II OZ 456/20

II OZ 456/20 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2020-07-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-06-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Teresa Zyglewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2647/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-10-06
II OSK 357/21 - Wyrok NSA z 2023-11-09
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. C. na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2647/19 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 marca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2647/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. C. (skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej.
Pismem z [...] października 2019 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na opisaną wyżej decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą utrzymał on w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2019 r., znak [...], odmawiającą uchylenia decyzji tego organu z [...] czerwca 1999 r., znak [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] marca 1999 r. Tą ostatnią decyzją nakazano E. C. i M. C. oraz D. Z. i M. Z. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku letniskowego na działce nr [...] w m. [...], gm. [...]. W skardze tej zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniając wniosek wskazał, że zaskarżona decyzja z uwagi na swój charakter nie powoduje bezpośrednich skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wyjaśnił, że istota zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2019 r., odmawiającej uchylenia decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 1999 r. wydanej w przedmiocie nakazu rozbiórki, polega wyłącznie na stwierdzeniu przez organ braku podstaw do wyeliminowania w nadzwyczajnym trybie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] marca 1999 r., zatem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie tworzy żadnych uprawnień lub obowiązków, nie podlega więc realizacji, czy to w sposób dobrowolny, czy przy zastosowaniu przymusu egzekucyjnego. Zauważył, że odmowa uchylenia w nadzwyczajnym trybie ostatecznej decyzji w żaden sposób nie oddziałuje na decyzję, o uchylenie której wniesiono.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się skarżący i w zażaleniu zarzucił mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji pomimo istnienia przesłanek wstrzymania jej wykonania, które to naruszenie miało wpływ na treść zaskarżonego postanowienia.
W oparciu o przytoczony zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego za II instancję według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazano, że brak uchylenia decyzji spowoduje, iż z obrotu prawnego nadal nie została wyeliminowana decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 1989 r., która rodzi ujemne skutki dla skarżącego. Podniesiono, że w świetle aktualnie obowiązujących przepisów strona ma możliwość skorzystania tylko z takiej drogi prawnej. Ponadto w ocenie skarżącego wykonanie rozbiórki będzie konsekwencją braku wstrzymania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. - sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z cytowanego przepisu wynika zatem, że to na skarżącym ciąży obowiązek wykazania, że spełnione zostały zawarte w nim przesłanki. Sąd natomiast może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Podkreślić trzeba, że przepis ten stanowi wyjątek od ogólnej zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.
Nałożony przez ustawodawcę obowiązek uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 61 § 3 p.p.s.a. nakłada na stronę zobowiązanie przedstawienia konkretnych zdarzeń, które uprawdopodobnią, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. walające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Zadaniem Sądu jest zaś zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.
Jednocześnie należy pamiętać, że możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, że Sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i nast.).
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w postępowaniu decyzji polega na wstrzymaniu skutków prawnych, które ona wywołuje. O możliwości przyznania ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a nie decyduje rodzaj zaskarżonego aktu, ale to czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w granicach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania aktu, nastąpi ochrona interesu strony przed skutkami wskazanymi w tym przepisie. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2019 r. Wyjaśnić należy, że decyzja o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej nie tworzy po stronie skarżącego żadnego uprawnienia oraz sama w sobie nie wywoła dla skarżącego skutków trudnych do odwrócenie. Jej realizacja nie narusza praw strony w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania nieodwracalnych skutków, bowiem stwierdza ona jedynie brak podstaw do wyeliminowania w trybie nadzwyczajnym decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] marca 1999 r. Wskazać także należy, że w istocie skarżący oczekuje wstrzymania wykonania decyzji, której stwierdzenia nieważności się domaga, jednakże zastosowanie środka ochrony tymczasowej w stosunku do tej decyzji nie jest możliwe w ramach niniejszego postępowania, bowiem nie dotyczy ono bezpośrednio decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] marca 1999 r.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.