obligowała w związku tym Sąd do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (bez konieczności prowadzenia postępowania w kierunku oceny sytuacji osobistej i majątkowej strony). Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.".
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli: D. K., K. P., R. P. i D. K.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 247 P.p.s.a prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi.
Wskazać należy, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Ocena skargi jest zatem dokonywana w oderwaniu od sytuacji materialnej strony.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Zasadnie bowiem Sąd pierwszej instancji uznał, że skoro wniosek K. P. o przyznanie prawa pomocy dotyczył skargi, która podlegała odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności, to również uznać należy, że na obecnym etapie skarżąca nie nabyła prawa do wnioskowania/ubiegania się o przyznanie jej prawa pomocy.
W związku z powyższym zażalenie wniesione przez K. P. należało oddalić.
Zażalenie wniesione przez D. K., R. P. i D. K. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 P.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. D. K., R. P. i D. K. nie byli adresatami postanowienia z dnia 23 stycznia 2025 r. Jego adresatką była wyłącznie K. P.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. oraz jak w pkt 2 sentencji w oparciu o art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI